"Với góc nhìn của người từng chạy xe xăng, hệ thống hiện tại rõ ràng là bất công luôn á" - một tâm trạng lo lắng được chia sẻ khi Trung Quốc đã cho ra lò hàng triệu chiếc xe điện rồi nè!
Cú chuyển mình thần tốc sang xe điện của Trung Quốc từ lâu đã được ca ngợi như một câu chuyện thành công kinh tế đỉnh của chóp. Nhưng mà plot twist là, chính thành tích xịn sò này lại đang gây ra cơn đau đầu triền miên cho các chính quyền địa phương - những đơn vị đang quản lý một trong những mạng lưới đường bộ khổng lồ nhất thế giới luôn đó!
Theo số liệu từ Hiệp hội Xe hành khách Trung Quốc, các dòng xe năng lượng mới đã chiếm tới hơn 60% tổng doanh số ô tô mới được bán ra thị trường vào tháng trước. Nghe xịn không nào?
Tuy nhiên nè, sự xoay trục mang tính lịch sử này lại đang đào sâu một "hố đen tài khóa" ghê gớm.
Lý do là vì các dòng xe điện có trọng lượng nặng hơn nhiều, khiến chi phí sửa đường tăng vọt theo kiểu cấp số nhân luôn á, trong khi bản thân chúng lại làm giảm mạnh nguồn thu thuế xăng dầu - vốn là nguồn tiền chính để dùng cho việc duy tu đường sá bấy lâu nay. Éo le thật sự!
Mặc dù Trung Quốc có vận hành hệ thống đường cao tốc thu phí, nhưng phần lớn các tuyến đường giao thông thông thường tại nước này lại không tạo ra nguồn thu trực tiếp. Suốt mấy chục năm qua, chính phủ chủ yếu dựa vào thuế tiêu thụ xăng dầu để lấy tiền bảo trì đường xá.
Nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu và Quy hoạch Giao thông Vận tải Trung Quốc chỉ ra rằng, vào năm 2021, thuế xăng dầu đã bao phủ hơn 80% chi phí bảo dưỡng hàng năm cho hệ thống đường bộ thông thường. Khoản ngân sách này do chính phủ trung ương thu về, sau đó mới giải ngân cho các địa phương để triển khai thi công.
Nhưng giờ đây, khối lượng công việc sửa chữa đang tăng lên với tốc độ chóng mặt do mạng lưới giao thông của Trung Quốc bắt đầu xuống cấp theo thời gian, cộng thêm áp lực đè nặng lên mặt đường từ hàng triệu chiếc xe điện nặng nề kia. Ối trời ơi!
Tính đến cuối năm 2020, Trung Quốc sở hữu mạng lưới đường bộ dài gần 5,2 triệu km, trong đó có xấp xỉ 5 triệu km cần được bảo trì thường xuyên - tăng 60,9% so với thời điểm năm 2008, theo báo cáo từ nghiên cứu trên.
Xu hướng tiêu dùng xe điện càng khiến bài toán này thêm phần nan giải. Giới chuyên gia phân tích rằng, do phải gánh thêm những bộ pin cồng kềnh, xe điện có trọng lượng nặng hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong truyền thống, từ đó làm tốc độ mài mòn mặt đường diễn ra nhanh hơn rất nhiều á.
Tại một sự kiện diễn ra vào tháng 4, ông William Li Bin, CEO của thương hiệu ô tô Trung Quốc Nio, cho biết: "Cứ mỗi khi trọng lượng của một phương tiện tăng thêm 20%, thì mức độ thiệt hại mà nó gây ra cho bề mặt đường theo thời gian sẽ tăng lên hơn gấp đôi."
Thực tế là đội xe lưu thông tại Trung Quốc hiện nay đã nặng hơn hẳn so với một thập kỷ trước. Số liệu từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cho thấy, trọng lượng trung bình của một chiếc xe cá nhân đã leo thang từ khoảng 1,3 tấn vào năm 2012 lên mức 1,7 tấn vào năm 2024. Nặng lên khá nhiều đó nha!
Tài xế xe xăng giờ ức chế quá trời quá đất
Sự thiếu hụt về nguồn vốn bảo trì đã thổi bùng lên những cuộc tranh luận gay gắt trong dư luận Trung Quốc. Nhiều tài xế xe xăng bất bình hoài nghi khi các chủ xe điện hầu như không phải đóng góp bất kỳ khoản chi phí nào cho việc sửa chữa đường sá, dù họ mới là tác nhân chính khiến ngân sách thâm hụt. Fair không hả mọi người?
