MinBibi8798
New member
Cuối tuần trước ngồi cà phê với đứa bạn làm CEO startup, 5 phút mà phone nó rung tới 3 lần. Lần nào cũng vậy, bạn ấy lại giật mình liếc màn hình, ngón tay gõ gõ lên bàn đầy lo âu. Mình hỏi: "Dạo này bận vcl hả?". Bạn cười khổ: "Bận đến nỗi ngồi thẫn thờ cũng không có thời gian luôn"
Câu đó khiến mình nghĩ hoài.
Bận rộn giờ đã thành default mode của team 30+ rồi. Lịch kín từ sáng đến tối, lúc rảnh thì lướt phone, trước khi ngủ cũng phải xem/nghe gì đó mới yên. Mình sợ khoảng thời gian trống, sợ sự ngắt quãng, sợ bất kỳ khoảnh khắc nào nhìn có vẻ "vô bổ".
Nhưng plot twist là: những điều đáng giá nhất lại hay sinh ra từ chính những khoảng trống ấy đó!
Xa xỉ nhất của tuổi 30 không phải xe xịn nhà đẹp, mà là được yên tâm... không làm gì cả
Theo tâm lý học hành vi, con người vốn dễ lo lắng trước sự không chắc chắn. "Không làm gì cả" = không có mục tiêu rõ ràng, không có KPI nào để đo. Trạng thái này dễ trigger hệ thống cảnh báo trong não lắm.
Nhưng nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở chỗ: logic của xã hội hiện đại đã đổi từ gốc rồi.
Cùng với kinh tế phát triển, hiệu suất thành thước đo cho mọi thứ. Trên dây chuyền sản xuất, từng động tác của công nhân đều được tính toán tối ưu. Mindset này ngấm dần vào mọi mặt đời sống. Chúng mình bắt đầu dùng chính cái chuẩn đó để đòi hỏi bản thân: thời gian phải tận dụng tối đa, action phải có mục đích, thậm chí nghỉ ngơi cũng phải có ý nghĩa.
Thế là nghỉ ngơi thành "recharge năng lượng", đọc sách thành "intake kiến thức", giao lưu thành "networking". Cả việc thư giãn cũng biến thành một task cần hoàn thành luôn á
Mình từng tìm hiểu cách quản lý thời gian của mấy người quen productivity cao và phát hiện điều này: những người duy trì hiệu quả lâu dài thường chủ động giữ lại khoảng thời gian trống cho chính mình đấy. Trong khoảng thời gian đó, họ không hẹn meeting, không đặt mục tiêu, cứ để trống thôi.
Đó không phải lười, mà là một kiểu "để trống có chủ đích" (intentional emptiness) cực kỳ đáng tiền. Giống như khoảng trắng trong tranh thủy mặc vậy – khoảng trắng không hề vô nghĩa, mà là phần tạo nên bố cục. Không có khoảng trắng thì bức tranh sẽ chật nghẹt, không có chỗ thở. Cuộc sống cũng thế!
Não bộ cần trạng thái "không làm gì" để... làm việc tốt hơn
Từ góc nhìn khoa học thần kinh, não có hai trạng thái: trạng thái tập trung (focused mode) và trạng thái mặc định (default mode).
Trạng thái tập trung thì dễ hiểu – đó là lúc mình đang dồn hết sự chú ý để làm việc cụ thể. Còn trạng thái mặc định được kích hoạt đúng lúc ta "không làm gì cả" – khi đi bộ, tắm, ngồi thẫn thờ hay để tâm trí trôi một chút.
Nghiên cứu cho thấy khi mạng lưới mặc định này được kích hoạt, não không hề nhàn rỗi đâu nhé. Nó đang: tích hợp thông tin, tạo kết nối mới và hình thành những insight quan trọng
Không ít ý tưởng đỉnh cao ra đời trong những khoảnh khắc tưởng như "vô bổ". Archimedes nhận ra nguyên lý lực đẩy khi đang soak trong bồn tắm. Newton nghĩ về lực hấp dẫn khi ngồi dưới gốc táo. Kekulé mơ thấy cấu trúc vòng của benzen khi chợp mắt. Điểm chung là gì? Suy nghĩ sâu cần một nền đất đủ thư giãn để nảy mầm.
Về mặt tâm lý, "không làm gì cả" còn có chức năng quan trọng khác: tự phục hồi (self-recovery).
