Chuyện ô nhiễm nguồn nước giờ không còn xa lạ gì với mình nữa rồi – nó đang là một trong những vấn đề môi trường nóng hổi nhất không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới luôn các bạn ơi Nước thì ai cũng biết là thiết yếu để sống rồi, nhưng mà nguồn nước sạch đang ngày càng suy giảm nghiêm trọng vì nước thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật, rác thải nhựa và đủ thứ hoạt động của con người.
Theo WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) thì hàng triệu người vẫn đang dùng nguồn nước không an toàn, và hàng trăm nghìn người tử vong mỗi năm vì những bệnh liên quan đến nước bị ô nhiễm đó nha
Bài viết này sẽ giúp các bạn hiểu rõ tại sao nguồn nước lại bị ô nhiễm, nó ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe chúng ta, và quan trọng nhất là mỗi người có thể làm gì để bảo vệ nguồn nước cho bây giờ và tương lai nữa
Ô nhiễm nguồn nước là gì vậy?
Nói đơn giản là khi các ao, hồ, sông, suối, nước ngầm hay nước biển bị lẫn các chất gây hại, làm thay đổi chất lượng nước, khiến nước không còn an toàn để dùng sinh hoạt, sản xuất hay cho hệ sinh thái nữa.
Các "thủ phạm" gây ô nhiễm gồm có:
• Kim loại nặng (chì, thủy ngân, asen, cadimi)
• Vi khuẩn, virus gây bệnh
• Thuốc trừ sâu
• Phân bón hóa học
• Dầu mỡ
• Chất tẩy rửa
• Nước thải bệnh viện
• Nước thải công nghiệp
• Rác thải nhựa
• Vi nhựa (Microplastic) – cái này nguy hiểm lắm nhé!
Thực trạng đáng báo động hiện nay
Theo WHO, các con số "không vui" như sau:
• Ít nhất 1,7 tỷ người trên thế giới đang dùng nguồn nước uống bị nhiễm phân (OMG!)
• Khoảng 2,2 tỷ người chưa được tiếp cận nguồn nước uống an toàn
• Chỉ khoảng 73% dân số thế giới được dùng nước uống đạt chuẩn an toàn vào năm 2022
• Khoảng 44% lượng nước thải sinh hoạt trên toàn cầu chưa được xử lý an toàn trước khi xả ra môi trường
• Ít nhất 10% dân số thế giới đang ăn thực phẩm được tưới bằng nước thải chưa xử lý hoàn toàn
Những con số này cho thấy ô nhiễm nước không còn là chuyện của riêng nước nào nữa mà đã thành thách thức toàn cầu rồi. Nghe mà lo á!
Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước
1. Nước thải sinh hoạt
Hàng triệu hộ gia đình mỗi ngày xả nước rửa, nước giặt, dầu mỡ và chất thải thẳng xuống cống mà chưa qua xử lý gì cả.
2. Nước thải công nghiệp
Các nhà máy sản xuất giấy, dệt nhuộm, hóa chất, xi mạ, luyện kim nếu không xử lý đạt chuẩn sẽ thải ra:
• Chì
• Thủy ngân
• Cadimi
• Crom
• Axit
• Kiềm
Các chất này tồn tại rất lâu trong môi trường luôn nha!
3. Chăn nuôi
Phân gia súc, gia cầm chứa E.coli, Salmonella, Coliform. Nếu xả trực tiếp sẽ gây ô nhiễm nghiêm trọng.
4. Thuốc bảo vệ thực vật
Nông nghiệp dùng lượng lớn thuốc diệt cỏ, thuốc kích thích tăng trưởng. Các hóa chất này ngấm xuống nước ngầm và chảy vào sông hồ luôn.
5. Rác thải nhựa
Vi nhựa hiện đã được phát hiện trong nước máy, nước đóng chai, cá biển, thậm chí cả muối ăn nữa đó các bạn
Tác động đến sức khỏe – đọc mà sợ!
1. Bệnh tiêu chảy
Đây là bệnh phổ biến nhất. WHO cho biết:
• Khoảng 505.000 người tử vong mỗi năm do tiêu chảy liên quan đến nước uống bị ô nhiễm
• Mỗi năm có khoảng 1,7 tỷ ca tiêu chảy ở trẻ em, và bệnh này vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ dưới 5 tuổi
2. Bệnh dịch Tả
Vi khuẩn Vibrio Cholerae phát triển mạnh trong nguồn nước bẩn. Nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến mất nước, sốc và tử vong.
