Ung thư hắc tố - cái tên nghe đã thấy nguy hiểm rồi đúng không? Loại ung thư này xuất phát từ tế bào hắc tố, tức là những tế bào "quyết định" màu da của chúng ta đó. Tế bào hắc tố chủ yếu nằm ở da, nhưng cũng có thể xuất hiện ở ruột, mắt, và u hắc tố có thể "mọc" ở bất kỳ đâu trên cơ thể. Đáng lo là xu hướng mắc bệnh này đang tăng lên nhé!
Theo thông tin từ Bệnh viện K, đây là bệnh lý ác tính tiến triển nhanh như "chớp", gây di căn sớm và nguy cơ tử vong cao. Phát hiện sớm = tăng hiệu quả điều trị, còn phát hiện muộn thì... rất khó cứu vãn luôn các bạn ơi!
Con số "không vui" về ung thư hắc tố
Ung thư hắc tố là dạng ung thư da nguy hiểm nhất và đang có xu hướng tăng. Năm 2016, riêng ở Mỹ đã ghi nhận 76.380 ca mới, trong đó 10.130 ca tử vong - con số đáng báo động!
Thống kê ở một số nước cho thấy số ca mắc tăng gấp đôi sau 10-15 năm và tăng dần theo tuổi. Tỉ lệ mắc cao nhất ghi nhận tại Úc với 40/100.000 dân, tại Mỹ: 12/100.000 dân và ở Việt Nam: 0,4/100.000 dân.
Ai dễ "trúng đạn" nhất?
1. Tuổi càng cao thì tỉ lệ mắc bệnh càng cao
2. Người da trắng nguy cơ cao gấp hàng chục lần người da đen, nhất là những bạn hay phơi nắng
3. Yếu tố di truyền: Gia đình có người bị bệnh, hội chứng nốt ruồi gia đình
4. Bệnh lý da có sẵn: da vẩy sừng hóa, tổn thương sắc tố bẩm sinh, nốt ruồi loạn sản...
5. Tỉ lệ mắc bệnh theo giới nam/nữ: 1,2/1
Triệu chứng cần "bật đèn cảnh báo"
1. 70% bệnh xuất hiện trên các nốt ruồi bẩm sinh, thường gặp ở các vùng da bị tì đè, cọ xát
2. U thường xuất hiện thành cục hoặc thành nấm, ít khi là mặt phẳng, màu đen nhánh nhưng có khi đỏ
3. Hạch: ung thư hắc tố hay di căn hạch, hạch thành chùm chèn ép gây đau. Phổi, gan, não là các cơ quan hay bị di căn
Làm sao để nhận biết?
Dựa vào tiêu chuẩn Glasgow 7 gồm ba tiêu chuẩn chính: vùng nghi ngờ (có thể là nốt ruồi) thay đổi kích thước, thay đổi hình dạng hay thay đổi màu sắc.
Bên cạnh đó có bốn tiêu chuẩn phụ: vùng nghi ngờ có đường kính lớn hơn 7mm, có viêm hoặc loét trợt, chảy máu, ngứa hoặc thay đổi cảm giác, tiền sử có nốt ruồi phát triển nhanh, có hình ảnh màu đen đặc trưng của ung thư hắc tố. Các bác sĩ sẽ xét nghiệm cận lâm sàng: giải phẫu bệnh, PET-CT... để đánh giá.
Điều trị thế nào?
Giống các bệnh ung thư khác, phẫu thuật đóng vai trò chủ chốt điều trị ung thư hắc tố giai đoạn sớm. Ở giai đoạn muộn, phẫu thuật mang tính chất điều trị triệu chứng.
Hóa chất thường áp dụng với ung thư hắc tố tiến triển di căn xa không thể kiểm soát được bằng phẫu thuật. Từ ngày có liệu pháp miễn dịch ra đời, hóa chất ít còn được sử dụng.
Lịch tái khám sau điều trị
Với ung thư giai đoạn tại chỗ, bệnh nhân được theo dõi định kỳ mỗi năm. Cụ thể:
• Tổn thương < 1mm bề dày: tái khám mỗi sáu tháng trong hai năm đầu, sau đó định kỳ mỗi năm một lần
• Tổn thương 1-4mm bề dày: tái khám bốn tháng/lần trong ba năm đầu, sau đó định kỳ sáu tháng một lần
• Tổn thương > 4mm bề dày: tái khám ba tháng/lần trong ba năm đầu
Case thật 100% tại Bệnh viện K
Vừa qua, Bệnh viện K tiếp nhận một bệnh nhân nữ 50 tuổi, đã mổ u hắc tố gót chân phải cách đây hai tháng tại bệnh viện tỉnh (cắt tiệm cận u).
Gần đây chị xuất hiện nổi hạch bẹn phải nên tới Bệnh viện K khám và điều trị. Sau khi thăm khám, thực hiện các xét nghiệm, chị được chẩn đoán ung thư hắc tố di căn hạch bẹn.
Phương án điều trị được các bác sĩ khoa ngoại cơ xương khớp, Bệnh viện K đưa ra là điều trị phẫu thuật vét hạch bẹn phải, cắt rộng u tạo hình vạt gan chân trong.
Sau phẫu thuật một tuần hiện bệnh nhân ổn định. Kết quả sau mổ cho thấy tổn thương gót chân ung thư hắc tố T3N2M0 (hai hạch di căn), bệnh nhân tiếp tục được điều trị miễn dịch và theo dõi sau khi ra viện.
Tips phòng ngừa từ chuyên gia Bệnh viện K
• Hạn chế và có biện pháp tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời (đừng quên kem chống nắng nha!)
• Khám chuyên khoa với những trường hợp phát hiện tổn thương nghi ngờ hoặc có tiền sử gia đình có người mắc ung thư hắc tố
• Thường xuyên theo dõi và tự khám da toàn thân
Để phát hiện sớm căn bệnh này, hãy chú ý quan tâm tới các vùng cơ thể, đặc biệt là các vùng da hở. Để ý sự thay đổi kích thước, màu sắc, hình dạng của nốt ruồi. Khi có triệu chứng nghi ngờ, đừng chần chừ mà hãy lựa chọn cơ sở y tế uy tín để thăm khám, điều trị ngay nhé!
Nguồn: kenh14.vn