Nước Nga mùa xuân 1918: Câu chuyện comeback thần thánh của chính quyền Bolshevik

SunCoco8579

New member
b46c8eb4d0edfb9aa38d.jpg


Không phải flex quá đâu nhưng mà việc chính quyền Bolshevik do Lenin dẫn đầu giữ được mạng sau Cách mạng Tháng Mười là một màn clutch siêu thần thánh luôn á!

Từ mùa xuân đến hè 1918, team Bolshevik gần như bị đẩy đến bờ vực game over rồi đó. Nhưng mà bằng mọi giá, họ vẫn giữ vững và phản công cực mạnh, bảo toàn được thành quả mới giành được sau "mười ngày rung chuyển thế giới" kia.

Bị enemies bao vây khắp mọi hướng

Đây là giai đoạn ít người nhắc đến lắm. Nhưng chỉ cần đọc sơ qua thôi là bạn cũng thấy tình thế "treo sợi tóc" mà chính quyng Xôviết phải đối mặt đầu năm 1918 rồi.

Nói ngắn gọn luôn: đến hè năm đó, 3/4 lãnh thổ nước Nga Xôviết non trẻ đã rơi vào tay địch, kể cả các trung tâm nguyên liệu, nhiên liệu và vùng trồng lúa chính. Giao thông đứng hẳn, người dân đói rét, bệnh tật và loạn lạc khắp nơi. Đến 30/8/1918, bọn anti còn cố ám sát Lenin nữa (nhưng fail).

Kể từ đầu 1918, hay đúng hơn là ngay sau Cách mạng Tháng 10 năm 1917, những tàn dư của chế độ cũ vừa bị đổ vẫn còn mạnh lắm, đã tung ra những đòn sml vào chính quyền non trẻ khi họ còn chưa kịp control lãnh thổ siêu rộng của nước Nga.

15/1/1918, Hồng quân Công nông (ban đầu gọi là Cận vệ đỏ) được thành lập. Hai tuần sau, 29/1/1918, Hải quân Công nông mới thành lập. Thành lập thì có, nhưng trong tay gần như chả có gì, khi hầu hết quân đội cũ của Nga Sa hoàng vẫn nằm trong tay các tướng Bạch vệ.

c4f1b96d807028baf392.jpg


Lực lượng này gồm các nhóm quý tộc cũ, và cả sĩ quan cao cấp - những người bị Cách mạng Tháng Mười tước hết mọi đặc quyền, từ địa vị đến điền trang. Support họ hết mình là Giáo hội Chính thống giáo Nga, vì Cách mạng Tháng Mười cũng giới hạn nhiều đặc quyền của tầng lớp tăng lữ. Bên cạnh còn có các đảng phái khác, bao gồm cả "anh em thù hận" Menshevik - vốn cùng nguồn gốc, cùng hướng đến đối tượng tương tự, cùng có base quần chúng giống nhau trong giai cấp vô sản, nhưng conflict về quan điểm và cách đấu tranh.

Một bộ phận nông dân Nga mộ đạo, cả các dân tộc thiểu số du mục muốn độc lập sau khi Đế quốc Nga Sa hoàng sập - như người Cossack - cũng chống lại Cách mạng Tháng Mười.

Đằng sau các lực lượng đó, từ bên ngoài, các cường quốc phương Tây - Anh, Pháp, Mỹ và cả Nhật Bản - không công nhận chính quyền Xôviết. Cuối tháng 11/1917, vì sợ ảnh hưởng lan rộng của Cách mạng Tháng Mười, cũng như muốn xâu xé lãnh thổ Nga, họ họp tại Paris bàn kế hoạch support quân Bạch vệ, đồng thời sẵn sàng nhảy vào chiến.

Một cuộc "Thập tự chinh chống cộng" bắt đầu như vậy. Tháng 3/1918, quân Anh - Pháp - Mỹ đổ bộ lên cảng Murmansk, rồi tiến về Archalgels, hướng thẳng tới Moskva và "thủ đô cách mạng" Petrograd. Tháng 4/1918, miền cực đông nước Nga rung chuyển khi quân Nhật chiếm cảng Vladivostock.

Cùng lúc đó, hàng loạt tướng Đế quốc Nga cũ cũng tấn công mạnh. Kolchak, Kornilov, Yudenich, Denikin, Wrangel, Krasnov... mỗi người một đội quân, tiến đánh từ cả bốn hướng, đổ các chính quyền Xôviết địa phương, lấy lại tài sản đã bị Cách Mạng tháng Mười tịch thu và chia cho công nông. So với Hồng quân Công nông, quân Bạch vệ ít hơn về số lượng, nhưng vượt trội về vũ khí, kỹ năng chiến đấu và sức mạnh tác chiến.

Tổ quốc trên hết

Vậy trong vòng vây tưởng chừng bế tắc đó, đâu là yếu tố then chốt giúp Hồng quân Công nông trụ vững, và giúp chính quyền Xôviết tạo nên phép màu, để chưa đầy 30 năm sau, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xôviết (Liên Xô) thực sự trở thành một cực, dẫn đầu phong trào cách mạng thế giới?

