Những thành phố vốn lạnh lẽo, toàn lò sưởi nhiều hơn điều hòa giờ đây đang phải hứng chịu cái nóng ngang ngửa vùng xích đạo luôn các bạn ơi
Khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương đang mắc kẹt trong một thứ mà các nhà khoa học gọi là "vòm nhiệt" - nghe xịn nhưng mà kinh khủng lắm. Tưởng tượng như một cái nồi áp suất khổng lồ, có cái nắp là khối khí áp cao đè lên trên, ép cái khối khí nóng bên dưới không chạy đi đâu được.
Vòm nhiệt này nó giữ khí nóng ở trong, chặn gió, chặn luôn cả mây nên không có mưa để giải nhiệt. Nó cứ đứng ỳ một chỗ rồi nhiệt độ cứ tăng lên tăng lên mãi. Nhiều thành phố ở Bắc Mỹ và Tây Canada đã phá kỷ lục nhiệt độ cao trong mấy chục năm nay rồi đó
Những nơi mà bạn tưởng quanh năm mát mẻ ôn hòa giờ đây nóng hơn cả thủ đô Cairo của Ai Cập luôn á! Tỉnh British Columbia của Canada nhiều ngày liền ghi nhận nhiệt độ lên tới 49,6°C. Nắng nóng đã thiêu rụi cả một thị trấn - Lytton, hơn 1.000 người dân phải sơ tán gấp.
Ở những khu vực khác, người dân Canada kể rằng nắng làm chảy cả dây cáp điện, đường nhựa bị cong vênh, kính ô tô để ngoài trời nứt toạc luôn các bạn ạ
Cùng thời điểm đó, cơ quan y tế Canada ghi nhận số ca tử vong tăng bất thường liên tiếp trong 5 ngày. Ít nhất 486 người đã mất trong đợt nắng nóng này, tăng 195% so với ngày bình thường.
Và đây thực sự là dấu hiệu đỏ báo động rồi đó. Nó cho thấy "sóng nhiệt" hay những đợt nắng nóng ngắn ngày đã thành quá khứ, giờ là thời của "vòm nhiệt" - kéo dài hơn và thảm khốc hơn nhiều
Để hình dung cuộc sống ở vùng ôn đới có thể ra sao trong tương lai, nhìn vào những khu vực nhiệt đới khắc nghiệt nhất hiện giờ là biết. Jacobabad ở Pakistan hiện là thành phố nóng nhất thế giới với nhiệt độ trung bình trên 52°C.
Mà so sánh xem, vòm nhiệt ở Tây Bắc Thái Bình Dương bây giờ đã đẩy nhiệt độ lên hơn 46°C rồi. Portland và Seattle - những thành phố ôn đới - giờ đã nóng gần bằng thành phố nóng nhất Trái Đất luôn á ️
Đây là hậu quả của biến đổi khí hậu, hay nói cho chuẩn là sự nóng lên toàn cầu đó các bạn. Tất cả chúng mình đang bắt đầu bị "luộc sống". Bạn nghĩ nói vậy hơi quá? Hãy xem cuộc sống ở Jacobabad đi.
Ở thành phố này, mọi người được khuyên không ra khỏi nhà trong những ngày nắng nóng kỷ lục. Và họ phải tuân thủ thật, vì thực sự ít ai chịu nổi cái nóng 52°C. Các hoạt động kinh doanh, thương mại, buôn bán, sự kiện xã hội - tất cả đều phải ngưng lại.
Nghe giống lockdown vì COVID-19 không? Đúng rồi đó, nắng nóng khắc nghiệt trong tương lai có thể giống một trận đại dịch, vì cả hai đều là thảm họa không thể cứu vãn được.
Ở Jacobabad thì những ngày "phong tỏa" đó kéo dài vài tháng luôn. Vòm nhiệt ở Tây Bắc Thái Bình Dương có thể kéo dài khoảng 2 tuần trước khi khối áp cao tan đi và mưa quay lại.
Bạn có thể nghĩ vẫn còn xa lắm mới biến Portland hay Vancouver thành Jacobabad. Nhưng sự thật là vòm nhiệt có thể quay lại, và sau mỗi năm nó sẽ ở lại lâu hơn với tần suất dày đặc hơn nữa
Vậy điều gì xảy ra khi Tây Bắc Thái Bình Dương trải qua các vòm nhiệt lâu hơn, thường xuyên hơn? Đây là lúc chúng mình cần biết một khái niệm: "nhiệt độ bầu ướt".