Năng lượng tâm lý của con người có giới hạn. Vận hành liên tục ở cường độ cao giống như xe không bao giờ tắt máy – sớm muộn động cơ cũng toang. Những người duy trì trạng thái tốt lâu dài thường biết cách "tắt máy" đúng lúc, để hệ thống hạ nhiệt.
Một người bạn làm manager ở tập đoàn có thói quen mỗi chiều Chủ nhật không làm gì cả. Không đọc sách, không làm việc, không gặp ai, chỉ ngồi yên. Bạn ấy nói: "Khoảng thời gian này không phải lãng phí, mà là lúc tôi dọn cache cho não đấy"
Ví von này accurate ghê! Máy tính cần dọn cache định kỳ để chạy mượt, não bộ con người cũng vậy. Những cảm xúc bị bỏ qua, trải nghiệm chưa xử lý, áp lực tích tụ lâu ngày đều cần được tiêu hóa dần trong trạng thái "không làm gì cả".
Làm sao để "không làm gì" – skill khó nhất thế kỷ 21
Nghe easy nhưng thực hiện lại khó vl. Vì khó khăn thực sự không phải ở việc xếp lịch, mà ở việc cho phép bản thân được nghỉ về mặt tâm lý.
Nhiều người dù rảnh vẫn thấy bất an. Phone phải cầm tay, tai phải đeo tai nghe, mắt phải nhìn vào gì đó. Khi hoàn toàn để trống, họ thậm chí còn lo lắng. Vậy nên đây là một năng lực cần rèn luyện đấy!
Bước 1: Bắt đầu từ việc siêu nhỏ
Đừng vừa đầu đã yêu cầu mình dành nửa ngày không làm gì. Bắt đầu với 5 phút đặt phone xuống, nhắm mắt lại và không cố nghĩ về gì cả. Ban đầu sẽ rất khó, suy nghĩ cứ tứ tung – đó là bình thường. Quan trọng là để chúng trôi, đừng cố kéo lại.
Bước 2: Tạo không gian vật lý phù hợp
Môi trường ảnh hưởng lớn đến hành vi. Nếu xung quanh toàn dấu vết công việc, não sẽ tự động switch sang work mode. Bạn có thể tạo một góc nghỉ ngơi không có gì cả – không laptop, không tài liệu, thậm chí không cả sách. Khi ngồi đó, điều duy nhất được phép là... ở yên thôi
Bước 3: Redefine khái niệm "kết quả"
Mình quen dùng thành quả nhìn thấy được để judge giá trị của thời gian. Nhưng có những kết quả vô hình như: cảm xúc dịu lại, đầu óc clear hơn, cảm hứng bất chợt xuất hiện. Chúng không đo được, nhưng vẫn real lắm.
Hãy xem "không làm gì cả" như một dạng output. Nó không phải lãng phí, mà là investment cho tương lai đó!
Bước 4: Tạo cảm giác ritual
Bạn có thể thiết lập một nghi thức riêng cho việc "không làm gì" – như pha trà, ngồi bên cửa sổ, nhìn mây trôi. Cảm giác nghi thức sẽ gửi signal cho não rằng: khoảng thời gian này hợp lệ, được cho phép nha
Một bạn làm nhà văn kể mỗi sáng cô dành 20 phút để "lãng phí" ngoài ban công. Không nhìn phone hay nghĩ về viết lách, chỉ ngắm con phố. Cô bảo: "20 phút đó thường quyết định quality bài viết của cả ngày luôn á".
Slow down để đi xa hơn
Sau cùng thì cuộc đời không phải đường chạy mà mình cần tăng tốc từng giây. Những điều thực sự quan trọng – như chiều sâu của các mối quan hệ, chất lượng suy nghĩ hay sự bình yên bên trong – thường chỉ chạm tới được khi ta chậm lại.
"Không làm gì cả" không phải trốn tránh, mà là một lựa chọn. Lựa chọn trong vài thời điểm đặt productivity xuống, đặt nỗi lo phải tạo ra outcome xuống, và chỉ đơn giản là... thở.
Năng lực lựa chọn như vậy cần luyện tập, cần can đảm, nhưng cũng cần đủ tin vào bản thân. Tin rằng không phải lúc nào cũng chạy thì mới không bị bỏ lại. Tin rằng khi cho phép cuộc đời có những khoảng trống, cuộc sống vẫn trọn vẹn.
