Trước kia ai cũng nghĩ nicotine không khói chỉ là chuyện y tế công cộng phải kiểm soát thôi, nhưng giờ plot twist rồi nha! Giờ nhiều quốc gia đã nhìn nhận đây là thị trường mới cực xịn cần quản lý bài bản. Cuộc đua này không chỉ đơn thuần về thuế nữa đâu, mà còn về thu hút đầu tư, xây dựng chuỗi cung ứng, quản lý data và giành lợi thế trong ngành đang bùng nổ này luôn!
Philippines, Indonesia nhảy vào cuộc đua xuất khẩu cực gắt
Thị trường nicotine không khói đang phát triển nhanh vượt mặt, kéo theo nhiều quốc gia "chạy đua" xuất khẩu thay vì chỉ đếm thuế trong nước. Lợi thế cạnh tranh giờ không còn là tiêu thụ nội địa nữa mà là khả năng tham gia chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế nè!
Philippines là case điển hình luôn. Theo ông Thứ trưởng Bộ Thương mại và Công nghiệp Ceferino Rodolfo, các sản phẩm thuốc lá nung nóng (TLNN) made in Philippines được hưởng thuế nhập khẩu 0% khi xuất sang các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand và vài nước ASEAN nhờ các hiệp định FTA. Ngon lành cành đào phải không nào! Nhờ đó doanh nghiệp đặt nhà máy ở Philippines vừa bán nội địa vừa xuất khẩu được lợi thế thuế quan cực đỉnh.
Mà đoán xem, doanh số TLNN tại Philippines được dự báo tăng hơn 500% từ khoảng 664,7 triệu điếu năm 2022 lên hơn 4 tỷ điếu vào năm 2027 luôn! Con số "khủng" thế này thì khung pháp lý rõ ràng đang trở thành nam châm thu hút đầu tư và mở rộng sản xuất đó.
Mỹ siết chặt quản lý thì một số nước sản xuất nicotine không khói lại... hưởng lợi ầm ầm! Theo Reuters, năm 2025 số lô hàng thiết bị hóa hơi (thuốc lá điện tử) nhập từ Trung Quốc giảm từ gần 1.200 xuống còn 71 lô vì thuế quan và các biện pháp siết chặt. Nhưng plot twist ở chỗ: hoạt động sản xuất đang dịch chuyển! Xuất khẩu thiết bị hóa hơi từ Indonesia sang Mỹ tăng từ 379 lô năm 2022 lên 3.139 lô chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, vượt cả năm 2024 luôn, nhờ các tập đoàn quốc tế đầu tư và nhiều doanh nghiệp chuyển sản xuất sang đây.
Không chỉ hưởng lợi từ dòng hàng dịch chuyển, Indonesia còn từng bước xây hệ sinh thái sản xuất cho nicotine không khói cực bài bản. Năm 2023, Sampoerna đầu tư khoảng 330 triệu USD xây nhà máy sản xuất TLNN tại Karawang (Tây Java) – được định vị là trung tâm sản xuất và xuất khẩu cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương luôn nha!
Năm 2024, sản phẩm từ nhà máy này đã xuất khẩu tới 15 quốc gia, gần gấp đôi năm trước; sang 2025 tiếp tục mở rộng sang Malaysia, Nhật Bản, Hà Lan, Armenia và các kênh miễn thuế. Song song đó, họ còn đầu tư phòng lab chuẩn quốc tế với khoảng 200 chuyên gia địa phương tham gia kiểm định và phân tích chất lượng cho cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu nữa!
Thuế thấp nhưng giá trị cao – nghe vô lý mà lại hợp lý lắm!
Khác với thuốc lá điếu truyền thống, nicotine không khói là nhóm sản phẩm có hàm lượng công nghệ và sở hữu trí tuệ cao, được hình thành từ quá trình đầu tư nghiên cứu, thiết kế thiết bị, công nghệ, vật liệu và hàng nghìn bằng sáng chế. Đồng thời, nhu cầu sản phẩm này đang tăng mạnh toàn cầu khi ngày càng nhiều người hút thuốc chuyển sang các sản phẩm không khói để giảm phơi nhiễm chất độc hại hơn so với hút thuốc lá, hạn chế khói thuốc ảnh hưởng đến người xung quanh.
Chính giá trị gia tăng cao cùng quy mô thị trường mở rộng đã tạo ra một nghịch lý trong chính sách tài khóa đấy! Ngay cả khi áp thuế thấp hơn thuốc lá điếu ở một số giai đoạn, nhiều quốc gia vẫn kỳ vọng nguồn thu ngân sách tăng nhờ giá trị kinh tế của chuỗi sản xuất và quy mô thị trường không ngừng phình to.
Tại Nhật Bản, TLNN nhiều năm được áp thuế thấp hơn thuốc lá điếu, qua đó thúc đẩy tốc độ chuyển đổi và mở rộng quy mô tiêu dùng siêu nhanh. Hiện TLNN đã chiếm khoảng 40-42% tổng thị trường thuốc lá ở đây, phản ánh mức độ phổ biến và quy mô khủng khiếp!
Tại Hàn Quốc, TLNN được áp thuế khoảng 2.596 won mỗi bao 20 điếu, thấp hơn khoảng 2.910 won của thuốc lá điếu, tạo chênh lệch chi phí tiêu dùng.
Mặc dù vậy, phân khúc này vẫn tăng trưởng nhanh và đóng góp ngày càng lớn vào thị trường. Năm 2024, doanh số TLNN đạt khoảng 660 triệu bao, tăng 8,3% so với năm trước, chiếm khoảng 18,4% tổng thị phần thuốc lá tại Hàn Quốc. Các ước tính gần đây cho thấy tỷ trọng này tiếp tục tăng, có thể đạt khoảng 18% vào năm 2026.
Song song đó, doanh thu từ sản phẩm mới tiếp tục mở rộng; riêng các dòng TLNN của doanh nghiệp nội địa ghi nhận tăng trưởng doanh thu 6,5% trong năm 2025, bất chấp bối cảnh tiêu dùng chung đang suy giảm đó nha!
Năm 2025, các sản phẩm nicotine mới ước tính đạt khoảng 28,4 tỷ USD và dự kiến tiếp tục phình to lên 67,8 tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng hơn 10% mỗi năm , trong đó riêng phân khúc TLNN đã trở thành nhóm sản phẩm chủ đạo, chiếm khoảng 41% giá trị thị trường sản phẩm không khói.
Nhìn thực tế các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Indonesia và Philippines, cuộc cạnh tranh nicotine không khói không còn dừng ở việc quản lý một nhóm sản phẩm nữa rồi, mà đã chuyển sang cạnh tranh về đầu tư, sản xuất và xuất khẩu. Khi nhu cầu toàn cầu tiếp tục tăng và những quốc gia có khung pháp lý rõ ràng sẽ có lợi thế lớn hơn trong việc thu hút doanh nghiệp, công nghệ và dòng vốn, đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Game on!
Nguồn: svvn.tienphong.vn