ThoXanhOfficial
New member
Ngọc Minh: Chị có người bạn nước ngoài kể là đang phân vân chuyển về Hà Nội vì sợ không khí toxic ảnh hưởng đến gia đình. Với vai trò Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, bà nhìn nhận thế nào về việc này ạ?
Tiến sỹ Angela Pratt: Phải nói thật là không vui tí nào Năm 2023, ô nhiễm không khí đã "comeback" mạnh mẽ như thời pre-Covid luôn, với nồng độ bụi mịn PM2.5 tăng tới 9% ở cả Hà Nội và Việt Nam. Hiện tại có tận 8 triệu người ở Hà Nội đang hít thở không khí với mức PM2.5 cao gấp gần 9 lần chuẩn WHO khuyến cáo đó nha. Nhìn chung cả nước thì PM2.5 cao gấp 6 lần mức an toàn.
Con số thống kê mới nhất về ô nhiễm không khí thực sự đáng báo động đấy. Tháng 3/2024, khảo sát thường niên của IQAir đã xếp Hà Nội là thành phố ô nhiễm thứ 8 châu Á, còn Việt Nam thì đứng thứ 22 thế giới về chất lượng không khí tệ nhất Trong cả tháng 3, chỉ có đúng 1 ngày duy nhất người dân được thở không khí "trung bình" thôi, chứ không phải tốt đâu nha!
Chất lượng không khí tệ gây ra hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, xã hội và cả kinh tế cho cộng đồng. Ngân hàng Thế giới ước tính các tổn thất về phúc lợi do ô nhiễm không khí ở Việt Nam (bao gồm tử vong sớm, bệnh tật và thiệt hại kinh tế) lên tới hơn 13 tỷ USD/năm, tương đương khoảng 4% GDP luôn á!
Ngọc Minh: Vậy WHO đã xác định được nguồn gốc gây ô nhiễm không khí ở Hà Nội chưa ạ?
Tiến sỹ Angela Pratt: Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới và Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, nguồn gốc bụi mịn gây ô nhiễm ở Hà Nội được phân tích như sau:
• 29% từ hoạt động sản xuất công nghiệp
• 26% từ việc đốt rơm rạ ngoài trời (vấn nạn kinh điển mỗi mùa thu hoạch )
• 23% từ bụi đường
• 15% từ giao thông vận tải (chủ yếu là đường bộ - xe máy, ô tô đó mà)
Ngoài ra còn có nguồn từ nhiên liệu đốt trong sinh hoạt hàng ngày, hoạt động thương mại, làng nghề, và rác thải nữa.
Ngọc Minh: Vậy còn ô nhiễm không khí trong nhà thì sao ạ?
Tiến sỹ Angela Pratt: Có chứ! Vấn đề này thường bị mọi người bỏ qua lắm. Nhưng trên toàn cầu, ô nhiễm không khí trong nhà là nguyên nhân gây ra gần một nửa số ca tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí đấy nha. Các nguồn gây ô nhiễm trong nhà bao gồm:
Nhiên liệu nấu ăn không sạch như dầu hỏa/paraffin và nhiên liệu rắn như than;
Hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc lá (thuốc lá thụ động cũng nguy hiểm không kém đâu! )
Ngọc Minh: Như bà đã nói ở trên, ô nhiễm không khí gây tử vong sớm và nhiều bệnh tật. Bà có thể giải thích rõ hơn không ạ?
Tiến sỹ Angela Pratt: Nhìn từ góc độ sức khỏe, ô nhiễm không khí thực sự là "sát thủ thầm lặng". Các hạt bụi mịn có thể xâm nhập sâu vào phổi và hệ thống tim mạch. Tiếp xúc trong thời gian ngắn với mức độ ô nhiễm cao có thể làm suy giảm chức năng phổi, nhiễm trùng đường hô hấp và khiến bệnh hen suyễn trầm trọng hơn. Còn tiếp xúc lâu dài hoặc phơi nhiễm mãn tính có thể tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và ung thư.
Ô nhiễm không khí gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm, trong đó riêng khu vực Tây Thái Bình Dương là khoảng 2,2 triệu ca
Vào năm 2029, ô nhiễm không khí ở Việt Nam ước tính sẽ khiến 70.000 người tử vong mỗi năm và rút ngắn tuổi thọ trung bình 1,4 năm. Con số này nghe mà rùng mình!
Tất cả mọi người đều có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm không khí. Tuy nhiên, một số nhóm dễ bị tổn thương hơn như:
• Người mắc các bệnh về phổi: hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính
• Trẻ em dưới 5 tuổi, người cao tuổi, phụ nữ mang thai
• Người mắc bệnh tim mạch, tiểu đường hoặc có bệnh lý nền
• Những người làm việc hoặc tập thể dục cường độ cao ở ngoài trời
• Người sống hoặc làm việc gần nơi ô nhiễm cao như đường cao tốc, công trường xây dựng, khu công nghiệp, nơi đốt rác
• Phụ nữ nấu ăn bằng nhiên liệu không sạch
• Người hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động
Ngọc Minh: Vậy chúng ta có biện pháp nào để khắc phục tình trạng ô nhiễm không khí ở các thành phố lớn như Hà Nội không ạ? WHO có khuyến nghị gì dành cho Chính phủ Việt Nam không?
Tiến sỹ Angela Pratt: Chính phủ Việt Nam đã cam kết hành động để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và ô nhiễm không khí với các mục tiêu cụ thể:
• Đạt mức phát thải ròng carbon về 0 vào năm 2050
• Thiết lập cơ chế đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng để hỗ trợ chuyển đổi sang năng lượng tái tạo
• Phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý chất lượng không khí năm 2021-2025 nhằm giảm ô nhiễm và cải thiện chất lượng không khí
Những chính sách và cam kết này cho thấy Chính phủ đã coi việc giải quyết ô nhiễm không khí là ưu tiên hàng đầu, điều này rất đáng ghi nhận
Nguồn: soha.vn