Chỉ cần đặt hàng trước nửa đêm là sáng hôm sau đã có đồ tận nhà - nghe thì tiện lắm nhưng đằng sau đó là cả một thế giới đen tối của hàng chục nghìn shipper phải làm việc xuyên đêm, "bán mạng" để đổi lấy đồng lương
Từ chủ nhà hàng thành shipper: Câu chuyện đau lòng của anh chàng 27 tuổi
Suốt hơn một năm trời, Jang Deok-jun (27 tuổi) cày cuốc ca đêm tại trung tâm phân phối của Coupang - ông trùm thương mại điện tử Hàn Quốc. Job của anh là lái xe nâng, vận chuyển núi thùng hàng qua lại trong kho khổng lồ hàng chục nghìn mét vuông.
Cường độ làm việc kinh hoàng đã để lại hậu quả nặng nề. Theo lời bà Park Mi-suk - mẹ của Jang, chỉ trong hơn một năm, con trai bà sụt luôn 15kg và hay kêu ca kiệt sức
Nhìn con ngày càng gầy mòn, bà Park nhiều lần khuyên con nghỉ việc. Nhưng Jang cứ lắc đầu mãi, nói rằng công việc của mình như cái bập bênh - nếu mình xuống thì đồng nghiệp sẽ phải gánh phần việc của mình và càng vất vả hơn.
Một tuần sau cuộc nói chuyện đó, bi kịch ập đến. Bà Park phát hiện con trai gục bất tỉnh trong phòng tắm.
"Chúng tôi lập tức kéo con ra ngoài, sơ cứu rồi đưa đến bệnh viện. Nhưng khi đến nơi, các bác sĩ chỉ có thể thông báo rằng con tôi đã không qua khỏi"
Jang qua đời vì nhồi máu cơ tim ở tuổi 27. Sau khi điều tra, Comwel - cơ quan bảo hiểm tai nạn lao động của Chính phủ Hàn Quốc - kết luận nguyên nhân tử vong liên quan đến làm việc quá sức.
Đến giờ, bà Park vẫn day dứt vì không nhận ra mức độ nghiêm trọng trong những lời than mệt mỏi của con. "Tôi đã không thực sự lắng nghe con mình, và rồi tôi mất con. Tôi chỉ hy vọng sẽ không còn người mẹ nào phải lặp lại sai lầm như tôi."
Đằng sau sự tiện lợi là máu và nước mắt
Jang mất năm 2020 - đúng lúc Covid-19 khiến mua sắm online bùng nổ. Ban đầu, mọi người nghĩ áp lực công việc của anh là do đại dịch. Nhưng thực tế, sau này câu chuyện không đơn giản thế
Điều kiện làm việc của nhân viên kho vận và tài xế giao hàng đã trở thành drama nóng hổi trên toàn Hàn Quốc. Các công đoàn cho biết những trường hợp nghi tử vong do làm việc quá sức vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi dịch lắng.
Tại Hàn Quốc - một trong những quốc gia số hóa top đầu thế giới - dịch vụ giao hàng qua đêm đã trở thành chuyện bình thường. Đặt hàng trước nửa đêm, chắc kèo sẽ nhận được trước 7h sáng hôm sau.
Đằng sau sự tiện lợi xịn xò đó là hàng chục nghìn lao động phải làm việc xuyên đêm, từ nhân viên kho như Jang cho đến các tài xế giao hàng.
Nhiều doanh nghiệp đang "chiến" quyết liệt để cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh hơn, rẻ hơn, nhưng Coupang vẫn là boss trong ngành. Công ty được thành lập bởi doanh nhân người Mỹ gốc Hàn, bắt đầu lên ngôi từ 2015 khi triển khai dịch vụ giao thực phẩm tươi sống qua đêm. Giờ họ có mạng lưới kho vận và xe giao hàng khủng nhất Hàn Quốc với gần 100.000 nhân viên.
Song, cùng với tốc độ phát triển chóng mặt, Coupang cũng ngày càng trở thành tâm điểm của những tranh cãi về điều kiện lao động và áp lực công việc
Theo thống kê của Comwel, từ 2020 đến tháng 5/2026, có 46 nhân viên kho vận và giao hàng (trong đó có Jang) tử vong do đột quỵ hoặc bệnh tim được công nhận là tai nạn lao động.
Chấp nhận đánh đổi vì... lương cao
Plot twist: Khác với nhiều nước, Hàn Quốc hiện chưa giới hạn số giờ làm việc ban đêm.
Năm 2025, Liên đoàn Lao động ngành giao hàng Hàn Quốc từng kêu gọi cấm luôn mô hình giao hàng xuyên đêm. Thế nhưng, công đoàn đại diện tài xế của Coupang lại... phản đối. Vì sao? Vì phần lớn tài xế đều muốn tiếp tục làm ca đêm!
Nhiều người phải dành ban ngày để chăm con nhỏ, người già hoặc người thân đau ốm. Quan trọng hơn, ca đêm cho tiền nhiều hơn hẳn
Kim - một tài xế giao hàng theo hợp đồng phụ của Coupang - thừa nhận công việc này không phải thứ anh có thể gắn bó cả đời nhưng vẫn cày vì lương xịn. Mỗi tháng, Kim kiếm được khoảng 7 triệu won (tương đương 120 triệu đồng), gần gấp đôi mức thu nhập trung bình tại Hàn Quốc. Với anh, khoản tiền đó đủ để đánh đổi.
