NangNana3472
New member
Chị em ơi, có ai ngờ đâu giờ đây chỉ cần soi nước thải cũng có thể "bắt bệnh" Covid-19 được rồi! GS. Helen Nguyễn - nữ giáo sư gốc Việt đang làm việc tại Mỹ - đang mang công nghệ này về Việt Nam, với chi phí siêu rẻ mà hiệu quả thì đỉnh của chóp luôn nha!
Ai mà ngờ được nước thải lại hay ho đến thế!
Theo chia sẻ từ GS. Minh Đỗ - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Thông minh VinUni-Illinois (VISHC) kiêm Phó Hiệu trưởng danh dự Trường Đại học VinUni, thì GS. Helen Nguyễn hiện đang cầm trịch dự án giám sát dịch tễ nước thải của VISHC. Nghe fancy vậy chứ đơn giản là kiểm soát Covid-19 và các mầm bệnh khác bằng cách... soi nước thải thôi!
Điểm sáng của phương pháp này là gì? Chỉ cần lấy mẫu nước thải để khoanh vùng dịch, không cần phải xét nghiệm từng người một như kiểu cũ nữa. Vừa nhanh vừa tiết kiệm tiền bạc, ai nghe cũng phải gật gù đúng không nè!
Hành trình của nữ GS về từ xứ người
GS. Helen Nguyễn rời Việt Nam từ năm 1990, học địa chất 5 năm rồi tiếp tục "cày" tiến sĩ về khoa học môi trường tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), sau đó nghiên cứu sau Tiến sĩ tại Đại học Yale luôn. Hiện tại chị đang là giảng viên xuất sắc tại Khoa Kỹ thuật môi trường, Trường Kỹ thuật Grainger, Đại học Illinois Urbana-Champaign (UIUC).
Nữ giáo sư này có cả tá kinh nghiệm làm việc về giám sát dịch tễ nước thải ở Mỹ và nhiều nơi trên thế giới như Trung Đông, châu Phi... Nhưng đây là lần đầu tiên chị về Việt Nam - quê hương mình - để làm việc, nhờ có nguồn tài trợ từ VISHC. Cảm giác hồi hương làm điều có ích cho đất nước chắc phải xúc động lắm đây!
Covid-19 bùng phát: Bài học về dự phòng
Đại dịch Covid-19 hoành hành suốt 2 năm qua đã bộc lộ những lỗ hổng và sự quá tải trong hệ thống y tế của nhiều nước - kể cả những nước có nền y học xịn xò nhất thế giới đấy nhé!
Theo GS. Helen Nguyễn, trong y tế thì cái quan trọng nhất là phải dự phòng trước - đặc biệt là khi chưa trở thành vấn đề. Covid-19 chính là minh chứng rõ ràng nhất. Khi mọi người không ngờ nó bùng phát thì boom - nó đã trở thành hiện thực rồi!
Dự án giám sát dịch tễ nước thải đã được thực hiện ở nhiều nơi trên thế giới, gần Việt Nam nhất có thể kể đến Hong Kong, Thái Lan... Thế nhưng thực tế ở Việt Nam thì vẫn chưa có dự án này - cho đến bây giờ!
"Là một người sinh ra và lớn lên ở phố Hàng Tre (Hà Nội) thì tôi cảm thấy rất mong muốn công nghệ về giám sát dịch tễ nước thải sẽ lan tỏa được đến với càng nhiều người Việt Nam càng tốt", GS. Helen Nguyễn tâm sự. Nghe mà thấy ấm lòng ghê!
Tại sao phải soi nước thải? Nghe kỳ nhưng hợp lý lắm nha!
Giám sát dịch tễ nước thải có ý nghĩa quan trọng đặc biệt trong việc phát hiện và khoanh vùng các khu vực bị nhiễm Covid-19. Thực tế là việc test Covid-19 mất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc của mọi người. Nhưng việc phát hiện ra virus gây bệnh hoàn toàn có thể thực hiện bằng cách xét nghiệm nước thải (phân) của con người đấy các bạn ơi!
Sau khi thực hiện xét nghiệm ở một khu vực, cụm dân cư nào đó, chúng ta có thể thông báo kết quả đến cơ quan y tế cộng đồng và các cơ quan chức năng, từ đó họ sẽ đưa ra các giải pháp kịp thời để giảm thiểu sự lây lan của dịch bệnh.
Độ tự tin 99% không phải tự nhiên mà có!
"Tôi rất tự tin về dự án giám sát dịch tễ nước thải tại Việt Nam, bởi trước đó tôi đã thực hiện dự án này tại Illinois trong 2 năm qua và đạt được nhiều thành công, thậm chí còn đề cập được với Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật của Mỹ và các y tế cộng đồng ở Mỹ", GS. Helen Nguyễn cho biết.
Theo nữ giáo sư, những gì đã thiết lập ở Mỹ cho dự án này đang được chuyển giao và bắt đầu thực hiện tại Việt Nam. Mới được triển khai khoảng 1 tháng thôi, nhưng dự án giám sát dịch tễ nước thải do Đại học Illinois phối hợp với Đại học VinUni đã có những thành công bước đầu rồi đấy!
