Nhờ hồ sơ thiên đường mà giờ mới vỡ lẽ ra Nike "chơi" thuế kiểu gì
Ai mà chẳng biết Nike đúng không? Chắc tủ giày nhà bạn cũng có ít nhất 1 đôi Nike rồi đấy!
Phải công nhận đây là một trong những thương hiệu đỉnh nhất thế giới, kiếm được hàng tỷ USD từ việc bán giày và đồ thể thao. Với những cái tên huyền thoại như Swoosh, Flight, Force, Tailwind và Pegasus – mỗi đôi giày được làm thủ công và mỗi lần ra mắt đều gây bão thị trường luôn.
Đây là công ty luôn đi trước đối thủ. Và sự thật là họ cũng... đi trước cả ngành thuế vụ một vài bước
Nhờ vào tài liệu "Hồ sơ thiên đường", tờ The Guardian đã tập hợp những chiêu trò và cấu trúc giúp Nike né thuế trong suốt thập kỷ qua.
Đây là câu chuyện về những thứ mập mờ, về nghệ thuật "lách" thuế, thiên đường thuế, mức thuế 0% và những chuyến "du lịch" của đồng tiền, phí bản quyền từ nơi này qua nơi khác.
Cuối hành trình này là một vùng đất hoàn toàn "vô hình" với ngành thuế vụ. Với những công ty biết cách chơi hệ thống này, đây rõ ràng là việc làm hoàn toàn hợp lý và hợp pháp. Còn với những người khẳng định hệ thống này không công bằng thì... thôi khỏi bình luận
Theo đó, tiền từ những đôi giày thể thao tại London, Paris, Berlin và Madrid cuối cùng lại chảy vào và ra khỏi châu Âu – trên đường tới Caribbean hoặc những thực thể thậm chí còn chẳng có quốc tịch. Và dưới góc nhìn của ngành thuế vụ, tất cả đều là... hợp lý đó!
Nike làm việc này với sự trợ giúp của những luật sư thông minh, những bộ luật phức tạp và cả sự "tiếp tay" của các chính phủ nữa.
Dưới đây là một số điểm chính mà tờ The Guardian chỉ ra:
Giày Nike được sản xuất tại những quốc gia như Việt Nam và Indonesia. Từ đây, chúng được chuyển tới những kho hàng siêu xịn của công ty tại Bỉ. Trung tâm vận chuyển Laakdal là một kho giày khổng lồ luôn. Khi cửa hàng nào cần giày thì đa phần đều lấy từ đây.
Khi mua giày ở London chẳng hạn, ai cũng nghĩ tiền sẽ về chi nhánh Nike UK Ltd tại Anh. Nghe hợp lý phết nhưng thực tế lại không phải vậy đâu: Tiền từ việc bán giày sẽ "bay" ra khỏi Anh tới... Hà Lan
Hà Lan là điểm cực kỳ quan trọng đấy. Đặc biệt, 2 công ty này là trọng tâm hoạt động của chi nhánh Hà Lan của Nike. Công ty này trả thuế gần 8 tỷ USD (tương đương 6 tỷ euro) trong số doanh thu họ nhận được từ Nike trên khắp châu Âu, Trung Đông và châu Phi.
Tuy nhiên, từ năm 2005 đến 2014, Nike đã chuyển một núi tiền ra khỏi Hà Lan tới Bermuda – nơi vốn là thiên đường thuế với thuế suất 0%. Nike làm việc này thông qua chi nhánh tại Bermuda có tên Nike International Ltd – đơn vị phụ trách về quyền sở hữu trí tuệ cho Nike – thứ siêu quan trọng cho đế chế này.
Thậm chí dù không có bất kỳ nhân viên hay văn phòng nào tại Bermuda – chi nhánh này vẫn thu được rất nhiều khoản phí vi phạm bản quyền thương hiệu mỗi năm từ chi nhánh châu Âu của Nike. Mức phí này cho phép Nike chuyển lợi nhuận hợp pháp ra khỏi châu Âu cho Nike International Ltd.
Đến năm 2014, Nike phải nghĩ lại chiến lược. Với thỏa thuận từ Hà Lan đã hết hạn, công ty đã nảy ra một kế hoạch mới, tiếp tục nhận được sự đồng ý của chính quyền Hà Lan.
Điều này liên quan tới việc chuyển quyền sở hữu trí tuệ của công ty từ Nike International tại Bermuda tới một chi nhánh khác, Nike Innovate CV. Chi nhánh không có trụ sở tại Bermuda và cũng chẳng có ở đâu cả
Vậy hoạt động này diễn ra thế nào? Khá phức tạp và gây tranh cãi luôn.
Mô hình "CV" cho phép Nike Innovate tránh việc trả thuế tại Hà Lan mà thực tế thì Nike Innovate cũng chẳng phải đóng thuế ở bất kỳ đâu cả. Nike không phải là công ty đa quốc gia duy nhất sử dụng mô hình CV. Nhiều công ty đa quốc gia lớn của Mỹ cũng xài chiêu tương tự.
Vì vậy, Nike Innovate CV thật sự là một kho báu. Công ty này hoàn toàn là thứ "vô hình" với ngành thuế vụ Hà Lan và thậm chí các cơ quan thuế của Mỹ cũng không thể với tới dù Nike là công ty đăng ký tại Mỹ, có trụ sở tại Portland, Oregon. Nike Innovate không phải đóng thuế ở bất kỳ đâu trên thế giới luôn á!
Mô hình CV và mô hình hoạt động trước đó tại Bermuda được dựng nên để giúp Nike giảm được mức đóng thuế toàn cầu. Tháng 5, khối lợi nhuận chất thành núi ở hải ngoại của Nike trị giá hơn 12 tỷ USD. Và mức đóng thuế toàn cầu của họ giảm từ 34,9% năm 2007 xuống còn 13,2% vào năm ngoái.
Nike đã được hỏi về những "sắp xếp" này. Và câu trả lời của họ là: "Nike tuân thủ đầy đủ luật pháp về thuế và chúng tôi đảm bảo hồ sơ khai thuế phù hợp với hoạt động kinh doanh, những khoản đầu tư mà chúng tôi đang thực hiện và số việc làm chúng tôi tạo ra.
Trụ sở tại châu Âu của Nike được đặt tại Phần Lan kể từ năm 1999. Họ đã tuyển dụng hơn 2.500 nhân viên – những người kiểm soát hoạt động của Nike trên 75 quốc gia trên toàn thế giới.
Tuy nhiên, Nike và những công ty đa quốc gia khác đang đứng trước nhiều áp lực lớn. Tổ chức hợp tác kinh tế và phát triển đã yêu cầu đóng cửa mô hình CV và họ đã nhận được một vài thành quả rồi đấy.
Dưới chỉ thị chống trốn thuế của Liên minh châu Âu, có lẽ Nike sẽ phải tìm ra cách mới để né thuế vào năm 2021 hoặc đành... trả thuế nhiều hơn một chút so với hiện tại thôi
Nguồn: soha.vn