Shock chưa hè? Rác thải điện tử chính là loại rác "sang chảnh" nhất hành tinh, chứa vàng nhiều gấp 80 lần so với đào trong tự nhiên luôn á!
Bạn có tin không: 1 tấn điện thoại di động chứa vàng còn nhiều hơn cả một mỏ vàng trung bình trên thế giới nữa kìa! Nghe vậy mà sốc phết đúng không?
Đây là info "xịn sò" từ Federico Magalini - một trong những chuyên gia top đầu về rác thải công nghệ trên thế giới đấy. Mà thay vì mang đi tái chế để tận dụng nguồn tài nguyên "báu vật" này, thì mình lại hay... để chiếc điện thoại cũ lạc trôi đâu mất, hoặc thậm chí là vứt vào xó nhà rồi quên bẵng luôn Vậy làm sao để tận dụng đúng cách một thiết bị không còn xài nữa nhỉ?
Những chiếc điện thoại và laptop sẽ "đi về đâu" khi nghỉ hưu?
Cùng nghe chuyên gia Magalini chia sẻ về vấn đề "gây cấn" này nhé:
Thật ra định nghĩa của rác thải công nghệ liên quan đến mọi thiết bị có chứa pin và ổ cắm, vẫn hoạt động được nhưng bị vứt đi. Nghĩa là ngay cả một cục pin cũng tính là rác thải công nghệ rồi! Tính sơ sơ thì trung bình mỗi gia đình có tới hàng chục thiết bị điện tử thuộc dạng này á
Vấn đề bây giờ là mình không rõ phải xử lý chúng ra sao khi không dùng nữa, hay nói đúng hơn là không biết vứt kiểu gì cho "chuẩn". Rác thải công nghệ khác hẳn với thức ăn hay vật liệu thải thông thường. Những chiếc smartphone hay camera hỏng, mình vẫn giữ lại rồi nhét đâu đó trong nhà như vật kỷ niệm vậy. Đó thực sự là thói quen cực kỳ lãng phí với giá trị của vật liệu có thể tái chế đấy!
Đúng rồi, chuyện này không còn xa lạ nữa đâu nhé. Lấy luôn ví dụ về vàng - kim loại quý được "săn lùng" nhiều nhất hiện nay. Vàng trong tự nhiên thường chỉ đạt tỷ lệ và mật độ khai thác khoảng 0,5g cho mỗi tấn nguyên liệu thôi. Nói dễ hiểu hơn, giả sử bạn ra vườn múc đất đá lung tung, đào lên 1 tấn đá cục và đủ thứ nguyên liệu lỉnh kỉnh từ lòng đất, thì cơ hội trung bình để tìm ra vàng chỉ có 0,5g thôi nha! Dĩ nhiên với các mỏ vàng thì khác, con số 0,5g kia là lượng vàng trung bình chia đều trên toàn thế giới ấy mà.
Bên trong những chiếc điện thoại vứt đi chính là "mỏ vàng" khổng lồ!
Còn trong điện thoại di động thì sao? Với mỗi tấn điện thoại, ta có thể trích xuất được tới 350g vàng - cao hơn gấp 80 lần so với tiêu chuẩn chung trên Trái Đất luôn! Đó là lý do người ta gọi đây là phương thức "đào mỏ" mới của thời đại công nghệ đấy! Mật độ và tỷ lệ vàng trong vật liệu làm điện thoại cao hơn nhiều so với tự nhiên cơ.
Chủ yếu các thiết bị công nghệ được làm từ sắt, đồng, nhôm, nhựa, còn quý hiếm hơn có bạc, vàng, paladi, iridi và một số nguyên tố hiếm khác tùy nhu cầu sản xuất. Kim loại thì gần như có thể tái chế và tái sử dụng "vĩnh viễn", nhưng nhựa thì không, nên cần được xử lý cẩn thận lắm!
Ở châu Âu, nhà sản xuất thiết bị phải chịu trách nhiệm nghiêm ngặt về việc thu hồi và tái chế sản phẩm đúng cách. Người dùng có thể giúp đỡ bằng cách mang laptop/điện thoại đã xài trở lại nơi bán để cửa hàng liên hệ cơ sở gốc và hoàn trả.
Ở Mỹ, mỗi địa phương lại có cách xử lý khác nhau. Chẳng hạn như California, mỗi khi mua laptop, bạn sẽ phải trả thêm một khoản phí trong hóa đơn, không phải để bảo hành hay thuế gì đâu, mà là phần đóng góp cho quỹ đầu tư tái chế thiết bị, hoặc để trả lương cho những người làm công việc đó á.
Tiếp theo, sau khi hoàn trả về cơ sở, sẽ có người vận chuyển đến nhà máy tái chế để "tháo dỡ" chúng hoàn toàn. Về cơ bản, một cỗ máy nghiền hoặc cắt sẽ phân tán các bộ phận thiết bị ra, sau đó có người ngồi lọc chúng để gửi những phần cần thiết về đúng nơi cho từng loại nguyên liệu.
Màn hình là phần "hóc búa" nhất khi tái chế nè!
Với laptop, bộ phận cần lưu ý nhất là màn hình vì chúng thường được sản xuất dạng LCD, có chứa thủy ngân trong các tấm nền sáng. Không chỉ dễ bị nhiễm độc nếu không mang đồ bảo hộ, mà việc làm hỏng chúng và để thủy ngân chảy ra các thành phần khác cũng đủ "toang" cả quy trình tái chế rồi!
Các bộ phận khác như bo mạch chủ, chip, bàn phím... thì cứ cho vào máy nghiền là ổn. Nếu có chứa sắt, đồng... các cơ sở sẽ cho vào lò nấu chảy để tái tạo. Vàng và bạch kim thường lẫn trong các bảng vi mạch điện tử, nên sẽ cần được xử lý qua các công đoạn phức tạp hơn nhiều.
Tham khảo: The Verge
Nguồn: kenh14.vn