Hơi sốc nhẹ nha mọi người ơi! Một dự án đường khởi công từ năm 2008, tính ra đã 15 năm trôi qua mà vẫn chưa thông tuyến được. Và plot twist là còn có cả núi sai phạm nữa chứ
Kiểm toán Nhà nước vừa "bóc phốt" cực mạnh qua Thông báo số 868/TB-KTNN về Dự án Đầu tư, nâng cấp Quốc lộ 4 đoạn Km238 - Km258, đoạn Km271 - Km299 và đoạn Km339 - Km414 (hay còn gọi là Dự án Quốc lộ 4 đoạn Hà Giang - Lào Cai). Dự án này do Tổng cục Đường bộ Việt Nam làm chủ đầu tư, còn Ban Quản lý dự án 6 làm đại diện chủ đầu tư.
Khởi đầu đầy hứa hẹn nhưng...
Dự án có tổng mức đầu tư 1.565 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ để nâng cấp 95km Quốc lộ 4 đạt tiêu chuẩn đường cấp 4 miền núi. Trong đó, đoạn qua Hà Giang dài 66,8km; qua Lào Cai dài 28,2km. Timeline ban đầu là khởi công 2008, dự kiến hoàn thành sau 3 năm thi công (tức là 2011).
Nhưng plot twist xuất hiện ngay! Đầu năm 2011, theo Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24/2/2011 của Chính phủ, dự án phải dừng giãn tiến độ đến sau năm 2015
Tiền đổ vào nhiều nhưng kết quả thì...
Từ khi khởi công đến 2015, dự án chỉ được bố trí 688,855 tỷ đồng (năm 2015 được bổ sung thêm 24,38 tỷ đồng) để ưu tiên hoàn thành trước 48,8km một số đoạn tuyến thuộc huyện Si Ma Cai, Bắc Hà (Lào Cai) và huyện Xín Mần, Vị Xuyên (Hà Giang).
Sau khi thi công xong, chi phí xây dựng tăng vọt so với dự toán ban đầu, phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản. Đến thời điểm Kiểm toán vào cuộc, chủ đầu tư còn nợ các nhà thầu thi công tới 136,3 tỷ đồng nữa luôn!
Sai phạm "múc" từng cái một
Kiểm toán Nhà nước chỉ ra hàng loạt vấn đề trong quản lý chi phí đầu tư:
• Nghiệm thu khối lượng hoàn thành vượt giá trị thực tế thi công (như công tác đào đất, điều chỉnh đơn giá nhân công chưa phù hợp quy định)
• Điều chỉnh chủng loại vật liệu không thỏa thuận (gỗ các loại) tại các gói thầu số 1,2,3
• Điều chỉnh thừa vật liệu cát trong lớp cấp phối đá dăm (gói thầu số 4,5,17)
• Sai sót số học (gói thầu số 3)
Tổng cộng những sai phạm này làm tăng chi phí đầu tư gần 600 triệu đồng!
Ngoài ra, chủ đầu tư và đơn vị thi công thỏa thuận đơn giá bổ sung mới chưa có trong hợp đồng nhưng lại chưa thống nhất với nhau. Chaotic vãi!
Con số biết nói
Toàn tuyến có chiều dài 176km, trong đó 95km được phê duyệt đầu tư. Nhưng mà:
• Chỉ có 51km hoàn thành trước năm 2015
• 24km vừa hoàn thành vào năm 2020
• Còn lại 20km đoạn qua đèo Tây Côn Lĩnh (Km368 - Km388) chưa được bố trí vốn để thi công
Tính ra thì mục tiêu đầu tư về tính đồng bộ và thông suốt vẫn còn là một câu hỏi lớn!
Chậm deadline nhưng không bị... khiển trách?
Tất cả các gói thầu đều chậm tiến độ so với cam kết ban đầu, có gói phải gia hạn tới 3 lần. Nhưng bên giao thầu không có văn bản khiển trách; không yêu cầu bên nhận thầu lập lại tiến độ chi tiết.
Đặc biệt, tại Gói thầu số 5, nhà thầu được tạm ứng 39 tỷ đồng, trong khi giá trị khối lượng được nghiệm thu đến điểm dừng kỹ thuật chỉ là 31,6 tỷ đồng. Từ 2015-2019 (4 năm đó nha), Ban Quản lý dự án 6 chỉ phát 2 văn bản đòi nhà thầu hoàn trả 7,52 tỷ đồng tiền tạm ứng không sử dụng. Chill quá đi mất thôi!
Thêm nữa, liên quan đến việc sử dụng nguồn vốn dự phòng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020, Kiểm toán Nhà nước cho biết chủ đầu tư chưa thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 556...
Giờ phải làm gì?
Trong Thông báo số 868/TB-KTNN, Kiểm toán Nhà nước đề nghị Tổng cục Đường bộ Việt Nam chỉ đạo Ban Quản lý dự án 6:
Báo cáo Bộ GTVT có phương án bố trí trả nợ đọng xây dựng cơ bản theo quy định
Xem xét sự cần thiết đầu tư 20km còn lại của dự án đoạn qua đèo Tây Côn Lĩnh
Xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm tập thể, cá nhân và các đơn vị liên quan để xử lý theo quy định trong việc phát sinh nợ đọng giai đoạn 2008-2014 với số tiền 163,3 tỷ đồng
Xử lý trường hợp không được nhà thầu bảo hiểm bồi thường khi xảy ra sụt trượt
Đồng thời, chủ đầu tư phải chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong việc điều chỉnh phê duyệt dự án không phù hợp với phương án sử dụng vốn đã báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Giám đốc Ban Quản lý dự án 6 phải thực hiện nghiêm, kịp thời các kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước và báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 30/6/2021.
Nguồn: soha.vn