Nvidia và đế chế 4.200 tỷ USD: Bạn không dám "unfriend" vì họ giàu quá trời

Có tiền là có tất cả — câu này đúng xịn khi nói về Nvidia đấy!

c126b37af4053455d7f4.png


Hội anh chị đầu ngành công nghệ Silicon Valley đang tụ tập tại Nhà hát Opera War Memorial ở San Francisco, nâng ly chúc mừng "ông trùm" của buổi tối hôm đó.

Jensen Huang — vị CEO "global citizen" của Nvidia — vừa chi 5 triệu USD tài trợ cho vở opera The Monkey King (lấy cảm hứng từ tiểu thuyết kinh điển Tàu). Ông còn mời cả lũ big names trong ngành AI đến chill.

"Champagne và opera nè!" — Huang đùa trước hơn 100 khách VIP từ OpenAI và nhiều công ty khác. "Đây chính là vibe khi mày giàu vãi!"

Nhưng đây không phải chỉ là buổi tiệc nghệ thuật đơn thuần đâu nhé. Đây còn là dịp để tôn vinh "game master" — người đứng đầu công ty đang giàu đến mức có thể rót tiền cho gần hết số người trong phòng luôn.

## Quyền lực xịn sò

Nhờ nhu cầu chip AI toàn cầu tăng phi mã, Nvidia với vốn hóa 4.200 tỷ USD hiện đang in ra lợi nhuận thuộc hàng khủng nhất trong số các công ty niêm yết. Tận dụng "kho báu" ngày càng dày, "anh khổng lồ xanh" này đã trở thành một trong những nhà đổ vốn quyền lực nhất làng, rót hàng chục tỷ USD vào các startup tiềm năng, đồng thời support tài chính cho những khách hàng chủ chốt — mà tự bản thân họ khó lòng chi trả chi phí chip cắt cổ.

9b43c96214875e5a1d85.png


Nvidia nói rằng các deal này giúp phình to hệ sinh thái AI, đồng thời cung cấp nguồn lực cần thiết cho những công ty đang "nhăn nhó" vì áp lực chi phí phát triển công nghệ. Nhưng thật ra, chúng còn giúp "khóa chặt" khách hàng, khiến họ khó mà nhảy sang dùng chip của đối thủ cạnh tranh.

Tuy các khoản đầu tư không có điều khoản "ép buộc" phải xài công nghệ Nvidia, nhưng nhiều doanh nghiệp phụ thuộc nguồn tiền này đến mức gần như loại bỏ luôn khả năng dùng chip của nhà khác. Nvidia cũng không ngại chi mạnh tay để mua lại các công ty quan trọng, thậm chí tìm cách khéo léo "né" các quy trình giám sát để nhanh chóng "thâu tóm" công nghệ và nhân tài từ đối thủ nhỏ hơn.

Sức mạnh tài chính này giúp Nvidia duy trì vị thế thống trị gần như tuyệt đối. Trong quý gần nhất, hãng ghi nhận doanh thu kỷ lục 68 tỷ USD, với biên lợi nhuận gộp lên tới 75% — một con số "nghẹt thở" trong bối cảnh nhiều khách hàng đang lỗ hàng chục tỷ USD mỗi năm khi đầu tư vào AI.

"Chưa từng có tiền lệ một công ty lại hoạt động mạnh mẽ trên mọi mặt trận như vậy," Paul Kedrosky, nhà đầu tư mạo hiểm và chuyên gia tại MIT, nhận xét. "Nvidia đang ở vị trí rất đặc biệt: vừa là nhà cung cấp, vừa là nhà đầu tư, lại vừa giống như một chủ nợ trong cơn sốt chi tiêu cho AI".

Đại diện Nvidia cho biết công ty đầu tư vào hệ sinh thái AI nhằm giúp khách hàng và nhà phát triển đổi mới nhanh hơn, đồng thời khẳng định sản phẩm của họ được chọn nhờ hiệu năng xịn xò. Tuy nhiên, một số khách hàng lớn cũng thừa nhận việc chuyển sang nhà cung cấp khác tốn kém và phức tạp vãi, khiến họ lười đa dạng hóa.

