Trời ơi, giờ có biết bao bạn trẻ cứ thấy đau đầu, sốt là túm lấy viên thuốc uống luôn chứ không cần suy nghĩ gì cả! Nhưng mà coi chừng nhé, uống quá liều thuốc giảm đau, hạ sốt có thể dẫn đến ngộ độc và nguy hiểm đến tính mạng đấy!
Các bệnh viện giờ gặp trường hợp ngộ độc thuốc giảm đau, hạ sốt nhiều vô kể luôn á. Lý do thì đơn giản thôi - mấy loại thuốc này không cần kê đơn nên ai cũng có thể mua và dùng thoải mái. Chủ yếu là 2 nhóm: một là uống quá liều để tự tử (dù sao thì cũng đừng bao giờ nghĩ đến việc này nhé các bạn ơi ), hai là lạm dụng thuốc dẫn đến ngộ độc. Thậm chí có người còn suýt "về vườn" vì dùng thuốc sai cách nữa!
Lạm dụng thuốc có thể thua cả "boss cuối"!
Mới đây thôi, Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM) cấp cứu cho bé trai N.M.T (8 tuổi, ở Tây Ninh) bị rối loạn đông máu, suy gan vì uống quá liều paracetamol. BS CK2 Đỗ Châu Việt, Trưởng Khoa Hồi sức Nhiễm - COVID-19 của bệnh viện, kể lại là bé được chuyển đến trong tình trạng lơ mơ, men gan tăng cao 9.500 UI/L (trong khi bình thường chỉ 30-400 UI/L thôi nhé!).
Nguyên nhân là do bé sốt, bà ngoại mua thuốc về nhưng không được hướng dẫn cách dùng. Thấy cháu vẫn còn sốt thì cứ mỗi giờ lại pha thuốc paracetamol cho uống, vừa viên, vừa gói, vừa đặt hậu môn luân phiên luôn á! Sau khoảng 2 ngày, bé rơi vào tình trạng nguy kịch với hôn mê, suy hô hấp... May quá mà được cấp cứu kịp thời, sau 1 tuần điều trị bé đã hồi phục!
Còn chị N.V.T.T (18 tuổi) thì bị suy đa cơ quan nặng phải nằm hồi sức tích cực tại Bệnh viện Quân y 175 (TP HCM). BS CK2 Bùi Vinh Quang, Chủ nhiệm Khoa A25 của bệnh viện, cho biết chị T. hay bị đau đầu vì áp lực học tập (ai cũng hiểu cảm giác này mà ) nên thường tự mua thuốc giảm đau về uống. Nhưng vì dùng lâu dài quá nên bị biến chứng, ngộ độc dẫn đến suy gan, suy đa cơ quan luôn! Phải điều trị tích cực, dùng thuốc thải độc và thay huyết tương 5-6 lần mới qua khỏi cơn nguy kịch!
Theo bác sĩ Quang, trung bình mỗi năm Bệnh viện Quân y 175 tiếp nhận từ 400-500 ca ngộ độc tây dược và 150-200 trường hợp ngộ độc thuốc giảm đau paracetamol. Ngộ độc thuốc có 3 giai đoạn: 24 giờ đầu thường không có triệu chứng gì; sau 1-3 ngày sẽ nôn ói và bắt đầu tổn thương đa cơ quan; từ ngày thứ 4 nếu vượt qua thì có thể hồi phục dần.
Tìm "thủ phạm" gây sốt mới là điều quan trọng!
Nguy hiểm nhất là các dấu hiệu ban đầu rất mờ nhạt, chỉ đến khi nhập viện mới phát hiện qua xét nghiệm. Nhiều trường hợp nhập viện trễ khiến việc điều trị khó khăn lắm. Nếu phát hiện kịp thời, đến viện trong 6 giờ đầu thì có thể truyền thuốc chống độc đặc hiệu hoặc truyền dịch để thải độc - bác sĩ Quang nhấn mạnh và cho biết thêm là dùng trên 140 mg/kg cân nặng/ngày sẽ bị ngộ độc. Tuy nhiên, một số trường hợp dù uống thấp hơn liều này nhưng vẫn có thể ngộ độc như người hay uống rượu bia, bệnh nhân mắc bệnh gan thận (suy gan, suy thận...) hoặc đang dùng thuốc chống lao.
