Vào đúng 20h00 ngày 23/7/2018 theo giờ Việt Nam, đập thủy điện Sepien Senamnoi ở huyện Sanamxay, tỉnh Attapeu, Nam Lào đã vỡ toang, tạo nên thảm họa kinh hoàng
Vụ vỡ đập này đã gây ngập lụt cho tận 10 bản ở hạ lưu và làm cô lập hoàn toàn huyện Sanamxay. Trong đó có 5 bản bị ngập sạch luôn gồm bản May, bản Hinlath, bản Nhaythe Sanong Tay, bản Thaxengchan, bản Thahin. Hơn 1.300 hộ gia đình với 6.600 người dân bị ảnh hưởng nặng nề
Công tác cứu hộ gặp vô vàn khó khăn vì đường sá gần như tắc nghẽn hoàn toàn. Ban cứu hộ trung ương đang phối hợp với các tỉnh Xekong, Attapeu và Sư đoàn 5 quân đội Lào triển khai chiến dịch cứu hộ khẩn cấp, tiếp tế lương thực thực phẩm... Nguyên nhân vỡ đập được cho là do mưa lớn kéo dài nhiều ngày.
Đập thủy điện này là dự án hợp tác trị giá 1,2 tỷ USD giữa Công ty xây dựng và thiết kế SK Hàn Quốc, Công ty Điện lực Đông Hàn Quốc, Công ty General Holding của Thái Lan và một công ty điện lực của Lào. Công trình có công suất 410 MW, khởi công năm 2013 và dự kiến hoàn thành vào năm 2019.
Theo thiết kế ban đầu, hồ chứa của dự án có thể chứa tới 5 tỷ mét khối nước - con số cực khủng luôn Theo kế hoạch, con đập này sẽ xuất khẩu 90% lượng điện cho Thái Lan và 10% còn lại dành cho nhu cầu trong nước.
Những vụ vỡ đập thủy điện gây chấn động thế giới
Ngày 1/12/1923: Đập vòm Gleno nhiều tầng trên sông Gleno ở Valle di Scalve, Italy vỡ toang chỉ sau 40 ngày nước được chứa đầy, cướp đi sinh mạng của 356 người
Khi sự cố xảy ra, mọi nỗ lực khắc phục đều thất bại hoàn toàn. Khoảng 4,5 triệu m3 nước đã ầm ầm đổ xuống từ độ cao 1.535m xuống thung lũng phía dưới. Thảm họa chỉ dừng lại khi mực nước còn 186m.
Theo điều tra sau đó, nguyên nhân dẫn đến sự cố của đập Gleno phần lớn là do chủ quan quá trời quá đất. Thiếu kinh phí nên các nhà thầu đã... "sáng tạo" thay đổi thiết kế, mà thiết kế mới lại không hợp với móng đã xây từ trước
Thêm nữa, tay nghề công nhân kém và sai phạm trong sử dụng vật liệu - họ đã dùng lưới chống lựu đạn từ Chiến tranh thế giới thứ nhất để gia cố công trình (!?), cộng thêm bê tông kém chất lượng đã dẫn đến thảm họa này.
Mùa lũ năm 1975: Vụ vỡ đập Bản Kiều trên sông Ru tỉnh Hà Nam, Trung Quốc gây thiệt hại nặng nề với 175.000 người thiệt mạng và hơn 11 triệu người mất nhà cửa - con số quá đau lòng
Ngày 6/11/1977: Mưa lớn khiến đập thủy điện Kelly Barnes, một đập đắp bằng đất ở bang Georgia, Mỹ, bị vỡ làm 39 người thiệt mạng và thiệt hại tài sản lên đến 3,8 triệu USD.
Điều tra sau đó cho thấy các kỹ sư đã tính toán sai về độ dốc mái đập khi xây dựng. Điều này làm thay đổi trọng tâm và khả năng chịu lực của con đập trong điều kiện mưa lớn. Con đập này không bao giờ được xây dựng lại và hiện tại nơi đây có một đài tưởng niệm để thu hút khách du lịch.
Ngày 11/8/1979: Đập Machchu - 2 trên sông Machchu, Morbi, Ấn Độ vỡ, tạo ra một bức tường nước khổng lồ quét qua thị trấn Morbi, cướp đi sinh mạng của 25.000 người
Nguyên nhân là những trận mưa cực lớn ở đầu nguồn làm con đập đắp bằng đất dài 4km bị tan rã. Đập chỉ được thiết kế chịu lưu lượng 5.663 m3/s, nhưng trận mưa đó làm lưu lượng lên đến 16.307 m3/s - gấp 3 lần sức chịu đựng!
Chỉ trong vòng 20 phút, nước lũ đã dâng từ 3,7 lên 9,1m, nhấn chìm toàn bộ thị trấn công nghiệp Morbi nằm sau đập 5km. Khi tái xây dựng, con đập mới đã được tăng cường khả năng chịu lưu lượng lên đến 21.000 m3/s - học được bài học xương máu rồi đó
Ngày 15/7/1982: Đập đất Lawn trong công viên quốc gia Rocky Mountain, Mỹ vỡ, khiến 830.000 m3 nước tràn ra làm 3 người cắm trại thiệt mạng và thiệt hại kinh tế 31 triệu USD.
Lawn là hồ tự nhiên với diện tích mặt nước 66.000 m2 ở độ cao 3,3 km so với mực nước biển trên dãy núi Rocky. Năm 1903, nhóm nông dân trong khu vực đã xây đập đất để tăng diện tích mặt nước lên 190.000 m2 phục vụ tưới tiêu.
Nguồn: soha.vn