"Tôi thực sự xúc động vì các em... lớp người tưởng chỉ quan tâm tới K-pop, thời trang hay Flappy Bird" - đó là chia sẻ chân thành của TS Trịnh Thu Tuyết sau khi đọc bài văn của học sinh về giàn khoan Trung Quốc.
Khi đề văn chạm đến trái tim tuổi trẻ
Ngày 12/5, một câu hỏi mở trong đề ôn luyện môn Ngữ văn lớp 12D1 Trường THPT Chu Văn An đã xuất hiện sự kiện Trung Quốc đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trên vùng biển đặc quyền kinh tế Việt Nam. Tác giả của đề thi này chính là Tiến sĩ Trịnh Thu Tuyết, và chúng mình đã có buổi trò chuyện thú vị với cô về đề thi đang gây sốt này.
Theo TS Trịnh Thu Tuyết chia sẻ: "Văn học là nhân học, lại có câu: 'Tất cả những gì thuộc về con người đều không xa lạ với tôi'. Như vậy, văn học đích thực luôn quan tâm đến tất cả những gì thuộc về con người, văn học như một hàn thử biểu của tâm hồn, tình cảm con người."
Sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981, đưa 80 tàu có vũ trang vào thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam làm rúng động trái tim hàng triệu người dân Việt, và chắc chắn không học trò nào có thể thờ ơ được.
Ban đầu, đề đọc hiểu số 5 là một ngữ liệu liên quan tới tình yêu, nhưng sự kiện 1/5 đã khiến cô thay đổi ý định. "Ít nhất, thời gian này, các em sẽ xúc động hơn với những vấn đề liên quan tới một tình yêu lớn lao hơn, thiêng liêng hơn, đó là tình yêu Tổ Quốc. Và đó cũng là tình cảm tôi muốn khơi gợi ở các em trong những ngày tháng nóng bỏng này của quê hương đất nước."
90 phút làm bài đầy cảm xúc
Về thái độ và tinh thần của các em học sinh đối với đề thi, TS Trịnh Thu Tuyết cho biết: "Tôi đã không nhầm khi thay đổi ngữ liệu đọc hiểu trong đề ôn luyện lần này. Đề bài hình như đã chạm vào những xúc cảm trong sáng nhất của các em. Trong hai tiết, các em đã say sưa làm bài, quên cả thời gian, quên cả sự khắc nghiệt của cái nắng đầu hè oi bức."
Khi chấm bài, cô nhận thấy các em khá hứng thú với bài luận, hứng thú với ngữ liệu đọc hiểu đầy xúc động trong bài thơ của Nguyễn Việt Chiến. Nội dung của khổ thơ, nội dung nghị luận của bài luận cùng hứng thú đặc biệt của các em đã cho cô một niềm tin vào sự cao quý trong tâm hồn Việt.
Gen Z update tin tức cực xịn!
Đề bài được thay đổi đêm 11/5, sáng 12/5 cho các em làm bài, và cô nhận thấy các em có sự cập nhật đáng ngạc nhiên những thông tin về sự kiện 1/5, về Hội nghị Asean, về những cuộc mít tinh, tuần hành của người dân Việt ở cả ba miền đất nước, cũng như của Việt kiều ở nước ngoài.
Trừ vài bài viết còn chung chung, sơ lược, còn lại cô đánh giá tương đối tốt bài làm của các em lần này - sự phẫn nộ trước hành động ngang ngược của Trung Quốc, ý thức sâu sắc về chủ quyền dân tộc, khát vọng hoà bình... đó là những điểm chung nhất được các em thể hiện trong bài luyện đề.
"Tôi thực sự xúc động vì tình cảm chân thành của các em. Ngoài ra, trên các mạng xã hội, hình đại diện của các em đỏ màu cờ Tổ Quốc, hầu như không em nào không có ít nhất một 'status' về biển đảo cùng những vấn đề liên quan. Đó là biểu hiện đáng mừng với thế hệ trẻ, lớp người tưởng chỉ quan tâm tới K-pop, thời trang hay Flappy Bird!" - cô Tuyết chia sẻ.
Văn học - công cụ đắc lực để giáo dục lòng yêu nước
Đề thi mở của cô gợi liên tưởng đến một sự kiện gây chấn động trước đây là sự kiện thư học sinh lớp 4 gửi ông Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Về việc giáo dục, làm sống dậy tình yêu biển đảo, yêu Tổ Quốc trong việc dạy Ngữ văn ở các nhà trường, TS Trịnh Thu Tuyết cho rằng:
"Trong các bộ môn, Ngữ văn là môn học đặc biệt có ưu thế trong việc giáo dục ý thức chủ quyền và khơi gợi lòng yêu nước cho học sinh."
Lòng yêu nước nhiều khi là đối tượng cảm hứng trực tiếp của rất nhiều tác phẩm văn học - từ ý thức cảnh giác trước mưu đồ xâm lược của kẻ thù ngàn đời qua truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thuỷ đến sự khẳng định chủ quyền trong những âm vang hào hùng đanh thép của Nam Quốc sơn hà; từ nỗi đau mất nước, lòng căm thù quân giặc dữ đến niềm tự hào về những trang sử oanh liệt chống ngoại xâm của dân tộc... trong Hịch tướng sĩ, Cáo bình Ngô, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc...; từ niềm cảm phục thương mến với những người chiến sĩ anh hùng "quyết tử cho Tổ Quốc quyết sinh" trong Tây Tiến, Đồng chí... đến những suy ngẫm sâu xa về Đất Nước trong những bài thơ cùng tên của Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Khoa Điềm...
Khi dạy những tác phẩm này, cô hướng học sinh đến những xúc cảm khác nhau của lòng yêu nước không chỉ là nhiệm vụ mà còn là tâm huyết, là nỗi lòng mỗi giáo viên dành cho đất nước - đó là điều chưa bao giờ cô bỏ qua.
Bên cạnh những tác phẩm văn chương, các bài nghị luận xã hội cũng là phương tiện hữu hiệu để cô hướng học trò tới những xúc cảm, suy nghĩ có trách nhiệm và thực sự chân thành về đất nước. Những bài luận về lòng yêu nước của con người thời hiện đại, về những vấn đề của đất nước, nhân dân, như lòng dân trước sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, hay trực tiếp vấn đề biển đảo... sẽ giúp các em quan tâm hơn tới đất nước, được khơi dậy những tình cảm cao quý nhất hướng về đất nước.
Những chuyến đi về nguồn đầy ý nghĩa
Ngoài các bài học, cô còn muốn khơi gợi, bồi dưỡng lòng yêu nước của các em bằng một con đường luôn có khả năng gây những ấn tượng mạnh mẽ nhất, đó là việc tổ chức cho các em những chuyến về nguồn, như đưa các em đi thăm Nghĩa trang Trường Sơn, Ngã ba Đồng Lộc, Thành cổ Quảng Trị, khu địa đạo Vịnh Mốc, tới tượng đài Mẹ Suốt...
"Tôi nhận thấy học trò tôi trưởng thành rất nhiều từ những chuyến đi ấy, những giọt nước mắt của các em trong vắt vẻ đẹp của lòng yêu nước" - cô Tuyết xúc động chia sẻ.
Giáo dục cho học sinh về vấn đề thiêng liêng ấy là nhiệm vụ và trách nhiệm của giáo viên nói chung, giáo viên các môn xã hội nói riêng, việc giáo dục ấy cần thiết cho bất kì độ tuổi nào.
Nguồn: soha.vn