Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Ngô Thị Minh vừa có buổi gặp gỡ thân mật với 63 thầy cô giáo người dân tộc thiểu số tiêu biểu tham gia chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" năm 2020. Cùng tham dự còn có anh Nguyễn Ngọc Lương - Bí thư T.Ư Đoàn, anh Nguyễn Tường Lâm - Phó Chủ tịch thường trực T.Ư Hội LHTN Việt Nam và các lãnh đạo cục, vụ chức năng của Bộ GD-ĐT.
Trong buổi gặp gỡ, các thầy cô không chỉ chia sẻ về khó khăn trong giảng dạy như học sinh yếu tiếng Việt, điều kiện học tập còn thiếu thốn, mà còn bày tỏ mong muốn giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình
Khi văn hóa dân tộc đang dần bị lãng quên
Với hơn 17 năm cống hiến cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cô Lê Thị Thu Trang - giáo viên Trường Tiểu học và THCS EaTrol (Sông Hinh, Phú Yên) - chia sẻ một thực trạng đáng lo ngại: các em học sinh hiện nay rất ít hiểu biết về truyền thống văn hóa của chính dân tộc mình.
"Ở Sông Hinh, người Êđê, Ba na có kho tàng văn hóa siêu đồ sộ và quý giá như cồng chiêng, các lễ hội truyền thống... Nhưng mà các em học sinh người Êđê, Ba na lại ít biết đánh cồng chiêng, ít biết hát dân ca hay sử dụng nhạc cụ truyền thống. Các em gần như không biết các nghề truyền thống như dệt vải, đan lát, làm rượu cần... Như vậy thì sau này việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa sẽ gặp nhiều khó khăn lắm" - cô Trang tâm sự.
Vì thế, cô Trang đề xuất cần có một đề án cụ thể để đưa những nội dung văn hóa dân tộc vào chương trình ngoại khóa cho học sinh vùng dân tộc thiểu số. Đồng thời nên tổ chức thường xuyên các hoạt động giao lưu văn hóa giữa các dân tộc trong đoàn viên thanh niên để giữ gìn bản sắc, đồng thời gắn với phát triển du lịch cộng đồng ở địa phương.
Cô Trang còn cho biết thêm, có những năm tỷ lệ học sinh bỏ học khá cao, không hẳn vì kinh tế khó khăn mà là do nhận thức về học tập của gia đình và bản thân các em còn hạn chế. Điều này khiến việc giảng dạy và vận động học sinh đến trường gặp vô vàn khó khăn. "Em mong các lãnh đạo Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp thanh niên các cấp có thể xây dựng kế hoạch liên ngành, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể để tuyên truyền, vận động làm thay đổi nhận thức của gia đình và học sinh người dân tộc thiểu số" - cô Trang bày tỏ.
Vấn đề dinh dưỡng của trẻ vẫn còn "đau đầu"
Cô Trần Thị Bích Thu - người dân tộc Cơ tu đang giảng dạy tại trường mầm non xã Hòa Bắc, Hòa Vang (Đà Nẵng) - chia sẻ rằng dù nhà trường và giáo dục mầm non được thành phố quan tâm tạo điều kiện về cơ sở vật chất, chế độ chính sách, nhưng cô cùng đồng nghiệp vẫn gặp không ít khó khăn.
Trẻ dân tộc thiểu số do tiếng Việt còn hạn chế nên chưa tự tin khi giao tiếp, chưa tham gia sôi nổi vào các hoạt động và mức độ tiếp thu kiến thức cũng chưa cao.
Thêm nữa, dù được hưởng chế độ dinh dưỡng tốt ở trường, nhưng thể trạng các em vẫn còn nhỏ bé vì đa số bố mẹ làm nương rẫy, điều kiện khó khăn nên chưa thường xuyên tổ chức được bữa ăn đủ chất cho trẻ ở nhà.
"Dinh dưỡng rất quan trọng luôn, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của trẻ. Đây là vấn đề em trăn trở và rất mong trẻ dân tộc Cơ tu nói riêng, trẻ em vùng kinh tế xã hội khó khăn nói chung được hỗ trợ nhiều hơn để nâng cao thể trạng, từ đó phát triển tốt hơn" - cô Thu tâm sự.
Nhiều thầy cô khác cũng bày tỏ trăn trở vì khó khăn về cơ sở vật chất, điều kiện sống, môi trường... dẫn đến chất lượng giáo dục cho trẻ dân tộc thiểu số còn hạn chế. Các thầy cô mong muốn tiếp tục được quan tâm đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ cho đồng bào dân tộc, giúp giáo dục vùng dân tộc nâng cao chất lượng hơn nữa.
Những tín hiệu tích cực từ chính sách
Liên quan đến vấn đề tiếng Việt và dinh dưỡng của trẻ mầm non người dân tộc thiểu số, ông Lê Như Xuyên - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Dân tộc (Bộ GD-ĐT) - cho biết: Chính phủ đã ban hành Nghị định 105/2020/NĐ-CP quy định chính sách phát triển giáo dục mầm non. Theo đó, các cơ sở giáo dục mầm non công lập ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển, hải đảo được ngân sách Nhà nước hỗ trợ tổ chức nấu ăn cho trẻ.
Sắp tới, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, Bộ GD-ĐT cùng Ủy ban dân tộc sẽ phối hợp trình Chính phủ về chế độ ăn trưa cho trẻ em dân tộc thiểu số vùng khó khăn. Tuy nhiên, việc này cần có lộ trình vì liên quan đến nguồn lực, nhất là giai đoạn vừa qua gặp khó khăn do đại dịch COVID-19.
Về bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc thiểu số, theo ông Lê Như Xuyên, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã có đề án về nội dung này. Bộ GD-ĐT sẽ phối hợp chặt chẽ trong việc đưa giáo dục văn hóa truyền thống của các dân tộc vào trường học.
Đặc biệt, chương trình giáo dục phổ thông 2018 dành 20% cho giáo dục địa phương. Theo đó, nhà trường và giáo viên được chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp với thực tế địa phương để đảm bảo chất lượng. Vì vậy, các nhà trường, giáo viên có thể tự chủ đưa các trò chơi mang đậm bản sắc dân tộc vào nhà trường một cách phù hợp.
Ghi nhận nỗ lực và đồng thời chia sẻ với khó khăn của các thầy cô, Thứ trưởng Ngô Thị Minh mong các thầy cô tiếp tục nỗ lực, chủ động và bản lĩnh để hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục tại vùng khó, đặc biệt trong giai đoạn thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Thứ trưởng cũng đánh giá cao chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" - một chương trình ý nghĩa, góp phần tạo động lực cho các nhà giáo công tác tại vùng đặc biệt khó khăn nỗ lực phấn đấu.
Nhân dịp này, Thứ trưởng đã trao tặng Bằng khen của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cho 63 thầy cô giáo tiêu biểu người dân tộc thiểu số đang trực tiếp dạy học cho học sinh ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.
Sau 5 năm triển khai, Chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" đã tuyên dương 214 thầy cô công tác ở các trường học điểm lẻ tại 64 huyện nghèo, các huyện đảo, xã đảo; thầy giáo mang quân hàm xanh là các sỹ quan, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng; các thầy cô dạy học sinh khuyết tật, dạy học sinh người dân tộc thiểu số...
Nguồn: svvn.tienphong.vn