Có nơi nông dân chán nghề bỏ ruộng thì cũng có nơi bị cưỡng chế ruộng đất để làm khu công nghiệp, dịch vụ - khiến bao gia đình bàn thờ chia đôi, dòng họ tan nát, làng mạc chia lìa. Đất đai thì mãi mãi là drama nóng hổi ở nông thôn, dù vui hay buồn
Tam Cường - Câu chuyện đau lòng của một làng quê
Tam Cường (Tam Nông, Phú Thọ) chính là case điển hình cho sự "vỡ làng" đau đớn này. Các cụ ở đây kể rằng cuộc cải cách ruộng đất tuy đã qua hơn nửa thế kỷ nhưng vẫn còn âm ỉ đau khổ, thì giờ đây chuyện ruộng đất lại tiếp tục gây ra cho Tam Cường những nỗi đau không kém.
Chuyện là năm 2008, Công ty Cổ phần Hóa dầu và Nhiên liệu sinh học dầu khí thu hồi đất làm nhà máy cồn nhiên liệu sinh học ở 3 xã Cổ Tiết, Văn Lương và Tam Cường với tổng diện tích lên đến 51 ha - phần lớn là đất hai vụ lúa thuộc diện "bờ xôi, ruộng mật" cực kỳ màu mỡ.
Dù nhiều người dân xã Tam Cường kịch liệt phản đối, đòi chuyển dự án lên đồi rừng để tránh lấy đất hai lúa nhưng không được nghe. Bà con yêu cầu chủ đầu tư phải thỏa thuận giá cả hợp lý cũng bị phớt lờ - chỉ áp mức đền bù 15 triệu đồng/sào thôi.
Những chiêu trò "khó đỡ" để ép dân ký
Gần 100 hộ dân ở khu 3 thôn Tự Cường kiên quyết phản đối chuyện thu hồi đất. Thế nhưng dự án vẫn cứ tiến hành. Nhiều đoàn thể đến tận nhà vận động ký vào biên bản "Hỗ trợ bồi thường tái định cư" - họ gọi là ký đối soát. Việc ký này được thực hiện cả ngày lẫn đêm luôn á.
Còn những ai dám phản đối thì sao? Gia đình có công nông bị giữ xe, bảo phải ký vào biên bản đền bù mới cho chạy xe - nhưng chạy được vài hôm lại bị phạt, cuối cùng phải bán xe. Các cây xăng mini đều bị lập biên bản và bắt đình chỉ nếu không ký nhận đền bù. Còn các giấy tờ liên quan đến chính quyền thì khó xin như "lên trời hái sao"
Như con ông Phạm Công Lưu ở khu 3 đi đăng ký kết hôn không được giải quyết, sau đó phải về tận cơ quan. Hoặc con nhũng nhà xin giấy tờ đi học thì bị phê thẳng vào hồ sơ là "gia đình không chấp hành chủ trương đường lối của địa phương".
Trong đại hội Hội Người cao tuổi xã, có ba đảng viên trên 70 tuổi bị đuổi ra khỏi hội trường vì không chịu ký. Thậm chí ông Hoành, ông Lý đi bệnh viện huyện còn bị bác sĩ hỏi gia đình đã ký bán ruộng chưa nữa chứ Loa phóng thanh thì ra rả suốt ngày rằng những người không ký bán ruộng là kẻ xấu, là thoái hóa biến chất, là lầm đường lạc lối...
Chiêu "đánh máy nhầm" gây sốc
Trong khi gần 100 hộ dân vẫn kiên quyết không nhận tiền đền bù thì đùng cái ngày 14/9/2009, họ nhận được một danh sách có ghi tên mình - nhưng đến 80-90% bỗng nhiên được xếp vào hộ nghèo với mức hỗ trợ thêm từ 7,2 triệu đồng đến trên 10 triệu đồng.
Không phải hộ nghèo mà bỗng dưng được xếp hạng rồi được "bơm" thêm cả chục triệu, ai mà chẳng ham ký đúng không? Đến khi dân đồng loạt thắc mắc thì ngày 20/9/2009 họ lại nhận được danh sách mới - hầu như rút sạch các hộ đã đánh thành hộ nghèo ở danh sách trước. Dân hỏi thì được trả lời là đánh máy... nhầm. Ờ thì nhầm!
"Chưa bao giờ quê tôi tan nát như thế này"
Lão nông Phạm Công Lưu ở Khu 3 tâm sự: "Chưa bao giờ quê tôi tan nát như thế này. Trước giặc Pháp đóng ở Gành, các vùng khác theo tề, riêng dân Tam Cường mỗi người hai cây tre góp nhau rào làng kháng chiến đến lúc thắng lợi. Tình yêu Tổ quốc nói đâu xa, từ chính tình yêu con sông, cái suối, gốc đa, giếng làng, yêu bà con chòm xóm.