Buổi tiệc "The Monkey King" cũng mang ý nghĩa cá nhân với Jensen Huang đấy. Ông tham dự cùng vợ — bà Lori, người đã gắn bó hơn 40 năm, trong khi chương trình do con gái Madison tổ chức, người gia nhập Nvidia từ năm 2020 sau thời gian làm đầu bếp chuyên nghiệp.

Trong chiếc áo khoác da đen quen thuộc, Huang nổi bật giữa đám đông mặc tuxedo. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người bất ngờ hơn cả là sự xuất hiện của một đối thủ trong ngành chip.

9e62fb90fb5db9e54b0e.png


Đó là Jonathan Ross, vị kỹ sư ít nói từng làm việc tại Google, hiện là CEO của Groq. Trong suốt 9 năm hoạt động, Groq gần như không nằm trong "radar" của Nvidia, cho đến khi làn sóng AI bùng nổ năm ngoái, mang lại cơ hội mới cho các đối thủ.

Thời điểm đó, Silicon Valley sôi sục với sự nổi lên của các công cụ AI có thể tự viết phần mềm. Codex của OpenAI trở thành một trong những sản phẩm hot, nhưng cũng bộc lộ hạn chế: chip Nvidia chưa đủ nhanh, khiến người dùng phải chờ lâu.

Dù là một trong những khách hàng lớn của Nvidia, OpenAI dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Greg Brockman đã bắt đầu tìm kiếm lựa chọn khác, bao gồm việc hợp tác với Cerebras — hãng sản xuất chip có hiệu suất vượt trội trong một số tác vụ.

Tương tự, Groq cũng phát triển dòng chip tối ưu cho tốc độ phản hồi AI. OpenAI thậm chí đã từng thảo luận hợp tác với Groq trước đó.

Tuy nhiên, điều mà nhiều người trong buổi tiệc không biết là Jonathan Ross đã âm thầm "thương thảo" với Jensen Huang.

Không lâu sau, Nvidia ký thỏa thuận cấp phép không độc quyền để sử dụng thiết kế chip của Groq, đồng thời chiêu mộ Ross cùng đội ngũ chủ chốt. Cấu trúc thương vụ cho phép Nvidia tiếp cận công nghệ và nhân sự của Groq mà không cần thâu tóm hoàn toàn công ty.

Một lần nữa, Nvidia cho thấy cách họ củng cố quyền lực — không chỉ bằng công nghệ mà còn bằng chiến lược tài chính và nhân sự "cao tay".

Ban đầu, Jensen Huang đề nghị mức giá khoảng 10 tỷ USD. Tuy nhiên, phía Groq phản hồi với con số lên tới 30 tỷ USD — mức định giá "choáng váng", cao hơn gấp hơn bốn lần giá trị trước đó của công ty, theo các nguồn tin am hiểu thương vụ.

Cuối cùng, Nvidia chấp nhận chi 20 tỷ USD để hoàn tất thỏa thuận — khoản chi lớn nhất mà hãng từng bỏ ra cho một thương vụ. Đội ngũ Groq chỉ biết tin CEO cùng các lãnh đạo chủ chốt rời đi để gia nhập Nvidia vào đúng đêm Giáng sinh luôn.

Tại hội nghị nhà phát triển thường niên vào tháng 3, Nvidia đã giới thiệu một dòng chip mới dựa trên công nghệ của Groq, được kỳ vọng sẽ giúp các mô hình AI vận hành nhanh hơn. Theo The Wall Street Journal, OpenAI sẽ là một trong những khách hàng đầu tiên sử dụng dòng chip này.

211499c4fd8e15cc56b1.png


## Chiến thuật "thâu tóm"

Trong khi đó, vào đêm diễn opera, CEO Advanced Micro Devices — bà Lisa Su — lại xuất hiện tại một sự kiện khác ở San Jose, cách đó khoảng 80 km, nơi bà phát biểu tại hội nghị lớn của ngành chip. Jensen Huang chỉ gửi lời chào qua video chứ không trực tiếp tham dự.

AMD đang nổi lên như một lựa chọn thay thế Nvidia, với các dòng chip rẻ hơn và ngày càng cải thiện về công nghệ. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất của hãng không nằm ở kỹ thuật mà ở sức mạnh tài chính của Nvidia.

