TamTeen9826
New member
Nghe vô lý nhỉ? Nhưng thật đấy! Nhiều hòn đảo không còn vẹn nguyên nữa, nhưng một số lại cứ to tổ tổ ra bất chấp nước biển dâng lên. Sao lại thế nhỉ?
Từ trước đến nay, các hòn đảo thấp ở Thái Bình Dương luôn nằm trong danh sách "nguy cơ cao" vì biến đổi khí hậu khiến mực nước biển dâng lên và có thể nuốt chửng chúng bất cứ lúc nào.
Nhưng plot twist ở chỗ, trong 10 năm vừa qua, giới khoa học phải trăn trở về một hiện tượng lạ lùng: một số hòn đảo thay vì bị nhấn chìm lại ngày càng... to ra nè!
Ví dụ như đảo Jeh - một hòn đảo ít dân thuộc quần đảo Marshall, nằm giữa Philippines với Hawaii. Trong nghiên cứu mới đây, các nhà khoa học phát hiện hòn đảo này đã tăng trưởng đến 13% diện tích kể từ năm 1943 luôn! Diện tích tăng lên là do trầm tích từ các rạn san hô lắng xuống - vốn là hiện tượng tự nhiên của những rạn san hô khỏe mạnh.
"Chúng ta có thể thấy hòn đảo này vẫn lớn lên, trong khi hầu hết các mô hình đều dự đoán chúng phải bị xâm thực" - Murray Ford, chuyên gia về hệ thống đảo san hô, đồng tác giả nghiên cứu từ ĐH Auckland (New Zealand) cho biết.
Nghiên cứu do Ford và Paul Kench từ ĐH Simon Fraser (Canada) thực hiện. Họ so sánh diện tích hòn đảo qua những tấm hình chụp từ trên cao từ năm 1943 đến 2015. Đồng thời, họ kiểm tra phóng xạ carbon (một phương pháp xác định niên đại) trong các mẫu trầm tích, và phát hiện chúng chỉ xuất hiện sau năm 1950. Nói cách khác, các phần đảo "trồi lên" này thực ra vẫn còn rất mới.
Trong khi đó, mực nước biển toàn cầu cũng tăng lên đều đều. Dữ liệu cho thấy mực nước xung quanh quần đảo Marshall đã tăng ít nhất 7mm/năm kể từ 1993. Con số này cao hơn mức trung bình toàn cầu (khoảng 2,8 - 3,6mm/năm) luôn á!
**Vậy chuyện gì đã xảy ra? **
Các hòn đảo san hô thường chỉ cao hơn mực nước biển khoảng 2m, nhưng mực nước dự kiến sẽ tăng cao hơn con số đó vào cuối thế kỷ 21. Năm 2018, một khảo sát tại Mỹ dự đoán sẽ có rất nhiều hòn đảo san hô không thể ở được nữa vào giữa thế kỷ này.
Năm 2019, Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Á Takehiko Nakao nhận định có 4 hòn đảo san hô - bao gồm Marshall, Tuvalu, Kiribati và Maldives - với tổng cộng hơn nửa triệu người sinh sống là những nơi chịu nhiều rủi ro nhất vì biến đổi khí hậu.
"Đối với các quốc đảo san hô, biến đổi khí hậu là mối đe dọa khẩn cấp, với các cơn bão nhiệt đới và mực nước biển dâng lên gây ảnh hưởng mạnh đến đời sống con người và cơ sở vật chất" - Nakao cho biết.
Nhưng trong thập kỷ vừa qua, nhiều nghiên cứu lại cho thấy một số hòn đảo đang lớn dần lên á! Như năm 2010, một nghiên cứu chỉ ra rằng một số hòn đảo không hề bị xâm thực. Hay năm 2018, nghiên cứu trên 30 quần đảo san hô tại Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương - bao gồm 709 hòn đảo riêng lẻ - xác định không có nơi nào bị giảm diện tích cả. Hơn 88% số đó hoặc duy trì ổn định, hoặc tăng trưởng thêm.
"Nó giống như một mỏ vàng với giới nghiên cứu vậy" - Ford chia sẻ. "Các dấu hiệu khá rõ ràng - không có hiện tượng xâm thực hàng loạt tại các quần đảo san hô ở Thái Bình Dương."
Ford nhận định, đây là nghiên cứu đầu tiên không chỉ cho thấy một hòn đảo tăng trưởng về kích cỡ, mà còn mang tính kết luận nữa.
"Đây là lần đầu tiên chúng ta được thấy một hòn đảo lớn lên như thế nào, và có thể kết luận thành phần làm nên nó là từ thời hiện đại - đến từ các rạn san hô quanh đó" - Ford nói.
**Ý nghĩa lớn cho thế giới **
Việc một số hòn đảo không bị nhấn chìm chẳng có nghĩa biến đổi khí hậu không phải vấn đề nhé! Trái lại, đây vẫn là câu chuyện cần quan tâm cực kỳ nhiều.
Thực tế, nghiên cứu từ ĐH Hawaii chỉ ra rằng các hòn đảo san hô phải đối mặt với vô số vấn đề từ việc nước biển gia tăng. Nước biển dâng sẽ gây lũ lụt thường xuyên, xâm thực vào nguồn nước ngọt và khiến hòn đảo không thể ở được nữa. Hơn nữa, các nhà khoa học vẫn chưa rõ liệu các hòn đảo có tiếp tục sản sinh trầm tích đủ nhanh để "vượt mặt" mực nước hay không, và điều này phụ thuộc vào khá nhiều yếu tố.
"Ngay cả trong một quốc gia cũng có sự khác biệt giữa phản ứng của các hòn đảo" - Haunani Kane, chuyên gia địa lý cho biết.
Và việc dự đoán là hết sức khó khăn luôn. Bởi vì đảo san hô được hình thành từ trầm tích, nhưng mức độ sản sinh trầm tích của các rạn san hô lại không giống nhau. Hơn nữa, biến đổi khí hậu cũng ảnh hưởng mạnh tới quá trình này - ước tính khoảng 70% - 90% các rạn san hô hiện nay được dự đoán sẽ biến mất trong 20 năm tới vì nước biển ấm lên, nồng độ acid tăng và ô nhiễm môi trường.
Nguồn: soha.vn