Trước tình hình đó, chính phủ Trung Quốc đang rục rịch chuẩn bị một giải pháp căn cơ: áp dụng một sắc thuế công nghệ mới, tính phí trực tiếp dựa trên quãng đường di chuyển và trọng lượng thực tế của từng phương tiện.
Tuy nhiên, bước đi này có nguy cơ vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ cả người tiêu dùng lẫn các hãng xe, trong bối cảnh nền kinh tế đất nước đang trên đà giảm tốc rồi.
Anh Shi Xijue, một người dân sống tại tỉnh Sơn Đông (phía đông Trung Quốc), đã quyết định "khai tử" chiếc xe xăng của mình để chuyển sang dòng xe plug-in hybrid của BYD từ một năm trước.
"Dưới góc nhìn của một người từng chạy xe xăng, hệ thống hiện tại rõ ràng là bất công," anh nói. "Bản thân tôi thấy chi phí đi lại hàng ngày giờ rẻ hơn rất nhiều, chạy xe trên đường mà cảm giác cứ như được miễn phí hoàn toàn vậy." Nghe sướng không nào!
Dù vậy, anh Shi vẫn tỏ ra e dè trước các phương án đề xuất, đặc biệt là sắc thuế đánh vào trọng lượng xe.
"Nếu họ thu thuế dựa trên cân nặng của xe, tôi e rằng trong một thị trường cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, các hãng xe sẽ tìm cách cắt xén linh kiện hoặc thu nhỏ kích thước pin để tiết kiệm chi phí cho người mua. Điều đó đồng nghĩa với việc đánh đổi sự an toàn của phương tiện và độ ổn định của phạm vi di chuyển. Nó có thể châm ngòi cho một chuỗi phản ứng dây chuyền thảm khốc," anh Shi bày tỏ lo ngại. Cũng đúng nhỉ!
Giải pháp sẽ tới khi nào?
Hiện vẫn chưa rõ sẽ mất bao lâu để Trung Quốc tháo gỡ được toàn bộ những nút thắt kể trên. Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội Xe hành khách Trung Quốc kỳ vọng các chương trình thí điểm sẽ được kích hoạt vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027.
Bộ khung hướng dẫn mang tầm quốc gia dự kiến sẽ được ban hành vào giữa năm 2027, trước khi tiến tới triển khai diện rộng trên toàn quốc vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028.
Nguồn: soha.vn
Cú chuyển mình thần tốc sang xe điện của Trung Quốc từ lâu đã được ca ngợi như một câu chuyện thành công kinh tế đỉnh của chóp. Nhưng mà plot twist là, chính thành tích xịn sò này lại đang gây ra cơn đau đầu triền miên cho các chính quyền địa phương - những đơn vị đang quản lý một trong những mạng lưới đường bộ khổng lồ nhất thế giới luôn đó!
Theo số liệu từ Hiệp hội Xe hành khách Trung Quốc, các dòng xe năng lượng mới đã chiếm tới hơn 60% tổng doanh số ô tô mới được bán ra thị trường vào tháng trước. Nghe xịn không nào?
Tuy nhiên nè, sự xoay trục mang tính lịch sử này lại đang đào sâu một "hố đen tài khóa" ghê gớm.
Lý do là vì các dòng xe điện có trọng lượng nặng hơn nhiều, khiến chi phí sửa đường tăng vọt theo kiểu cấp số nhân luôn á, trong khi bản thân chúng lại làm giảm mạnh nguồn thu thuế xăng dầu - vốn là nguồn tiền chính để dùng cho việc duy tu đường sá bấy lâu nay. Éo le thật sự!
Mặc dù Trung Quốc có vận hành hệ thống đường cao tốc thu phí, nhưng phần lớn các tuyến đường giao thông thông thường tại nước này lại không tạo ra nguồn thu trực tiếp. Suốt mấy chục năm qua, chính phủ chủ yếu dựa vào thuế tiêu thụ xăng dầu để lấy tiền bảo trì đường xá.
Nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu và Quy hoạch Giao thông Vận tải Trung Quốc chỉ ra rằng, vào năm 2021, thuế xăng dầu đã bao phủ hơn 80% chi phí bảo dưỡng hàng năm cho hệ thống đường bộ thông thường. Khoản ngân sách này do chính phủ trung ương thu về, sau đó mới giải ngân cho các địa phương để triển khai thi công.
