Không chọn châu Âu như đa số bạn bè, Đoàn Hoài Nhi - sinh viên khóa 12 ngành Khoa học dữ liệu, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) - đã quyết định "lạc trôi" sang Trung Đông và thành công rinh về học bổng toàn phần bậc Thạc sĩ tại Mohamed bin Zayed University of Artificial Intelligence (MBZUAI). Đây chính là trường đại học đầu tiên trên thế giới chuyên đào tạo sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) đó các bạn ơi!
Học bổng toàn phần với tỷ lệ chọi "khủng" dưới 5%
Điểm "xịn xò" nhất trong hành trình của Hoài Nhi chính là suất học bổng có độ cạnh tranh cao ngất ngưởng. Theo info từ nhà trường, tất cả ứng viên trúng tuyển bậc Thạc sĩ và Tiến sĩ tại MBZUAI đều được nhận học bổng toàn phần. Nhưng mà... mỗi năm chỉ dưới 5% hồ sơ được chọn thôi nhé! Nói dễ hiểu là 100 người nộp đơn thì chỉ khoảng 5 người "lọt rổ" - và những người này đều được support "đỉnh của chóp" luôn.
Gói học bổng này bao gồm: toàn bộ chi phí visa (trường lo hết nha), bảo hiểm y tế, trợ cấp sinh hoạt khoảng 8.000 AED/tháng (tầm 60 triệu VNĐ ) cho bậc Thạc sĩ, hỗ trợ nhà ở, vé máy bay khứ hồi hằng năm và cả kinh phí đi dự hội thảo quốc tế nữa. Trong quá trình nghiên cứu và công bố bài báo thì cũng được tài trợ chi phí liên quan luôn. Nghe mà muốn "u mê" quá!
Để chinh phục được suất học bổng "hot" này, Hoài Nhi đã chuẩn bị hồ sơ học thuật từ lâu lắm rồi. Ba năm liên tiếp nhận học bổng khuyến khích học tập tại USTH, học bổng thực tập A1, đảm nhiệm vai trò Chủ tịch CLB Learning Support và hai năm liền được "flex" Giấy khen Hiệu trưởng - toàn là những achievement "xịn sò" trong quãng thời gian đại học của bạn ấy đây.
Theo Nhi chia sẻ, ngoài GPA thì yếu tố quan trọng là phải chủ động tham gia nghiên cứu và thực tập các đề tài liên quan tới AI. Việc có bài báo, hoặc ít nhất là dự án nghiên cứu với kết quả rõ ràng, sẽ là "điểm cộng" khủng đó. Motivation Letter (Thư động lực) cần thể hiện rõ sự phù hợp với nhóm nghiên cứu mong muốn, cùng thư giới thiệu chất lượng cao từ giảng viên hoặc mentor nữa.
Chọn UAE – quốc gia giàu có và có tham vọng dẫn đầu AI nè
Thay vì lựa chọn các nước châu Âu như nhiều bạn sinh viên USTH, Hoài Nhi quyết định sang UAE – một trong những quốc gia có GDP bình quân đầu người thuộc top cao trên thế giới và nổi tiếng với tốc độ phát triển "bứt phá" chỉ trong vài thập kỷ.
Từ một quốc gia sa mạc phụ thuộc vào dầu mỏ, UAE đã "lột xác" trở thành trung tâm tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực Trung Đông. Chính phủ nước này đầu tư "khủng" vào khoa học – công nghệ như một trụ cột hậu dầu mỏ, trong đó AI được xác định là chiến lược quốc gia luôn. UAE còn là một trong những nước đầu tiên trên thế giới bổ nhiệm Bộ trưởng Trí tuệ Nhân tạo và công bố Chiến lược AI cấp quốc gia từ rất sớm nữa cơ!
Trong bối cảnh đó, MBZUAI được thành lập tại Abu Dhabi như một "mảnh ghép chiến lược" nhằm thu hút nhân tài toàn cầu và xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu AI đẳng cấp quốc tế.
Với nguồn lực tài chính "khủng" và chiến lược đầu tư dài hạn của chính phủ UAE, MBZUAI được trang bị hạ tầng tính toán hiện đại và cụm GPU quy mô lớn, đồng thời xây dựng mạng lưới hợp tác quốc tế rộng khắp. Chính môi trường chuyên sâu, tập trung hoàn toàn vào AI này đã khiến Hoài Nhi chọn Trung Đông, bởi theo cô thì đây là lựa chọn giúp cô tập trung theo hướng nghiên cứu một cách bài bản và đúng chuyên môn nhất.
Từng có trải nghiệm thực tập quốc tế tại Pháp theo học bổng thực tập của USTH, Nhi hiểu giá trị của môi trường học thuật đa quốc gia. Sang bậc Thạc sĩ, cô tiếp tục có kỳ thực tập 3 tháng tại Đức nữa đó. Vì vậy, hệ sinh thái hợp tác toàn cầu của MBZUAI - cho phép sinh viên tiếp tục nghiên cứu tại Mỹ, châu Âu, Singapore hay Nhật Bản - càng "chốt đơn" lựa chọn của cô, giúp không bị giới hạn trong một khu vực.
Theo đuổi bài toán "giải thích" mô hình ngôn ngữ lớn
Hiện tại, Hoài Nhi đang nghiên cứu về tính giải thích (interpretability) trong các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) – một trong những vấn đề "hot" nhất của AI hiện đại đấy.