Bác sĩ Quang khuyên là đừng tự ý uống thuốc giảm đau mà phải hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ nhé! Đồng thời cần cung cấp đầy đủ thông tin về triệu chứng, mức độ đau, tiền sử dùng thuốc... để được tư vấn loại thuốc phù hợp, tránh biến chứng nguy hiểm.
BS CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố (TP HCM), chia sẻ là khi trẻ sốt thường do nhiễm virus hoặc vi khuẩn. Khi tác nhân gây bệnh xâm nhập, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng thân nhiệt để thúc đẩy các phản ứng bảo vệ và loại trừ mầm bệnh. Vậy nên sốt không phải là bệnh, mà là dấu hiệu tốt cho thấy cơ thể đang chống lại tác nhân gây bệnh. Do đó, điều quan trọng là tìm ra nguyên nhân gây sốt, chứ không phải hạ sốt bằng mọi cách!
Nếu trẻ sốt, cần cởi bỏ bớt chăn mền, quần áo, chỉ mặc một lớp quần áo mỏng bằng cotton để cơ thể tỏa nhiệt. Khi bé sốt nhẹ, hãy cho bé nghỉ ngơi, mặc quần áo thoáng mát, dễ thấm mồ hôi, cho uống nhiều nước (sữa, nước lọc, nước hoa quả, nước canh...) và ăn thức ăn dễ tiêu. Nếu sốt quá cao (trên 39°C), bé sẽ dễ mất nước và rất mệt, lúc đó mới nên cho uống thuốc hạ sốt.
Thuốc hạ sốt an toàn là acetaminophen (paracetamol), tên biệt dược là hapacol, efferalgan... Liều thông thường là 10-15 mg/kg cân nặng cho mỗi lần uống và 2 lần dùng cách nhau ít nhất 6 giờ. Ngoài ra cũng có thể tham khảo liều lượng ghi trên hộp thuốc.
Nếu trẻ dưới 2 tuổi thì tốt nhất nên dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ. Tránh lạm dụng thuốc và dùng quá liều khi bé sốt cao liên tục - dùng thuốc hạ sốt nhiều hơn liều hướng dẫn chỉ làm tăng nguy cơ quá liều, ngộ độc thuốc thôi!
Lưu ý kỹ càng khi dùng thuốc nhé!
BS CK2 Bùi Vinh Quang nhắc nhở là phải tuân thủ hướng dẫn sử dụng thuốc: không tự ý nhai, bẻ hay nghiền viên thuốc; không tự thay đổi liều, mua thêm thuốc hay ngưng thuốc đột ngột.
Bác sĩ Nguyễn Minh Tiến nhấn mạnh: Không cạo gió, cắt lể, quấn kín trẻ hoặc kiêng ăn uống khi trẻ bệnh. Bên cạnh đó, không lau bằng nước đá, giấm, rượu hay chanh khi trẻ sốt vì có thể gây nhiễm độc đấy!
Ngoài ra, trong mỗi cữ thuốc hạ sốt, chỉ dùng một trong 2 đường uống hoặc hậu môn, không dùng cả 2 đường cùng lúc nhé! Bên cạnh đó, dược chất ibuprofen (biệt dược ibrafen, nurofen, advil...) cũng có thể giúp hạ sốt. Tuy nhiên, nên dùng thận trọng theo chỉ định của bác sĩ và không dùng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi. Đặc biệt, ibuprofen cũng không được dùng trong sốt xuất huyết vì làm tình trạng rối loạn đông máu trầm trọng thêm, dễ gây xuất huyết tiêu hóa!
Nguồn: soha.vn