"Ban đầu nhóm nghiên cứu của chúng tôi thực hiện xét nghiệm nước thải ở một số trường học tại Việt Nam và đã xác định được virus gây bệnh Covid-19", GS. Helen Nguyễn chia sẻ. Quá là vi diệu luôn á!
Made in Vietnam - công nghệ phù hợp với môi trường nước nhà
Dự án giám sát dịch tễ nước thải được thiết kế để phù hợp với môi trường của Việt Nam, thậm chí công cụ mà nhóm nghiên cứu của GS. Helen Nguyễn tạo ra cũng ở ngay tại Việt Nam luôn! Chính vì vậy, nữ giáo sư tin rằng không có lý do gì mà Việt Nam mình lại không thể áp dụng được công nghệ này cả. We can do it!
Ưu điểm vượt trội: Rẻ mà chất lượng!
Giám sát dịch tễ nước thải có nhiều ưu điểm xịn sò. Theo GS. Helen Nguyễn:
Thứ nhất, nó tiết kiệm chi phí hơn nhiều trong việc thu thập dữ liệu tại các khu vực dân cư đông người. Một mẫu nước thải có thể cung cấp dữ liệu về tỷ lệ lây nhiễm trung bình của hàng nghìn người luôn nha! Nghe khủng chưa?
Thứ hai là phát hiện sớm. Giám sát dịch tễ có thể cho kết quả lây nhiễm hay sự bùng phát của dịch bệnh trước 1-2 tuần để cảnh báo sớm, giúp người dân thực hiện các biện pháp phòng tránh kịp thời. Đây chính là ưu điểm vượt trội của dự án này đó các bạn!
Bonus thêm: Giải quyết cả vấn đề kháng kháng sinh!
Bên cạnh việc giúp phát hiện Covid-19, dự án giám sát dịch tễ nước thải còn giúp cải thiện tình trạng kháng kháng sinh ở Việt Nam nữa đấy!
Thực tế là ở Việt Nam, nhiều người thường mua thuốc ngay tại quầy mà không cần kê đơn của bác sĩ (ai cũng biết mà nhỉ ). Điều này ngày càng làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh. Do đó, dự án này hướng tới việc cung cấp cho các y, bác sĩ những thông tin để hiểu hơn về tình trạng sử dụng kháng sinh ở Việt Nam, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp và kịp thời.
Thách thức khi về Việt Nam
Ngay từ khi về Việt Nam, GS. Helen Nguyễn đã tìm hiểu về hệ thống nước thải ở đây. Quả thực, hệ thống nước thải ở Việt Nam có nhiều cái khác so với Mỹ. Đương nhiên là dự án giám sát dịch tễ nước thải có thể áp dụng ở Việt Nam rồi, nhưng có điều là sẽ tốn công, tốn sức hơn một tí.
Ngoài ra, để xác định được các biến chủng mới thì các nhà nghiên cứu cần phải giải chuỗi trình tự gen, và việc này rất tốn kém tiền bạc. Thế nên phòng nghiên cứu của GS. Helen Nguyễn cùng các cộng sự tại Đại học Illinois đã phát minh ra cách sử dụng PCR để có thể xác định được các biến chủng mới với chi phí phải chăng hơn. Quá thông minh luôn á!
Chi phí thực tế: Rẻ đến không ngờ!
Sau 1 tháng thử nghiệm dự án giám sát dịch tễ nước thải tại Việt Nam, nhóm nghiên cứu ước tính chi phí là 125 USD (khoảng gần 2,8 triệu đồng) cho 1 lần xét nghiệm và sẽ còn giảm xuống nữa nếu được tự động hóa. Với số tiền này có thể kiểm soát dịch bệnh Covid-19 trên cả một cộng đồng dân cư 2.000 người luôn!
So sánh nha: bằng số tiền tương tự, chúng ta chỉ có thể xét nghiệm được cho 5 người nếu mỗi cá nhân đến xét nghiệm tại bệnh viện. Tính ra thì hiệu quả gấp hàng trăm lần luôn các bạn ơi!
"Tôi hy vọng sau khi công nghệ về giám sát dịch tễ nước thải được chuyển giao thì sẽ được nhân rộng ở Việt Nam. Đây chính là kỳ vọng của tôi với dự án này", GS. Helen Nguyễn chia sẻ.
Dự án trong khuôn khổ hợp tác lớn
Giám sát dịch tễ nước thải là một trong 4 dự án chính của Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Thông minh VinUni-Illinois (VISHC), hợp tác hoạt động trong lĩnh vực công nghệ sinh học và khoa học dữ liệu. Trung tâm VISHC được Tập đoàn Vingroup tài trợ 13,5 triệu USD để hướng tới mục tiêu xây dựng và phát triển các công trình nghiên cứu có tác động tích cực đến sức khỏe của con người với chi phí thấp và dễ tiếp cận.
Hy vọng công nghệ xịn xò này sẽ sớm được nhân rộng khắp Việt Nam, giúp chúng ta chủ động hơn trong việc phòng chống dịch bệnh nha!
Nguồn: soha.vn