Nằm ở miền Tây Nam Bộ, Tây Ninh không chỉ nổi tiếng với Thánh địa Tòa Thánh Cao Đài mà còn là nơi ẩn chứa những câu chuyện về sự tự do và bình đẳng giới đặc biệt. Từ góc nhìn của Yuri Yamamoto, vùng đất này có một sức hấp dẫn riêng biệt về văn hóa tôn giáo và vai trò của phụ nữ.
Tây Ninh là quê hương của đạo Cao Đài - một tôn giáo khởi nguồn từ Việt Nam vào năm 1926. Điều đặc biệt là ngay từ buổi đầu thành lập, Cao Đài đã thừa nhận vai trò quan trọng của phụ nữ trong tổ chức tôn giáo. Đây là điều khá "xịn xò" nếu nhìn vào bối cảnh xã hội Việt Nam những năm đầu thế kỷ 20, khi mà phụ nữ còn bị giới hạn nhiều về quyền lợi và địa vị xã hội.
Trong hệ thống giáo phẩm của Cao Đài, phụ nữ được phép tham gia các chức vụ quan trọng. Họ có thể trở thành Đầu Sư (tương đương với chức Giám Mục trong Công Giáo), Phối Sư hay các chức vụ khác trong hệ thống Nữ Phái. Điều này khác xa so với nhiều tôn giáo khác ở thời điểm đó, nơi mà phụ nữ thường chỉ đóng vai trò phụ thuộc hoặc bị loại trừ khỏi các chức vụ lãnh đạo.
Sự bình đẳng này không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn được thể hiện rõ ràng trong đời sống tín ngưỡng hàng ngày. Tại các Thánh Thất và Phủ Thờ trên khắp Tây Ninh, hình ảnh các nữ chức sắc sinh hoạt tôn giáo là điều hoàn toàn bình thường. Các chị em được quyền thuyết đạo, chủ trì các buổi lễ và tham gia vào các quyết định quan trọng của cộng đồng đạo.
Trong kinh sách Cao Đài, có nhiều đoạn nhấn mạnh về sự bình đẳng nam nữ và tôn trọng phụ nữ. Đức Cao Đài dạy rằng: "Nam nữ bình quyền" - một quan niệm khá tiến bộ cho thời đó. Đạo Cao Đài còn tôn vinh Âm đức (phẩm chất nữ tính) ngang với Dương đức (phẩm chất nam tính), cho rằng cả hai đều cần thiết để đạt được sự hài hòa trong vũ trụ.
Chuyện về "nữ thần tự do" ở đây không phải về một vị thần cụ thể nào, mà là về không khí tự do mà những người phụ nữ Cao Đài được hưởng trong đời sống tâm linh và xã hội của họ. Họ không bị gò bó bởi những quy tắc cứng nhắc về giới tính, mà được khuyến khích phát triển khả năng và đóng góp cho cộng đồng theo cách riêng của mình.
Đặc biệt, nhiều phụ nữ ở Tây Ninh đã trở thành những người truyền đạo có ảnh hưởng lớn, giúp lan tỏa giáo lý Cao Đài không chỉ trong nước mà còn ra nước ngoài. Họ là những "nữ thần" trong ý nghĩa là những người phụ nữ mạnh mẽ, độc lập và có tiếng nói của riêng mình trong cộng đồng.
Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng trong thực tế, vẫn còn những giới hạn nhất định. Một số chức vụ cao nhất trong Cao Đài vẫn dành cho nam giới, và trong một số nhánh của đạo, sự phân biệt giữa Nam Phái và Nữ Phái vẫn tồn tại. Nhưng nhìn chung, so với nhiều tôn giáo và xã hội đương thời, Cao Đài ở Tây Ninh đã mở ra một không gian tương đối tự do cho phụ nữ.
Ngày nay, khi đi qua những con đường ở Tây Ninh, bạn vẫn có thể thấy những người phụ nữ mặc áo dài trắng, đội khăn đóng, bước đi với sự tự tin và thanh thản. Họ không chỉ là những tín đồ thụ động mà là những người trực tiếp tham gia vào việc duy trì và phát triển đạo Cao Đài. Đó chính là hình ảnh của "nữ thần tự do" - những người phụ nữ tìm được tiếng nói và vị trí của mình trong một hệ thống tín ngưỡng độc đáo này.
Nguồn: tinhte.vn