Vì vậy với team 30+, được yên tâm "không làm gì cả" có lẽ là dạng freedom đắt giá nhất. Và đó là thứ tự do rất đáng để giành lấy
(Nguồn: Baidu)
Nguồn: kenh14.vn
Câu đó khiến mình nghĩ hoài.
Bận rộn giờ đã thành default mode của team 30+ rồi. Lịch kín từ sáng đến tối, lúc rảnh thì lướt phone, trước khi ngủ cũng phải xem/nghe gì đó mới yên. Mình sợ khoảng thời gian trống, sợ sự ngắt quãng, sợ bất kỳ khoảnh khắc nào nhìn có vẻ "vô bổ".
Nhưng plot twist là: những điều đáng giá nhất lại hay sinh ra từ chính những khoảng trống ấy đó!
Xa xỉ nhất của tuổi 30 không phải xe xịn nhà đẹp, mà là được yên tâm... không làm gì cả
Theo tâm lý học hành vi, con người vốn dễ lo lắng trước sự không chắc chắn. "Không làm gì cả" = không có mục tiêu rõ ràng, không có KPI nào để đo. Trạng thái này dễ trigger hệ thống cảnh báo trong não lắm.
Nhưng nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở chỗ: logic của xã hội hiện đại đã đổi từ gốc rồi.
Cùng với kinh tế phát triển, hiệu suất thành thước đo cho mọi thứ. Trên dây chuyền sản xuất, từng động tác của công nhân đều được tính toán tối ưu. Mindset này ngấm dần vào mọi mặt đời sống. Chúng mình bắt đầu dùng chính cái chuẩn đó để đòi hỏi bản thân: thời gian phải tận dụng tối đa, action phải có mục đích, thậm chí nghỉ ngơi cũng phải có ý nghĩa.
Thế là nghỉ ngơi thành "recharge năng lượng", đọc sách thành "intake kiến thức", giao lưu thành "networking". Cả việc thư giãn cũng biến thành một task cần hoàn thành luôn á
Mình từng tìm hiểu cách quản lý thời gian của mấy người quen productivity cao và phát hiện điều này: những người duy trì hiệu quả lâu dài thường chủ động giữ lại khoảng thời gian trống cho chính mình đấy. Trong khoảng thời gian đó, họ không hẹn meeting, không đặt mục tiêu, cứ để trống thôi.
Đó không phải lười, mà là một kiểu "để trống có chủ đích" (intentional emptiness) cực kỳ đáng tiền. Giống như khoảng trắng trong tranh thủy mặc vậy – khoảng trắng không hề vô nghĩa, mà là phần tạo nên bố cục. Không có khoảng trắng thì bức tranh sẽ chật nghẹt, không có chỗ thở. Cuộc sống cũng thế!
Não bộ cần trạng thái "không làm gì" để... làm việc tốt hơn
Từ góc nhìn khoa học thần kinh, não có hai trạng thái: trạng thái tập trung (focused mode) và trạng thái mặc định (default mode).
Trạng thái tập trung thì dễ hiểu – đó là lúc mình đang dồn hết sự chú ý để làm việc cụ thể. Còn trạng thái mặc định được kích hoạt đúng lúc ta "không làm gì cả" – khi đi bộ, tắm, ngồi thẫn thờ hay để tâm trí trôi một chút.
Nghiên cứu cho thấy khi mạng lưới mặc định này được kích hoạt, não không hề nhàn rỗi đâu nhé. Nó đang: tích hợp thông tin, tạo kết nối mới và hình thành những insight quan trọng
Không ít ý tưởng đỉnh cao ra đời trong những khoảnh khắc tưởng như "vô bổ". Archimedes nhận ra nguyên lý lực đẩy khi đang soak trong bồn tắm. Newton nghĩ về lực hấp dẫn khi ngồi dưới gốc táo. Kekulé mơ thấy cấu trúc vòng của benzen khi chợp mắt. Điểm chung là gì? Suy nghĩ sâu cần một nền đất đủ thư giãn để nảy mầm.
Về mặt tâm lý, "không làm gì cả" còn có chức năng quan trọng khác: tự phục hồi (self-recovery).
Năng lượng tâm lý của con người có giới hạn. Vận hành liên tục ở cường độ cao giống như xe không bao giờ tắt máy – sớm muộn động cơ cũng toang. Những người duy trì trạng thái tốt lâu dài thường biết cách "tắt máy" đúng lúc, để hệ thống hạ nhiệt.