7a37d64d99387fffce2d.jpg


a499ca44e32ec22bb87e.jpg


b2d3de13d5690674adf9.jpg


Theo giới nghiên cứu lịch sử quốc tế, nước Nga Xô viết thoát khỏi tình trạng "sinh tử" bởi nhiều yếu tố lắm. Đầu tiên và quan trọng nhất, đó là sự kiên định về lập trường của các nhà lãnh đạo, dẫn đầu là Lenin. Nhờ sự kiên định đó, kể cả trong bối cảnh khó khăn cực độ, những người Bolshevik vẫn không bỏ cuộc, mà tiếp tục chiến đấu và tìm kiếm phương thức "hồi sinh". Áp dụng các biện pháp thời chiến khắc nghiệt đến sắt máu, chính quyền Xôviết củng cố được đội ngũ, và Hồng quân Công nông nhanh chóng lớn mạnh, với hơn 1 triệu binh sĩ.

Yếu tố chính trị là điểm quyết định, bởi khi Hồng quân Công nông chiến đấu vì lợi ích thiết thân của mình - đặc biệt là bảo vệ ruộng đất được trao bởi Cách mạng tháng Mười - thì những người lính xuất thân nghèo bên phía Bạch vệ lại cũng dao động vì chính điều đó. Khác với quý tộc hay sĩ quan, họ không có nhiều quyền lợi bị tước, và chính sĩ quan hay quý tộc lại không thể hứa hẹn trao cho họ những gì mà Hồng quân Công nông được hưởng. Họ chiến đấu vì lý tưởng không rõ ràng, nên tinh thần chiến đấu cũng không cao bằng những người Nga anh em bên kia chiến tuyến.

Thêm nữa, chính các tướng đầu não của Bạch vệ, dù cùng màu cờ trắng hoàng gia Nga Sa hoàng, lại xung khắc nhau về quan điểm, chưa kể đến sự phức tạp chung trong các lực lượng chống đối. Người muốn khôi phục quân chủ chuyên chế, như nước Nga cũ. Kẻ muốn thiết lập quân chủ lập hiến, theo kiểu Anh hay Nhật Bản. Có nhóm muốn cát cứ ly khai. Có nhóm chỉ chiến đấu vì tôn giáo hay quyền lợi bộ tộc. Có nhóm muốn xây nước Nga theo hướng Cộng hòa nghị viện kiểu Pháp. Có cả những nhóm du mục thiểu số chỉ muốn nhân loạn cướp bóc.

3a16fe8e5ea70a0f780b.jpg


Với các lực lượng nước ngoài tham chiến, mục tiêu lại càng mơ hồ. Vừa trải qua Đệ nhất Thế chiến, quân Anh - Pháp - Mỹ và cả các nước vệ tinh như Ba Lan, Tiệp Khắc, Romania... đều khá mệt mỏi rồi. Họ cũng không ngờ chính quyền Nga Xôviết lại kiên cường và lì lợm đến vậy.

d3282e1fcd0f52c2ecac.jpg


c621dc13974690211812.jpg


Tổng thể, dù control đến 3/4 lãnh thổ, những kẻ thù của Hồng quân Công nông vẫn chỉ là bó đũa rời rạc, không có sự điều phối chung, không có sức mạnh gắn kết, cũng không đủ động lực duy trì sức chiến đấu lâu dài.

Và trên hết, sự xuất hiện của lực lượng nước ngoài trên lãnh thổ Nga trở thành "tử huyệt". Nó giống hệt xâm lược, và biến các đoàn quân Bạch vệ thành kẻ phản quốc trong mắt đông đảo quần chúng. Nhân dân Nga sẵn lòng nhập ngũ, sẵn lòng đáp ứng kỷ luật thời chiến, sẵn lòng hưởng ứng lời kêu gọi của những người Bolshevik, để đánh đuổi các lực lượng ngoại bang đó.

Comeback thần thánh

Chỉ sau một năm, mọi chuyện đã khác hẳn. Đến năm 1919, Hồng quân bẻ gãy từng hướng tấn công của Bạch vệ, tiêu diệt từng cánh quân, bắt Kolchak ở phía đông, đánh bại Yudenich ở phía tây, đuổi Denikin ở phía nam, chặn đứng và đẩy lùi mọi lực lượng ngoại bang trên các hướng.

Cả Bạch vệ lẫn quân nước ngoài không bao giờ còn đủ sức phản kích sau năm 1919 bản lề đó nữa. Năm 1920, Nội chiến Nga kết thúc, với chiến thắng thuộc về Hồng quân - điều không mấy ai tưởng tượng được trong vòng vây quân thù hai năm trước...

Fun fact: Sắc lệnh về ruộng đất do chính quyền Xôviết ban hành có ghi: "Nay hủy bỏ ngay và không bồi thường quyền sở hữu ruộng đất của địa chủ", và "Các điền trang của địa chủ cũng như ruộng đất của thái ấp, nhà tu và giáo hội với toàn bộ gia súc và nông cụ... đều giao cho ủy ban ruộng đất của tổng và Xôviết đại biểu nông dân huyện xử lý...". Đây chính là yếu tố cốt lõi duy trì và phát huy tinh thần chiến đấu của Hồng quân Công nông - những người con của tầng lớp vô sản đông nhất nhưng cũng ít quyền lợi nhất dưới thời Nga Sa hoàng.

Nguồn: soha.vn
 
Back
Top