3. Thương hàn
Vi khuẩn Salmonella Typhi lây lan qua nước uống và thực phẩm nhiễm bẩn.
4. Viêm gan A
Virus tồn tại trong nước ô nhiễm. Người bệnh có thể sốt, vàng da, suy gan.
5. Nhiễm giun sán
Nguồn nước ô nhiễm chứa nhiều trứng giun và ký sinh trùng. Gây suy dinh dưỡng, thiếu máu, chậm phát triển ở trẻ em.
6. Ung thư
Một số chất trong nước như Asen có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan, ung thư bàng quang, ung thư da, ung thư thận. Nghe đã thấy nguy hiểm rồi
7. Tổn thương não
Chì và thủy ngân ảnh hưởng đặc biệt đến trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Có thể gây giảm IQ, chậm phát triển trí não, rối loạn thần kinh.
8. Bệnh thận
Kim loại nặng tích tụ lâu ngày khiến suy thận, viêm cầu thận, sỏi thận.
9. Rối loạn nội tiết
Một số hóa chất công nghiệp có thể gây vô sinh, giảm khả năng sinh sản, dậy thì sớm.
10. Suy giảm miễn dịch
Cơ thể thường xuyên tiếp xúc nước bẩn sẽ dễ nhiễm bệnh, lâu hồi phục, tăng nguy cơ mắc bệnh mãn tính.
Những nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất
• Trẻ em
• Người cao tuổi
• Phụ nữ mang thai
• Người có bệnh nền
• Người sống tại khu vực ô nhiễm
Thiệt hại kinh tế do ô nhiễm nguồn nước
Ô nhiễm nước không chỉ gây bệnh mà còn làm tăng:
• Chi phí khám chữa bệnh
• Chi phí xử lý nước
• Thiệt hại nông nghiệp
• Giảm sản lượng thủy sản
• Ảnh hưởng du lịch
• Mất đa dạng sinh học
Theo WHO, 1,4 triệu ca tử vong mỗi năm có liên quan đến việc thiếu nước sạch, vệ sinh và điều kiện vệ sinh môi trường (WASH) không bảo đảm. Con số quá đáng sợ!
Mỗi người dân cần làm gì để giảm ô nhiễm nguồn nước?
Trong gia đình:
✓ Không đổ dầu ăn xuống cống
✓ Không xả sơn, hóa chất, thuốc trừ sâu vào bồn cầu
✓ Tiết kiệm nước
✓ Phân loại rác
✓ Hạn chế túi nilon
✓ Sử dụng chất tẩy rửa sinh học
✓ Thu gom pin cũ đúng nơi quy định
✓ Không vứt khẩu trang xuống cống
Trong sinh hoạt:
• Không xả rác xuống sông
• Không rửa xe trực tiếp trên lòng sông
• Không đổ nước thải chưa xử lý ra môi trường
Trong sản xuất:
Doanh nghiệp cần:
• Xây dựng hệ thống xử lý nước thải
• Quan trắc định kỳ
• Tái sử dụng nước
• Tiết kiệm hóa chất
Trong nông nghiệp:
• Giảm thuốc bảo vệ thực vật
• Sử dụng phân hữu cơ
• Trồng cây ven kênh mương
• Thu gom bao bì thuốc đúng nơi
Trong cộng đồng:
• Tham gia ngày Chủ nhật xanh
• Dọn rác ven sông
• Báo cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi xả thải trái phép
• Tuyên truyền bảo vệ nguồn nước cho trẻ em
Vai trò của doanh nghiệp trong bảo vệ nguồn nước
Các doanh nghiệp cần:
• Đầu tư công nghệ xử lý nước thải
• Tuân thủ quy chuẩn môi trường
• Công khai kết quả quan trắc
• Giảm phát sinh chất thải nguy hại
• Tham gia các chương trình phục hồi sông, hồ và trồng cây xanh
Việc thực hiện tốt trách nhiệm môi trường không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn nâng cao uy tín thương hiệu và hướng tới phát triển bền vững nữa nhé!
Nguồn: tinhte.vn