Một người bạn làm manager ở tập đoàn có thói quen mỗi chiều Chủ nhật không làm gì cả. Không đọc sách, không làm việc, không gặp ai, chỉ ngồi yên. Bạn ấy nói: "Khoảng thời gian này không phải lãng phí, mà là lúc tôi dọn cache cho não đấy"
Ví von này accurate ghê! Máy tính cần dọn cache định kỳ để chạy mượt, não bộ con người cũng vậy. Những cảm xúc bị bỏ qua, trải nghiệm chưa xử lý, áp lực tích tụ lâu ngày đều cần được tiêu hóa dần trong trạng thái "không làm gì cả".
Làm sao để "không làm gì" – skill khó nhất thế kỷ 21
Nghe easy nhưng thực hiện lại khó vl. Vì khó khăn thực sự không phải ở việc xếp lịch, mà ở việc cho phép bản thân được nghỉ về mặt tâm lý.
Nhiều người dù rảnh vẫn thấy bất an. Phone phải cầm tay, tai phải đeo tai nghe, mắt phải nhìn vào gì đó. Khi hoàn toàn để trống, họ thậm chí còn lo lắng. Vậy nên đây là một năng lực cần rèn luyện đấy!
Bước 1: Bắt đầu từ việc siêu nhỏ
Đừng vừa đầu đã yêu cầu mình dành nửa ngày không làm gì. Bắt đầu với 5 phút đặt phone xuống, nhắm mắt lại và không cố nghĩ về gì cả. Ban đầu sẽ rất khó, suy nghĩ cứ tứ tung – đó là bình thường. Quan trọng là để chúng trôi, đừng cố kéo lại.
Bước 2: Tạo không gian vật lý phù hợp
Môi trường ảnh hưởng lớn đến hành vi. Nếu xung quanh toàn dấu vết công việc, não sẽ tự động switch sang work mode. Bạn có thể tạo một góc nghỉ ngơi không có gì cả – không laptop, không tài liệu, thậm chí không cả sách. Khi ngồi đó, điều duy nhất được phép là... ở yên thôi
Bước 3: Redefine khái niệm "kết quả"
Mình quen dùng thành quả nhìn thấy được để judge giá trị của thời gian. Nhưng có những kết quả vô hình như: cảm xúc dịu lại, đầu óc clear hơn, cảm hứng bất chợt xuất hiện. Chúng không đo được, nhưng vẫn real lắm.
Hãy xem "không làm gì cả" như một dạng output. Nó không phải lãng phí, mà là investment cho tương lai đó!
Bước 4: Tạo cảm giác ritual
Bạn có thể thiết lập một nghi thức riêng cho việc "không làm gì" – như pha trà, ngồi bên cửa sổ, nhìn mây trôi. Cảm giác nghi thức sẽ gửi signal cho não rằng: khoảng thời gian này hợp lệ, được cho phép nha
Một bạn làm nhà văn kể mỗi sáng cô dành 20 phút để "lãng phí" ngoài ban công. Không nhìn phone hay nghĩ về viết lách, chỉ ngắm con phố. Cô bảo: "20 phút đó thường quyết định quality bài viết của cả ngày luôn á".
Slow down để đi xa hơn
Sau cùng thì cuộc đời không phải đường chạy mà mình cần tăng tốc từng giây. Những điều thực sự quan trọng – như chiều sâu của các mối quan hệ, chất lượng suy nghĩ hay sự bình yên bên trong – thường chỉ chạm tới được khi ta chậm lại.
"Không làm gì cả" không phải trốn tránh, mà là một lựa chọn. Lựa chọn trong vài thời điểm đặt productivity xuống, đặt nỗi lo phải tạo ra outcome xuống, và chỉ đơn giản là... thở.
Năng lực lựa chọn như vậy cần luyện tập, cần can đảm, nhưng cũng cần đủ tin vào bản thân. Tin rằng không phải lúc nào cũng chạy thì mới không bị bỏ lại. Tin rằng khi cho phép cuộc đời có những khoảng trống, cuộc sống vẫn trọn vẹn.
Vì vậy với team 30+, được yên tâm "không làm gì cả" có lẽ là dạng freedom đắt giá nhất. Và đó là thứ tự do rất đáng để giành lấy
(Nguồn: Baidu)
Nguồn: kenh14.vn