Giờ quê tôi ăn cưới chia hai dãy mâm - bên phản đối bán đất, bên nhận tiền đền bù. Lắm đám cỗ cưới ế sưng vì bà con không thèm đến, đám ma vắng lạnh phải huy động cả đoàn thể đi để cho người chết đỡ tủi. Anh em không nhìn mặt nhau, bố con từ nhau cũng chỉ vì người nhận đền bù, người không chịu. Ông trưởng họ đồng ý bán đất, cả họ từ mặt.
Làng xóm nghi kị nhau, không chơi với nhau cũng vì người đồng ý người không đồng ý bán đất. Tam Cường có mấy dự án như nhà máy nhiên liệu sinh học, như bán bãi sông để hút cát, như đưa bãi rác về đều gây tranh cãi cực mạnh.
Nhà máy nhiên liệu sinh học thì đền bù rẻ như cho, cho hút cát thì nguy cơ lở cả bãi vốn là chỗ chăn thả của hàng trăm con trâu bò - mỗi năm sinh lời cả tỉ đồng cho làng, còn làm bãi rác thì nói thẳng ở cạnh một cái chuồng lợn còn nhức đầu vì ô nhiễm chứ chưa nói ở cạnh một bãi rác khổng lồ Mới đây, thậm chí ngay cả nghĩa trang của xã cũng được phân lô bán nền.
Quy định của làng xóm trước đây an táng 80cm rộng với 2,2m chiều dài, cải táng 80cm rộng 1,2m dài, mộ cách mộ 50cm - giờ họ cấp sẵn cho một số gia đình cả khu xây tường bao xung quanh mà chẳng hề có mộ, có lô rộng tới hơn 100m2.
Đó chính là cái mầm loạn vì nhà này mua được, hộ khác cũng đòi mua, đua nhau chiếm đất nghĩa trang để dành. Có một điều tôi thấy lạ là trước những sự phi lý ấy, nhiều đảng viên cơ sở đa số răm rắp chấp hành mà không hề có ý kiến phản biện hay góp ý phản đối gì cả".
Gia đình chia rẽ đến mức... chia cả bàn thờ
Gia đình anh Hán Văn Thanh ở khu 3 thôn Tự Cường là case điển hình về chia rẽ đến nỗi chia cả bàn thờ, chia cả ngày giỗ cha, giỗ mẹ. Anh tâm sự: "Nhà tôi có mười anh em giờ chia hai phe - bố tôi, mẹ tôi tôi cúng, bố anh mẹ anh anh cúng. Cùng cha mẹ mà nay ra ngõ không nhìn mặt nhau. Nhớ thời bà nội tôi còn sống vẫn thường khuyên con cái rằng: 'Củ sắn chia đôi, bắp ngô bẻ nửa, nhà ta anh em đông nhưng no đói phải đùm bọc nhau' mà đau lòng quá!"
Không chỉ thế, anh Thanh còn là nạn nhân của vụ bị côn đồ đánh "theo đơn đặt hàng" đến gãy cả xương tay. Anh kể: "Vào lúc 18h15 ngày 5/5 tôi đang ở nhà với con trai thì một nhóm thanh niên gồm 7 người không rõ ở đâu, vì lý do gì đã ập vào nhà dùng hơi xịt vào mặt và đánh nhiều gậy khiến tôi bị chấn thương, gãy xương tay phải.
Tôi bị đánh có thể do tôi đã cùng 5 công dân ở khu 3 làm đơn tố cáo một số vụ việc mà chính quyền địa phương làm trái pháp luật. Tôi được UBND huyện Tam Nông mời về làm việc với Phòng Tài nguyên và Môi trường để giải quyết đơn kiện vào sáng ngày 6/5 thì ngày 5/5 đã bị đánh gãy cả tay - rõ ràng để phủ đầu, đe dọa những người đi kiện khác ở trong làng".
Sau cuộc nói chuyện với phóng viên, vợ anh Thanh vác gậy đến, mặt bừng bừng nộ khí, đe dọa một người trong nhóm khiếu kiện đừng lôi kéo anh vào cuộc kiện cáo nữa. Người đàn bà quê khốn khổ lo thắt từng khúc ruột khi chồng mình đã ba lần bị dọa đánh - trong đó một lần gãy cả tay, sợ lại tai bay vạ gió đến không chừng
Phóng viên lặng ngắm công trường nhà máy nhiên liệu sinh học đang gần như bỏ hoang với đống tài sản khổng lồ dầm mưa, dãi nắng mà không biết bao giờ mới được thực hiện tiếp. Dưới chân nền móng đó là biết bao bờ xôi, ruộng mật mà người dân một nắng hai sương tạo dựng giờ bị chôn vùi...
Nguồn: soha.vn