Nói thật là tâm lý chung của dân châu Âu bây giờ: Xe Trung Quốc mà không rẻ hơn hẳn thì sorry, không có lý do gì phải pick đâu nhé!
Na Uy - Nơi xe xăng thành "thiểu số dân tộc"
Muốn test xe điện thì phải sang Na Uy thôi, khỏi bàn luôn! 10 tháng đầu 2025, nước này bán ra hơn 124.000 xe mới, trong đó tận 118.000 chiếc là xe điện thuần túy - tức là chiếm tới 95% thị phần luôn á. Có tháng tỉ lệ này còn lên tận 97-98,3%, lúc này xe xăng mới thực sự thành thiểu số trên phố.
Đây không còn là thị trường "thử nghiệm" nữa mà xe điện đã thành chuẩn mực rồi. Từ thuế phí, chỗ đỗ cho tới trạm sạc, mọi thứ đều được setup để push mọi người chuyển sang EV. Nếu có thiên đường xe điện thì đó chính là Na Uy, và cũng vì thế đây là bài kiểm tra khó nhất cho các hãng xe muốn flex bản thân xứng đáng với tương lai xanh.
Ngai vàng vẫn thuộc về Tesla và team châu Âu
Khi gần như toàn bộ xe mới đều là điện rồi, câu hỏi không còn là "mua xăng hay điện" mà là "chọn chiếc EV nào đây?". Và kết quả thì... rất quen thuộc! Theo thống kê lũy kế đến hết tháng 10/2025, Tesla Model Y vẫn là ông vua bán chạy nhất Na Uy, chiếm 14,8% thị phần và doanh số tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều tháng, số Model Y bán ra còn nhiều hơn tổng doanh số của cả đống xe đứng sau cộng lại, truyền thông Na Uy gọi thẳng là "màn flex sức mạnh"
Đứng sau Tesla là đội hình châu Âu quen mặt: Volkswagen ID.Buzz, ID.4, ID.7 cùng Volvo EX30, EX40 thường xuyên chiếm sóng top đầu theo tháng. Người Na Uy vốn đã gắn bó lâu với Volkswagen, Volvo, Audi từ thời xe xăng, nên giờ sang thời xe điện vẫn chọn các thương hiệu này - gọi là lực quán tính thương hiệu. Còn các hãng Trung Quốc tuy xuất hiện ngày càng nhiều nhưng lạ thay, càng ngày càng... xa nhóm dẫn đầu.
Điều đáng chú ý là xe Trung Quốc không hề biến mất khỏi bức tranh. Theo data của liên đoàn đường bộ Na Uy, thị phần của các thương hiệu Trung Quốc như MG, XPeng đã tăng lên khoảng 8,8% năm 2024, từ mức 5,1% năm 2023 và 4,1% năm 2021. Nửa đầu 2025, có thời điểm các hãng Trung Quốc chiếm hơn 10% thị phần và bốn brand cùng góp mặt top 15 hãng bán chạy nhất tháng. Nhưng mà... doanh số đang chậm dần lại, nhường sân cho các brand châu Âu rồi đó.
Nio và cú "flop" trên sân nhà lý tưởng
Case được nhắc nhiều nhất gần đây là của Nio. Hãng này bước vào Na Uy với tham vọng rất rõ: dùng thị trường mê xe điện nhất thế giới làm bàn đạp cho chiến lược toàn cầu. SUV điện cỡ lớn, nội thất đầy công nghệ, hệ thống trạm đổi pin và dịch vụ xịn xò được build để tạo cảm giác một hệ sinh thái hoàn chỉnh, ngang hàng với xe sang châu Âu. Giá bán gần sát Audi, BMW hay Volvo, cho thấy Nio muốn đặt mình vào nhóm premium chứ không phải "xe rẻ made in China".
Nhưng thực tế thị trường lại không theo script đó. Theo số liệu từ Elbilstatistikk, Nio chỉ bán được có 31 xe trong tháng 10/2025, giảm gần một nửa so với tháng 9 và giảm tới 83,5% so với cùng tháng năm ngoái (lúc đạt kỷ lục 184 xe). Tổng cộng 10 tháng đầu năm, Nio chỉ có 328 xe được đăng ký tại Na Uy, và theo phân tích thì đang trên đà miss mục tiêu doanh số 2025 tới hơn 50%
Đáng nói là cùng thời điểm đó, doanh số toàn cầu của Nio vẫn lập kỷ lục mới ở Trung Quốc, không phải doanh nghiệp đang sụp đổ mà là một câu chuyện cụ thể: Na Uy không accept Nio ở vai trò mà hãng muốn. Với đa số người Na Uy, Nio vẫn là thương hiệu còn quá mới, gắn mác "xe Trung Quốc", trong khi khi bỏ tiền lớn mua xe gia đình thì họ ưu tiên Tesla hoặc hãng châu Âu quen thuộc hơn.
