GS.TS Nguyễn Bá Đức, Phó Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam vừa chia sẻ với Góc nhìn thẳng về việc Việt Nam đang có tốc độ tăng ung thư "chóng mặt" nhất thế giới, và nguyên nhân chính đến từ chuyện "ăn gì cũng chết" đang khiến người dân lo lắng cực kỳ.
Trong 15 năm qua, số ca mắc ung thư ở Việt Nam đã nhảy vọt gấp đôi (từ 69.000 ca lên 150.000 ca) Và dự báo trong 5 năm tới, mỗi năm sẽ có tới 200.000 ca mắc mới - con số nghe mà rùng mình!
Điều đáng lo này đã được Ủy ban thường vụ Quốc hội nêu rõ khi thuyết minh về chương trình giám sát chuyên đề an toàn thực phẩm sẽ thực hiện vào năm 2017.
Vậy chúng ta sẽ đối phó thế nào với tình trạng này? Chuyên mục Góc nhìn thẳng của báo VietNamNet đã có cuộc trao đổi với GS Nguyễn Bá Đức, Phó Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện K về vấn đề nóng bỏng này.
Tốc độ tăng "đáng sợ" đến từ đâu?
Nhà báo Phạm Huyền hỏi GS Đức về tốc độ tăng ca mắc ung thư "chóng mặt" ở Việt Nam, và câu trả lời khá là "nặng nề" đây:
Theo GS.TS Nguyễn Bá Đức, nói về ung thư thì có rất nhiều nguyên nhân. Theo nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới, tới 80% nguyên nhân gây ung thư đến từ môi trường bên ngoài luôn!
Ở Việt Nam, tình hình đúng là có phần "báo động đỏ". Những năm 1990, số ca mắc mới mỗi năm chỉ khoảng 70.000 người. Nhưng đến giai đoạn 2010-2015, con số này đã lên tới 150.000 người/năm
Và chuẩn bị tinh thần đi nha - dự báo đến năm 2020, chỉ còn 4-5 năm nữa thôi, sẽ có tới 200.000 người mắc ung thư mới mỗi năm. Cộng thêm số người đang điều trị và đã khỏi bệnh thì tỷ lệ còn cao hơn rất nhiều!
GS Đức nhấn mạnh: "Nói Việt Nam sẽ là nước có tỷ lệ mắc ung thư cao nhất thế giới không hẳn chính xác, mà có lẽ phải nói là Việt Nam có tốc độ tăng các ca mắc ung thư vào loại nhanh nhất thế giới thì đúng hơn."
Nếu chúng ta tác động vào các nguyên nhân gây ung thư thì sẽ giảm được tỷ lệ mắc mới, trong đó có vấn đề an toàn thực phẩm và thuốc lá.
"Không biết ăn gì, ăn gì cũng chết" - Nỗi lo của người Việt
Khi được hỏi về việc thực phẩm bẩn liên tục bị phát hiện và người dân phải làm gì để thoát khỏi hiểm họa mắc ung thư, GS Đức cho biết:
Ưu tiên hàng đầu là phải phòng bệnh, giảm tỷ lệ mắc. Muốn vậy phải ngăn chặn được tác nhân gây ung thư, và muốn chữa tốt thì phải phát hiện bệnh sớm.
Về việc ngăn chặn, các tác nhân gây ung thư ở ta đã được phát hiện nhiều, đặc biệt là thuốc lá. Vậy phải làm tốt hơn công tác phòng chống tác hại thuốc lá.
Thứ hai là vấn đề an toàn thực phẩm - cái vừa làm nóng dư luận và nghị trường Quốc hội. Phải nói thẳng là thực phẩm của chúng ta không an toàn nhiều quá!
GS Đức chia sẻ thẳng thắn: "Chúng ta thấy rằng, giờ đây người dân còn nói không biết ăn gì, ăn gì cũng chết. Có những câu nói hài hước nhưng bi quan: thôi thì ăn thì chết về sau, không ăn thì chết ngay bây giờ, thôi thì... cứ ăn."
Đó là một thực trạng đau lòng. Phải làm tốt hơn nữa công tác an toàn vệ sinh thực phẩm.
Nhiều người đã nói: người Việt Nam chúng ta đang đầu độc lẫn nhau. Đạo đức xã hội đang có vấn đề nghiêm trọng - người ta không thấy hiểm họa chung cho cộng đồng (trong đó có chính bản thân mình) mà chỉ thấy lợi ích trước mắt
Xã hội phải lên tiếng mạnh hơn, phải có biện pháp quyết liệt hơn để thay đổi quan điểm vì lợi ích cá nhân mà bất chấp sức khỏe cộng đồng.
Trách nhiệm thuộc về ai?
Khi được hỏi về trách nhiệm của các Bộ liên quan (Nông nghiệp, Công Thương, Y tế, Tài nguyên môi trường...), GS Đức phân tích:
Bộ Y tế là Bộ quản lý về sức khỏe nhưng thường là phần ngọn. Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn có vai trò rất quan trọng vì vấn đề lương thực, thực phẩm độc hại phải được quản lý tốt hơn. Còn khi lên tới bàn ăn rồi thì rất khó kiểm soát.
Bộ Tài nguyên môi trường cũng phải chịu trách nhiệm với tình trạng xả thải gây ô nhiễm...
Nhưng còn một Bộ nữa - đó là Bộ Giáo dục và Đào tạo! Chúng ta phải giáo dục từ khi còn nhỏ, biết tự trọng, biết tôn trọng luật pháp và giữ gìn sức khỏe cộng đồng.
Cơ quan chịu trách nhiệm chung là Chính phủ. Tuy nhiên, GS Đức nhấn mạnh: "Nếu các Bộ dù có chính sách tốt nhưng không chuyển được thành hành động, đến từng người dân, từng gia đình phải có ý thức phòng bệnh giữ gìn cho tương lai, cho giống nòi dân tộc thì sẽ khó mà chống được tốc độ tăng ung thư."
Tin vui: Điều trị ung thư đã có nhiều tiến bộ!
Khi được hỏi về những tiến bộ trong điều trị ung thư, GS Đức cho biết có khá nhiều tin tốt:
Trước đây, phần lớn ung thư đều phát hiện ở giai đoạn muộn. Những năm 80-90 của thế kỷ trước, phần lớn các ca bệnh đều phát hiện ở giai đoạn 3-4, tỷ lệ khỏi rất thấp.
Nhưng hiện nay, số người phát hiện sớm tăng cao. Ví dụ ung thư vú, ước tính 70% chữa khỏi sau 5 năm - đó là thành tựu rất ấn tượng!
Các loại ung thư như ung thư vú, cổ tử cung, trực tràng, khoang miệng đã được phát hiện sớm và chữa được rất nhiều. Trước đây nói đến ung thư là "án tử hình", nhưng hiện nay nhiều người sau khi chữa vẫn sống với gia đình nhiều năm.
Nguồn: soha.vn