Ôi các bro ơi, con số này nghe xong muốn xỉu luôn á!
Theo The Wall Street Journal (WSJ) đưa tin, số liệu công bố ngày 30/4 cho thấy tính đến 31/3, nợ công của Mỹ đã lên tới 31.265 tỷ USD, trong khi GDP của xứ cờ hoa năm trước chỉ là 31.216 tỷ USD thôi nha. Tức là nợ công của Mỹ đang ở mức 100,2% GDP rồi đó, tăng từ mức 99,5% vào cuối năm tài khóa gần nhất (từ 1/10/2024 đến 30/9/2025).
Plot twist là con số này còn dự kiến tiếp tục bay lên nữa đấy! Lý do? Vì thâm hụt ngân sách hàng năm của chính phủ liên bang đang ở mức cao "chạm nóc" trong lịch sử - gần 6% GDP luôn, khiến núi nợ càng ngày càng to đùng.
Thêm nữa nè, mức thâm hụt thực tế năm nay sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho chiến sự Iran, các khoản hoàn thuế và cả tình hình kinh tế nữa. Fun fact: trước đây Mỹ chưa bao giờ kết thúc năm tài khóa nào với nợ công trên 100% GDP cả, kể từ năm 1946 đó!
Nhìn lại lịch sử một chút: năm 1957, nợ công của Mỹ chỉ bằng 50% GDP thôi. Đến năm 2008, con số này còn dưới 40% GDP nữa cơ. Nhưng từ đó trở đi, Mỹ bắt đầu "quẹt thẻ" nhiều hơn để vượt qua khủng hoảng tài chính và sau này là đại dịch Covid-19 nè.
Reality check: Quốc hội Mỹ đã giảm thuế vào các năm 2013, 2017 và 2025, đồng thời mở rộng chương trình bảo hiểm y tế và phúc lợi cho cựu binh, nhưng lại ít có động thái để điều chỉnh những chương trình chi tiêu lớn.
Nợ công của nước Mỹ đã từng vượt 100% GDP vào năm 2020 (thời Covid-19 hoành hành) trong một thời gian ngắn, khi GDP bị "sụt cân" và chính phủ phải vay nợ nhiều để hỗ trợ các gia đình. Tuy nhiên, tỷ lệ này giảm xuống khi các gói kích thích kết thúc và tăng trưởng kinh tế hồi phục.
Hiện tại, Chính phủ Mỹ đang chi 1,33 USD cho mỗi USD kiếm được đấy. Trong khi đó, thâm hụt ngân sách năm nay được dự báo ở mức 1.900 tỷ USD. Mức này gần như không đổi so với năm 2025, nhất là khi chính sách cắt giảm thuế do đảng Cộng hòa thúc đẩy có hiệu lực nhưng các biện pháp cắt giảm chi tiêu chưa được thực hiện.
Theo các expert, con số cuối cùng sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho xung đột Iran, hoàn trả thuế quan và sức mạnh của nền kinh tế nữa nhé.
Theo WSJ thì tỷ lệ nợ công vượt 100% GDP không có nghĩa là nền kinh tế sẽ lập tức "sập nguồn" đâu. Tuy nhiên, tỷ lệ này cũng có thể lên xuống như tàu lượn siêu tốc trong các quý tới, tùy vào nguồn thu thuế được báo cáo và các khoản hoàn thuế được chi trả.
Nhưng mà việc tỷ lệ này chạm mốc 3 con số là một dấu hiệu cho thấy những áp lực tài chính mà Mỹ đã phải đối mặt trong nhiều thập kỷ qua rồi đó. Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng của Mỹ cũng đều bày tỏ sự lo ngại về tình trạng nợ công, nhưng vẫn ưu tiên việc cắt giảm thuế và tăng chi tiêu vì những lợi ích chính trị ngắn hạn rõ ràng hơn.
Ông Marc Goldwein, lãnh đạo cấp cao của Ủy ban vì Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm (CRFB), chia sẻ: "Chúng ta đang phải đối mặt với tình huống bất định. 100% với 99% không khác biệt gì, nhưng đây vẫn là ngưỡng đáng sợ".
Nếu không có biện pháp thay đổi, nước Mỹ sẽ tiến tới mức nợ mà Pháp, Italy, Hy Lạp và Nhật Bản từng phải đối mặt, đồng thời kéo theo các mức độ căng thẳng kinh tế khác nhau. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, Mỹ vẫn có dư địa vay nợ lớn hơn các quốc gia trên vì kiểm soát đồng tiền dự trữ của thế giới. Đồng thời, trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn được xem là nơi "trú ẩn an toàn" của nhà đầu tư.
Một số nhà kinh tế nhận định rằng, nợ công cao hơn sẽ dẫn tới lạm phát cao hơn, vì ngân hàng trung ương gặp áp lực buộc phải giữ lãi suất thấp và trong kịch bản cực đoan là phải in tiền để trả nợ luôn.
Trước đó, vào hồi tháng 10, khi Bộ Tài chính Mỹ cập nhật báo cáo tình hình tài chính quốc gia, Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) đã chỉ ra một số tác động của việc nợ công gia tăng đối với người Mỹ, chẳng hạn như chi phí vay cao hơn cho các khoản thế chấp mua nhà, xe, lương thấp hơn do doanh nghiệp có ít vốn đầu tư, giá hàng hóa và dịch vụ tăng cao.
Tỷ lệ nợ công trên GDP được coi là thước đo mà các nhà kinh tế ưu tiên sử dụng để đánh giá gánh nặng vay nợ của một quốc gia đối với nền kinh tế. Theo đó, khi tỷ lệ này tăng, nợ công sẽ hút bớt các nguồn lực mà đáng lẽ ra có thể được sử dụng hiệu quả hơn ở những nơi khác.
Và giờ đến phần so sánh "choáng váng" nhất nha: Nợ công của Mỹ hiện gấp nhiều lần so với GDP của một số quốc gia châu Phi đó. Cụ thể, theo báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố tháng 4/2026, GDP danh nghĩa của Kenya năm 2026 là 147,26 tỷ USD và Ghana khoảng 118,29 tỷ USD. Như vậy, nợ công của Mỹ lần lượt tương đương với khoảng 212 lần và 264 lần GDP của hai quốc gia này luôn!
Thật sự là một con số "trời ơi đất hỡi" rồi đây!
Nguồn: soha.vn