Nghĩ là y học thế kỷ 21 đã "phơi bày" hết cơ thể con người rồi à? Surprise! Chúng ta vẫn còn phải "mò mẫm" nhiều lắm bạn ơi
Sau 3.600 năm (yes, con số khủng đúng không?) mày mò giải phẫu học, giờ các bác sĩ vẫn còn phát hiện những cơ quan hoàn toàn mới trong body mình đấy!
Gần đây nhất, một nhóm bác sĩ người Hà Lan vừa thả bom trên tạp chí Radiotherapy and Oncology về việc họ vô tình "bắt gặp" một cơ quan bí ẩn nằm phía sau vòm họng của hàng loạt bệnh nhân. Plot twist: nó trông y chang như một tuyến nước bọt thứ tư luôn!
"Con người có ba tuyến nước bọt lớn, nhưng không có tuyến nào nằm ở vị trí đó", nhà nghiên cứu Wouter Vogel từ Viện Ung thư Hà Lan kể. "Vì vậy, hãy tưởng tượng sự ngạc nhiên của chúng tôi khi tìm thấy chúng".
Nước bọt của mình đến từ đâu hả trời?
Hệ tiêu hóa cần nước bọt để hoạt động, mà nước bọt này lại được sinh ra từ 3 tuyến chính: tuyến mang tai, tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi. Ngoài ra còn có khoảng 1.000 tuyến nước bọt siêu mini nằm rải rác khắp miệng và đường tiêu hóa, nhỏ đến mức phải dùng kính hiển vi mới thấy được.
Thế nên việc nhóm Vogel tìm ra tuyến nước bọt thứ 4, to tương đương 3 tuyến lớn kia thực sự là "chấn động" làng y học luôn! Và câu chuyện bắt đầu cực kỳ tình cờ nha...
Plot twist không ai ngờ tới
Vogel là bác sĩ ung thư học, đang quét cơ thể bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt bằng PSMA PET/CT (công nghệ chụp ảnh xịn xò nhất hiện nay) để tìm khối u di căn. Thế rồi ông đột nhiên phát hiện một "thực thể không xác định" nằm phía sau mũi, trên vòm miệng và gần tâm đầu của bệnh nhân.
Ban đầu, họ chỉ cho rằng đó là một cấu trúc giải phẫu cá biệt của bệnh nhân ung thư này.
Tuy nhiên, sau khi kiểm tra toàn bộ ảnh chụp PSMA PET/CT của 100 bệnh nhân trong đợt kiểm tra, Vogel bất ngờ thấy tất cả họ đều có những mô hình ống này, với ống dẫn lưu có thể nhìn thấy về phía vách mũi họng.
"Theo hiểu biết của chúng tôi, cấu trúc này không phù hợp với bất kỳ mô tả giải phẫu nào trước đây", các nhà nghiên cứu viết.
Matthijs Valstar, bác sĩ phẫu thuật miệng tại Đại học Amsterdam tham gia vào team để "decode" cấu trúc bí ẩn này. Ông confirm: "Hai khu vực mới được phát hiện có những đặc điểm của tuyến nước bọt. Chúng tôi gọi đó là những tuyến gờ vòi nhĩ, đề cập đến vị trí giải phẫu của chúng [phía trên gờ vòi nhĩ]".
Theo giả thuyết, tuyến mới này có thể chứa nhiều acini seromucous, có vai trò bôi trơn mũi họng/hầu họng và hỗ trợ hoạt động nuốt của chúng ta.
Sao giờ mới phát hiện ra cơ chứ?
Các nhà khoa học giải thích: tuyến gờ vòi nhĩ nằm ở vị trí giải phẫu cực kỳ "gian nan" - dưới nền sọ luôn!
Ở đây, chúng có thể "trốn" mọi thiết bị nội soi của con người. Hệ thống ống dẫn tuy nhìn thấy được từ phía vòm họng, nhưng các bác sĩ thường hiểu lầm rằng những ống này thuộc về các tuyến nước bọt lớn khác.
Các công nghệ chụp ảnh y tế cũ như siêu âm, CT hay thậm chí MRI đều không đủ "sắc bén" để phát hiện ra tuyến nước bọt mới này.
Phải đến tận bây giờ, khi PSMA-PET/CT - công nghệ chụp ảnh y tế xịn nhất dành cho bệnh nhân ung thư sử dụng chất huỳnh quang phát xạ - mới vô tình làm được điều đó!
Tại sao phát hiện này lại quan trọng?
Trong khi nhóm nghiên cứu thừa nhận cần nghiên cứu thêm trên nhóm lớn hơn, đa dạng hơn để xác nhận kết quả, họ cho biết khám phá này đã cảnh báo một nguy cơ đối với bệnh nhân ung thư.
Các tia xạ trị rất dễ làm tổn thương các tuyến nước bọt này, có thể khiến bệnh nhân chán ăn, khó nuốt sau điều trị.
Dữ liệu sơ bộ - dựa trên phân tích hồi cứu 723 bệnh nhân đã trải qua điều trị bức xạ - ủng hộ kết luận cho thấy bức xạ phân phối đến vùng tuyến gờ vòi nhĩ dẫn đến các biến chứng lớn hơn cho bệnh nhân.
Bây giờ, nếu tuyến nước bọt thứ tư là có thật, nó có thể thay đổi cách chúng ta nhìn nhận bệnh tật ở cả khu vực này, nhà bệnh lý học Valerie Fitzhugh từ Đại học Rutgers nhận định trên tờ The New York Times.
Nguồn: soha.vn