Nhưng giờ đây, khối lượng công việc sửa chữa đang tăng lên với tốc độ chóng mặt do mạng lưới giao thông của Trung Quốc bắt đầu xuống cấp theo thời gian, cộng thêm áp lực đè nặng lên mặt đường từ hàng triệu chiếc xe điện nặng nề kia. Ối trời ơi!
Tính đến cuối năm 2020, Trung Quốc sở hữu mạng lưới đường bộ dài gần 5,2 triệu km, trong đó có xấp xỉ 5 triệu km cần được bảo trì thường xuyên - tăng 60,9% so với thời điểm năm 2008, theo báo cáo từ nghiên cứu trên.
Xu hướng tiêu dùng xe điện càng khiến bài toán này thêm phần nan giải. Giới chuyên gia phân tích rằng, do phải gánh thêm những bộ pin cồng kềnh, xe điện có trọng lượng nặng hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong truyền thống, từ đó làm tốc độ mài mòn mặt đường diễn ra nhanh hơn rất nhiều á.
Tại một sự kiện diễn ra vào tháng 4, ông William Li Bin, CEO của thương hiệu ô tô Trung Quốc Nio, cho biết: "Cứ mỗi khi trọng lượng của một phương tiện tăng thêm 20%, thì mức độ thiệt hại mà nó gây ra cho bề mặt đường theo thời gian sẽ tăng lên hơn gấp đôi."
Thực tế là đội xe lưu thông tại Trung Quốc hiện nay đã nặng hơn hẳn so với một thập kỷ trước. Số liệu từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cho thấy, trọng lượng trung bình của một chiếc xe cá nhân đã leo thang từ khoảng 1,3 tấn vào năm 2012 lên mức 1,7 tấn vào năm 2024. Nặng lên khá nhiều đó nha!
Tài xế xe xăng giờ ức chế quá trời quá đất
Sự thiếu hụt về nguồn vốn bảo trì đã thổi bùng lên những cuộc tranh luận gay gắt trong dư luận Trung Quốc. Nhiều tài xế xe xăng bất bình hoài nghi khi các chủ xe điện hầu như không phải đóng góp bất kỳ khoản chi phí nào cho việc sửa chữa đường sá, dù họ mới là tác nhân chính khiến ngân sách thâm hụt. Fair không hả mọi người?
Trước tình hình đó, chính phủ Trung Quốc đang rục rịch chuẩn bị một giải pháp căn cơ: áp dụng một sắc thuế công nghệ mới, tính phí trực tiếp dựa trên quãng đường di chuyển và trọng lượng thực tế của từng phương tiện.
Tuy nhiên, bước đi này có nguy cơ vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ cả người tiêu dùng lẫn các hãng xe, trong bối cảnh nền kinh tế đất nước đang trên đà giảm tốc rồi.
Anh Shi Xijue, một người dân sống tại tỉnh Sơn Đông (phía đông Trung Quốc), đã quyết định "khai tử" chiếc xe xăng của mình để chuyển sang dòng xe plug-in hybrid của BYD từ một năm trước.
"Dưới góc nhìn của một người từng chạy xe xăng, hệ thống hiện tại rõ ràng là bất công," anh nói. "Bản thân tôi thấy chi phí đi lại hàng ngày giờ rẻ hơn rất nhiều, chạy xe trên đường mà cảm giác cứ như được miễn phí hoàn toàn vậy." Nghe sướng không nào!
Dù vậy, anh Shi vẫn tỏ ra e dè trước các phương án đề xuất, đặc biệt là sắc thuế đánh vào trọng lượng xe.
"Nếu họ thu thuế dựa trên cân nặng của xe, tôi e rằng trong một thị trường cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, các hãng xe sẽ tìm cách cắt xén linh kiện hoặc thu nhỏ kích thước pin để tiết kiệm chi phí cho người mua. Điều đó đồng nghĩa với việc đánh đổi sự an toàn của phương tiện và độ ổn định của phạm vi di chuyển. Nó có thể châm ngòi cho một chuỗi phản ứng dây chuyền thảm khốc," anh Shi bày tỏ lo ngại. Cũng đúng nhỉ!
Giải pháp sẽ tới khi nào?
Hiện vẫn chưa rõ sẽ mất bao lâu để Trung Quốc tháo gỡ được toàn bộ những nút thắt kể trên. Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội Xe hành khách Trung Quốc kỳ vọng các chương trình thí điểm sẽ được kích hoạt vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027.
Bộ khung hướng dẫn mang tầm quốc gia dự kiến sẽ được ban hành vào giữa năm 2027, trước khi tiến tới triển khai diện rộng trên toàn quốc vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028.
Nguồn: soha.vn