Năm ngoái, Nvidia đã vượt qua AMD để thâu tóm hai startup nhỏ. Trong một trường hợp, hãng thậm chí nâng giá gần gấp đôi đề nghị của AMD sau khi biết về thương vụ. "Chơi lớn" là đây!

Cuộc cạnh tranh đang lan sang các startup AI thế hệ mới — những "neolab" đang tìm kiếm đột phá tiếp theo. Dù nhiều công ty cởi mở hơn với việc sử dụng chip AMD, nhưng trong ngành AI đòi hỏi chi phí cực lớn, "hầu bao" của Nvidia vẫn là yếu tố quyết định.

Eiso Kant, đồng CEO của startup AI Poolside, từng đàm phán với cả AMD và Nvidia. Hai bên đều đưa ra đề nghị tương tự: cung cấp chip thế hệ mới kèm khoản đầu tư để chi trả chi phí. Nhưng Nvidia đưa ra mức hấp dẫn hơn: 500 triệu USD ngay lập tức và có thể lên tới 1 tỷ USD nếu đạt các mục tiêu huy động vốn trong tương lai. AMD chỉ có thể đề xuất 250 triệu USD.

Kant cuối cùng đã chọn Nvidia. Ez choice! ✅

CoreWeave là một phần của làn sóng "neocloud" mới, cạnh tranh với các ông lớn như Google hay Amazon. Nvidia không chỉ là cổ đông lớn mà còn thường xuyên cung cấp cho công ty quyền tiếp cận sớm với các dòng chip mới nhất.

Thậm chí, Nvidia còn cam kết mua lại tới 6,3 tỷ USD giá trị chip nếu CoreWeave không thể cho thuê hết trước năm 2032 — một bảo đảm giúp công ty này dễ dàng huy động vốn vay để mở rộng hạ tầng.

Đổi lại, CoreWeave gần như "trung thành tuyệt đối". Theo các nguồn tin, lãnh đạo công ty từng bày tỏ sự e dè khi sử dụng chip từ đối thủ, vì lo ảnh hưởng tới mối quan hệ với Nvidia. Tuy nhiên, đại diện CoreWeave phủ nhận, cho rằng các quyết định hợp tác hoàn toàn dựa trên nhu cầu khách hàng và hiệu năng công nghệ.

Trước đó, cổ phiếu CoreWeave từng "lao dốc" mạnh sau ba tuần bán tháo, mất khoảng một nửa giá trị. Nhưng tình hình nhanh chóng đảo chiều khi Nvidia rót thêm 2 tỷ USD, giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

CoreWeave sau đó cam kết triển khai nhiều thế hệ chip Nvidia mới, trong khi Nvidia tiếp tục hỗ trợ tài chính để xây dựng thêm trung tâm dữ liệu.

c126b37af4053455d7f4.png


## "Cứ làm việc chăm chỉ..."

Trong buổi tối tại nhà hát opera, không khí lễ hội bao trùm. Những chiếc đèn lồng đỏ rực trang trí sân ngoài trời, trong khi bên trong, khách mời thưởng thức ẩm thực như tại chợ đêm Đài Loan.

Với nhiều CEO trẻ, đây là lần đầu họ có cơ hội gặp gỡ "giới hoàng gia" của Silicon Valley. Và Jensen Huang không quên nhắc họ về điều đó.

"Cứ làm việc chăm chỉ," ông nói, "rồi một ngày, bạn sẽ được sống như thế này mỗi tối." — Câu nói động lực của năm đây!

Chỉ vài tuần trước sự kiện, Huang đã thực hiện một trong những khoản đầu tư startup lớn nhất của Nvidia vào Misha Laskin — người sáng lập Reflection.

Laskin rời Google để xây dựng các mô hình AI mã nguồn mở, cho phép bất kỳ ai cũng có thể sử dụng và chỉnh sửa. Khi startup tìm kiếm nhà đầu tư lớn, quỹ Sequoia Capital đã kết nối anh với Jensen Huang.

Nguồn: soha.vn
 
Back
Top