Càng đào sâu vào tâm lý người mua, sự khác biệt càng rõ. Tesla đã có lịch sử nhiều năm ở Na Uy, với cộng đồng user đông đảo, mạng lưới trạm sạc riêng, dịch vụ hậu mãi phủ rộng và data sử dụng thực tế rất dày. Các hãng như Volkswagen, Volvo thì có image an toàn và bền bỉ từ thời xe xăng. Nio không có lợi thế lịch sử nào như vậy, mà lại không đưa ra mức giá thực sự chênh lệch để bù đắp "rủi ro tâm lý". Các khảo sát tại châu Âu cho thấy người dùng sẵn sàng cân nhắc xe Trung Quốc nếu giá rẻ hơn đáng kể, còn nếu chênh lệch quá nhỏ thì họ ưu tiên brand quen thuộc.
Xe Trung Quốc có mặt, nhưng chưa được giao vai chính
Điểm thú vị ở Na Uy là xe điện Trung Quốc vừa hiện diện khá rõ vừa bị giới hạn vai trò. Như số liệu thị phần đã show, các hãng Trung Quốc tăng trưởng nhanh, thị phần gần như gấp đôi chỉ sau vài năm. Họ có tháng bứt lên top đầu, có mẫu xe lọt top bán chạy, nhưng chưa có mẫu nào giữ được vị trí dẫn đầu cả năm. Trong thị trường mà hầu như mọi xe bestseller đều là điện, việc không thể đẩy một mẫu xe nào lên vị trí biểu tượng cho thấy trần niềm tin của user vẫn còn khá thấp.
Các chuyên gia và hiệp hội xe điện Na Uy nhiều lần nói thị trường trong nước là một trong những nơi cạnh tranh khốc liệt nhất thế giới. User có vô vàn lựa chọn từ châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc, và giờ là Trung Quốc. Thêm nữa, drama chính trị ở châu Âu xung quanh việc điều tra trợ cấp, áp thuế xe sản xuất tại Trung Quốc khiến không ít người mua lo về rủi ro giá trị bán lại sau này. Dù xe Trung Quốc ngày càng hiện diện nhiều hơn, vẫn tồn tại một lớp hoài nghi rõ rệt về những brand còn lạ tai.
Trong context đó, xe Trung Quốc ở Na Uy thường được nhìn như lựa chọn "value for money" cho ai muốn nhiều trang bị và tầm hoạt động tốt với giá cạnh tranh, chứ chưa được coi là choice mặc định cho gia đình muốn xài 7-10 năm. Họ có thể bán tốt theo đợt, theo chương trình khuyến mại, nhưng để thành "xe quốc dân" thì khoảng cách vẫn còn xa lắm.
Bài học cho tham vọng phá đảo châu Âu
Nhìn từ Na Uy có thể thấy rõ một điều: xe điện không tự động = niềm tin! Đây là thị trường đã hoàn toàn accept EV, với tỉ lệ xe điện trong nhóm xe mới thuộc hàng cao nhất thế giới. Nếu chỉ cần công nghệ pin, motor điện và giá ngon là đủ chiếm trái tim user, các brand Trung Quốc đáng lẽ đã phải bùng nổ mạnh hơn rất nhiều. Thực tế là ngay ở nơi friendly nhất với xe điện, user vẫn chọn bám vào các brand họ đã tin từ trước, hoặc những hãng đã kịp build được câu chuyện thương hiệu rõ ràng và nhất quán.
Với các hãng Trung Quốc, Na Uy là một bài test khó đấy. Họ đã chứng minh có thể tăng thị phần, chen chân vào top 20, thậm chí thỉnh thoảng đưa mẫu xe vào nhóm bán chạy trong tháng. Nhưng câu chuyện niềm tin thương hiệu, giá trị bán lại, chất lượng sau nhiều năm và mạng lưới dịch vụ hậu mãi lại là đường đua dài hơn rất nhiều so với vài mùa sale hay vài thông số ấn tượng trên brochure. Ngay cả khi xuất phát từ vị thế rất mạnh ở trong nước, bước ra thị trường như Na Uy họ vẫn phải chấp nhận bị soi như tay chơi mới.
Nguồn: genk.vn