Nghiên cứu trước đó của Nhi tập trung vào tìm hiểu cách mô hình AI ghi nhớ và lặp lại thông tin khi xử lý văn bản, cũng như cách các "bộ phận" bên trong phối hợp để hiểu ngữ cảnh của câu hỏi. Thay vì xem AI như một "hộp đen" bí ẩn, cô cố gắng "mổ xẻ" xem phần nào thực sự cần thiết, phần nào có thể gây nhiễu hoặc khiến mô hình lặp ý, suy luận thiếu chính xác. Từ đó đề xuất cách loại bỏ những thành phần không cần thiết nhưng vẫn giữ nguyên hiệu suất. Cách tiếp cận này không chỉ giúp AI trả lời mạch lạc và ổn định hơn, mà còn góp phần giảm chi phí tính toán - một yếu tố rất quan trọng với các hệ thống AI quy mô lớn.
Hướng nghiên cứu tiếp theo của cô tiếp tục đi sâu vào việc giải thích cơ chế nội tại của các mô hình ngôn ngữ lớn, không chỉ nhằm hiểu rõ hành vi của mô hình mà còn hướng tới khả năng "điều khiển" hiệu năng theo mục tiêu mong muốn.
Theo Hoài Nhi chia sẻ, áp lực lớn nhất không đến từ môi trường sống tại UAE mà từ cường độ học thuật cao của trường á. Dù chương trình Thạc sĩ không bắt buộc phải có bài báo để tốt nghiệp, nhưng phần lớn sinh viên đều sở hữu ít nhất một đến vài công bố chất lượng cao. Áp lực đồng trang lứa vì thế khá rõ ràng luôn, nhưng cũng giúp cô "lên level" nhanh hơn trong tư duy và phương pháp nghiên cứu.
Trải nghiệm đa văn hóa giữa lòng Trung Đông
Đặt chân tới UAE vào tháng 8 – thời điểm nắng nóng "đỉnh cao" – Hoài Nhi cho biết những ngày đầu khá "khó thở" do khí hậu sa mạc đặc trưng. Tuy nhiên, môi trường sống hiện đại, an toàn và hệ thống hạ tầng đồng bộ giúp cô nhanh chóng "đu trend" thích nghi.
MBZUAI quy tụ sinh viên từ gần 60 quốc tịch, tạo nên môi trường đa văn hóa sôi động lắm nhé! Trường thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tham quan và lễ hội văn hóa nhằm hỗ trợ sinh viên quốc tế hòa nhập. Với mức học bổng được hỗ trợ toàn diện, chi phí sinh hoạt tại UAE không trở thành gánh nặng lớn đâu. Nếu chi tiêu hợp lý, sinh viên hoàn toàn có thể "dư dả" tiết kiệm trong suốt thời gian học tập luôn.
Bên cạnh việc học, đời sống thường nhật tại UAE cũng mang lại nhiều trải nghiệm "chill phết" đó. Ẩm thực Trung Đông phong phú, đậm gia vị và nổi tiếng với các món nướng. Món Hoài Nhi ấn tượng nhất là Al Machboos - cơm gạo basmati nấu cùng thịt gà, cừu hoặc bò và các loại thảo mộc đặc trưng, có hương vị thơm và đậm đà lắm. Các món thịt nướng cũng rất "hợp vibe" người châu Á nha!
Do UAE có cộng đồng quốc tế đông đảo và nguồn thực phẩm đa dạng, việc tìm rau củ, gia vị châu Á khá dễ dàng. Nhi thường đi chợ mua nguyên liệu và tự nấu các món Việt tại nhà để cân bằng khẩu vị. "Nhớ nhà thì vào bếp" mà!
Không chỉ ẩm thực, kiến trúc và cảnh quan tại đây cũng để lại nhiều ấn tượng "wow" luôn. Qasr Al Watan là nơi khiến cô "choáng ngợp" nhất với mái vòm khổng lồ và không gian lộng lẫy. Louvre Abu Dhabi gây ấn tượng bởi thiết kế hiện đại bậc nhất, còn trải nghiệm sa mạc mang lại cảm giác hoàn toàn khác biệt. Sự "chanh sả" của Dubai cũng là điểm nhấn khó quên trong hành trình sống và học tập tại Trung Đông.
Hành trình "lan tỏa" từ USTH tới trung tâm AI toàn cầu
Đáng chú ý là sau hành trình của Hoài Nhi, hai sinh viên cùng khóa với cô - Châu Phan Phương Mai và Trần Thế Trung (ngành Khoa học dữ liệu, USTH) cũng đã tiếp tục trúng tuyển và bắt đầu kỳ học tại MBZUAI trong năm nay rồi đó! Điều này cho thấy sự tương thích ngày càng rõ giữa chương trình đào tạo của USTH với các trung tâm AI chuyên sâu hàng đầu thế giới. "Đi một về ba" là đây chứ đâu!
Sau khi hoàn thành chương trình Thạc sĩ, Hoài Nhi dự định tiếp tục học lên Tiến sĩ để theo đuổi con đường nghiên cứu dài hạn về AI.
Từ nền tảng học thuật tại USTH đến học bổng toàn phần tại một đại học chuyên biệt về AI hàng đầu thế giới, hành trình của Đoàn Hoài Nhi cho thấy sự chuẩn bị sớm, định hướng rõ ràng và lựa chọn "đi ngược đám đông" có thể mở ra những cánh cửa toàn cầu – kể cả khi điểm đến nằm giữa một trong những quốc gia giàu có và tham vọng công nghệ bậc nhất Trung Đông. Quá "xịn" luôn ấy!
Nguồn: svvn.tienphong.vn