Lấy một cái khăn phủ lên nhiệt kế, bạn sẽ có được mức nhiệt độ tối đa mà cơ thể có thể tự làm mát xuống thông qua cơ chế toát mồ hôi và bay hơi. Đây là cách đơn giản mà nhà khoa học khí hậu Simon Lewis giải thích về khái niệm "nhiệt độ bầu ướt".
"Con người không thể sống sót khi tiếp xúc dài với nhiệt độ bầu ướt vượt quá 35°C, vì không có cách nào để làm mát cơ thể xuống ở nhiệt độ đó - thậm chí ngay cả khi bạn ở trong bóng râm và có thể uống vào một lượng nước vô hạn," Lewis nói.
Điều đó có nghĩa là nếu nhiệt độ ngoài trời cao trên 35°C và độ ẩm là 100%, bạn sẽ thấy nó nóng tương đương 70°C. Mồ hôi trên da không thể bay hơi, làm ứ đọng nhiệt độ khiến thân nhiệt tăng lên.
Khi thân nhiệt tăng từ 37°C vượt qua ngưỡng 40°C, máu bắt đầu đặc lại, tim phải đập mạnh hơn và nhanh hơn để bơm máu tới các bộ phận trên cơ thể. Nhưng tới ngưỡng 44°C, nó sẽ không còn duy trì được lưu lượng máu nữa. Cơ thể sẽ thu máu về ưu tiên cho các bộ phận quan trọng. Nó bỏ rơi các cơ quan ít quan trọng hơn như thận hoặc ruột
Không có máu lưu thông, ruột có thể bị thủng và rò rỉ, tạo ra những khu vực viêm lan tràn. Các mạch máu sẽ bị tổn thương và máu sẽ đông lại. Các tế bào thậm chí có thể tan rã khi protein bị phá vỡ. Thận sẽ không còn lọc được máu, chất thải tế bào sẽ nhanh chóng tích tụ và đầu độc cơ thể.
Tổn thương tế bào do độc tế bào nhiệt và thiếu máu cục bộ tiếp đó dẫn đến các tình trạng nghiêm trọng đe dọa tính mạng, chẳng hạn như hoại tử ống thận cấp tính, mất chức năng não vĩnh viễn, nội độc tố gan trong máu, viêm tuyến tụy và tổn thương nội mô phổi.
Đến lúc này, tất cả các nội tạng giống như một dãy domino đổ sập xuống. Không lâu sau, bạn sẽ... chết
Hai đợt nắng nóng năm 2003 tại Châu Âu và 2010 ở Nga đã ghi nhận tổng cộng hơn 125.000 ca tử vong khi nhiệt độ bầu ướt mới chỉ chạm ngưỡng 28°C thôi đó.
Cho đến giờ, nhiệt độ bầu ướt mới chỉ xuất hiện ở một vài nơi và tồn tại trong thời gian ngắn. Chẳng hạn như ngày 8 tháng 7 năm 2003, thành phố Dhahran của Ả Rập Saudi đã đo được mức nhiệt độ ngoài trời lên tới 81°C và nhiệt độ bầu ướt là 42°C.
Một đợt nắng nóng năm 2015 tại Ấn Độ chứng kiến nhiệt độ bầu ướt ở Andhra Pradesh vượt ngưỡng 30°C. Cùng năm đó hai thành phố ở Iraq và Iran cũng ghi nhận mức nhiệt độ bầu ướt 33,5°C.
Nhưng trong bối cảnh Trái Đất vẫn còn ấm lên, chúng ta sẽ ngày càng chứng kiến những mùa hè nóng hơn, dài hơn với những khoảng thời gian có nhiệt độ bầu ướt chết chóc. Hãy nhìn vào tình hình thực tế ở Portland, Vancouver và Tây Bắc Mỹ lúc này.
"Nếu thời tiết nóng lên, đến một mức nào đó nó sẽ chạm tới một ngưỡng nhiệt độ đáng sợ, không hỗ trợ cho sự sống hay sự tồn tại," Lewis nói.
Bây giờ bạn có thể nghĩ rằng đối phó với nhiệt độ bầu ướt cũng giống như đối phó với nắng nóng thông thường. "Chẳng phải tôi chỉ cần lắp thêm điều hòa thôi sao?" Chà, sự thật không phải vậy. Điều hòa chỉ hoạt động tốt khi độ ẩm không khí thấp. Trong điều kiện càng ẩm ướt, chúng hoạt động càng khó khăn.
Nguồn: kenh14.vn