Tưởng gì trong phim Hollywood, hóa ra Mỹ từng có 3 thành phố "không tồn tại" trên bản đồ để... chế bom nguyên tử đua với Hitler đó các bạn ơi!
Xây nhanh như chớp nhưng giấu kín mít
Năm 1943, 3 thành phố được dựng lên với tốc độ ánh sáng nhưng không hề có tên trên bản đồ nào cả. Mục tiêu? Chế tạo bom hạt nhân trong dự án Manhattan siêu bí mật!
Người Mỹ mới được "spoil" chuyện này qua triển lãm "Secret Cities: The Architecture and Planning of the Manhattan Project" (tạm dịch: Những thành phố bí mật: Kiến trúc và Kế hoạch của dự án Manhattan) mở cửa hôm 3-5 tại Bảo tàng Xây dựng quốc gia ở Washington. Ba thành phố đó chính là Oak Ridge ở bang Tennessee, Los Alamos ở bang New Mexico và Hanford/Richland ở bang Washington.
"Nhìn bề ngoài thì chill như mọi nơi ở Mỹ thôi" - ông Martin Moeller, người tổ chức triển lãm, chia sẻ với The Guardian.
Nhưng thực chất? Đây là bàn đạp trong cuộc đua chế tạo bom nguyên tử giữa Mỹ và trùm phát xít Adolf Hitler đó các bạn! Cuối năm 1942, chưa đầy 1 năm sau khi tham chiến, Lực lượng Công binh Mỹ đã lẳng lặng chiếm những vùng đất siêu rộng ở 3 bang này.
Dân số ít ỏi ở đây bị "di dời" đi chỗ khác, nhà cửa phá sạch. Sau đó, hàng ngàn công nhân trẻ tuổi ào ạt kéo đến, ở tạm trong lán trại được che chắn bởi hàng rào và bảo vệ nghiêm ngặt. Họ nhanh chóng dựng lên hàng trăm tòa nhà, trong đó có những công trình công nghiệp với quy mô chưa từng thấy! ️
Mục tiêu: Phải nhanh hơn Hitler!
Khi biết Đức quốc xã đang "chạy đua" làm vũ khí hạt nhân, Mỹ đã đổ cực kỳ nhiều người và tiền để chế tạo quả bom hạt nhân đầu tiên trên thế giới. Không có gì cấp bách hơn lúc đó cả!
"Tuy nhiên, khi xây những cộng đồng này, điều quan trọng là tạo môi trường sống thoải mái cho những người sẽ làm việc cùng các nhà khoa học và kỹ sư thực hiện công việc trọng đại này. Họ cần cảm thấy như ở nhà, cần một cộng đồng 'bình thường'. Vì thế, dù tình hình khẩn cấp, chính phủ Mỹ vẫn xây nhà riêng lẻ thay vì nhồi nhét mọi người vào nhà tập thể hay doanh trại" - ông Moeller, người đã đến Oak Ridge lần đầu cách đây 3 thập kỷ, giải thích.
"Văn hóa nguyên tử" độc lạ
Chỉ sau nửa năm xây dựng, Oak Ridge đã vào hoạt động, chủ yếu sản xuất nhiên liệu cho bom nguyên tử. Ban đầu dự kiến 13.000 dân nhưng cuối chiến tranh đã lên tới 75.000 người, trở thành địa điểm lớn nhất trong 3 thành phố bí mật. Tính cả 3 thành phố thì có hơn 125.000 người, gồm các nhà khoa học, kỹ thuật viên và nhân viên hỗ trợ.
Tại đây, ai từ 12 tuổi trở lên đều phải đeo thẻ căn cước. Những từ như "nguyên tử" hay "urani" bị cấm tiệt luôn để tránh lộ bí mật!
Khi Mỹ thả bom xuống Hiroshima năm 1945, làm hàng chục ngàn người thiệt mạng và buộc chiến tranh kết thúc, bí mật của Oak Ridge mới bị "spoil". Sau chiến tranh, hầu hết gia đình da trắng rời đi và dân số giảm dần. Tuy nhiên, nhiều gia đình gốc Phi vẫn ở lại đến đầu thập niên 1950.
Sau đó, cả 3 thành phố vẫn thuộc khu phức hợp công nghiệp quân sự, tiếp tục chế tạo vũ khí hạt nhân suốt thời chiến tranh lạnh và tiến hành các nghiên cứu khoa học sâu hơn. Riêng Oak Ridge ngày nay hoạt động nhiều trong ngành năng lượng tái tạo và là nơi đặt một phòng thí nghiệm quốc gia.
Điều đặc biệt là văn hóa độc nhất được hình thành trong những năm cô lập tại các địa phương này vẫn tồn tại đến giờ! Theo ông Moeller, người dân ở đó đã tạo ra văn hóa riêng và thú vị là một số đoàn hát, ban nhạc nhỏ thành lập trong thời chiến tranh lạnh vẫn còn hoạt động như các tổ chức văn hóa cộng đồng đến tận hôm nay.
Ngoài ra, không thể không nhắc đến "văn hóa nguyên tử". Tại một trong những quán ăn trưa nổi tiếng nhất ở Oak Ridge, người ta vẫn thấy những bức tranh vẽ đám mây hình nấm treo trên tường. Biểu tượng của Trường Trung học Richland ở Richland cũng có một đám mây hình nấm luôn á!
Nguồn: kenh14.vn