Ca làm của Kim bắt đầu từ 9h tối đến 7h sáng hôm sau, kéo dài 5-6 ngày/tuần. Lịch làm việc gần như không có slot nghỉ ngơi.
Mỗi lần xe dừng, Kim lập tức cầm gói hàng lao đi. Các tài xế của Coupang hầu hết được trả lương theo số đơn giao thành công, nên từng phút đều quan trọng. Nếu không hoàn thành toàn bộ đơn hàng trước 7h sáng, họ có nguy cơ bị giao khu vực cho tài xế khác.
Nhưng bà Park cho rằng khi nhu cầu giao hàng siêu tốc bùng nổ và sự vất vả này bị xem là chuyện đương nhiên, những người như Kim sẽ càng bị xem nhẹ.
Hành trình tìm công lý gian nan
BBC gặp bà Park trước trụ sở của Coupang tại quận Songpa (Seoul). Đứng lặng lẽ một mình trước cổng công ty, bà nhìn dòng nhân viên nối nhau đi ăn trưa rồi cất tiếng: "Xin hãy nhớ đến con trai tôi và những người như nó."
Thế nhưng, rất ít người dừng lại hay ngoái nhìn. Đó cũng là điều khiến bà cảm thấy bất lực nhất trong suốt hành trình đi tìm công lý cho con
Theo bà Park, việc buộc doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trong những vụ việc như của Jang là extremely khó. Sau nhiều tháng kiên trì gõ cửa các cơ quan chức năng, nhờ sự hỗ trợ của nghị sĩ và nhiều cơ quan nhà nước, bà Park mới tiếp cận được bảng chấm công cùng đoạn video camera an ninh ghi lại những ngày làm việc cuối cùng của con trai.
Những tài liệu đó cho thấy, trong nhiều tháng trước khi qua đời, số giờ làm việc của Jang đã vượt ngưỡng mà pháp luật Hàn Quốc sử dụng để xác định tử vong do làm việc quá sức.
Cũng trong thời gian này, một case gây chấn động khác xuất hiện. Oh Seung-yong (34 tuổi) qua đời sau khi lao xe tải vào cột điện trong lúc đi giao hàng. Comwel cho đây là "cái chết do tai nạn lao động".
Em gái của Oh chia sẻ trước quốc hội rằng nhật ký làm việc cho thấy anh làm 6 ngày/tuần, hơn 11 tiếng/ngày và chủ yếu làm ca đêm. Khi cha họ qua đời vài ngày trước đó, Oh vẫn phải giao hàng thêm 4 tiếng rồi mới đến bệnh viện được. Anh làm việc cho công ty logistics thầu phụ cho Coupang.
Coupang cho biết hãng giới hạn nhân viên chính thức làm việc dưới 52 giờ/tuần và cho tài xế thầu phụ nghỉ trọn vẹn cuối tuần mỗi hai tuần một lần. Nhưng công đoàn tố cáo quy định này không được đơn vị chủ quản của Oh áp dụng.
Bài học đau đớn cho một xã hội quá tiện lợi
Những câu chuyện như của Jang và Oh chạm đến gánh nặng tâm lý sâu sắc tại Hàn Quốc - nơi thời gian làm việc khắc nghiệt không phải chuyện hiếm. Đây là một trong những quốc gia có tỷ lệ tử vong tại nơi làm việc cao nhất trong khối các nước phát triển
Chính phủ Hàn Quốc đã khống chế số giờ làm việc tuần ở mức 52 giờ, đồng thời thông qua luật có thể phạt tù lãnh đạo doanh nghiệp nếu xảy ra sai phạm dẫn đến tử vong do tai nạn lao động.
Nhớ lại cách Jang so sánh công việc như trò chơi bập bênh - nơi anh là người giữ chặt một đầu, bà Park giờ đây nhìn nhận nó theo góc độ khác. Jang và hàng chục nghìn công nhân giống anh đang ở một đầu bập bênh, gánh chịu sức nặng để đổi lấy sự tiện lợi cho người tiêu dùng ở đầu bên kia.
"Tôi hy vọng chúng ta sẽ không trở thành một xã hội nhắm mắt làm ngơ trước sự hy sinh của người khác chỉ vì một chút tiện nghi cá nhân", bà nói.
Nguồn: kenh14.vn
Từ chủ nhà hàng thành shipper: Câu chuyện đau lòng của anh chàng 27 tuổi
Suốt hơn một năm trời, Jang Deok-jun (27 tuổi) cày cuốc ca đêm tại trung tâm phân phối của Coupang - ông trùm thương mại điện tử Hàn Quốc. Job của anh là lái xe nâng, vận chuyển núi thùng hàng qua lại trong kho khổng lồ hàng chục nghìn mét vuông.
Cường độ làm việc kinh hoàng đã để lại hậu quả nặng nề. Theo lời bà Park Mi-suk - mẹ của Jang, chỉ trong hơn một năm, con trai bà sụt luôn 15kg và hay kêu ca kiệt sức
Nhìn con ngày càng gầy mòn, bà Park nhiều lần khuyên con nghỉ việc. Nhưng Jang cứ lắc đầu mãi, nói rằng công việc của mình như cái bập bênh - nếu mình xuống thì đồng nghiệp sẽ phải gánh phần việc của mình và càng vất vả hơn.
Một tuần sau cuộc nói chuyện đó, bi kịch ập đến. Bà Park phát hiện con trai gục bất tỉnh trong phòng tắm.
"Chúng tôi lập tức kéo con ra ngoài, sơ cứu rồi đưa đến bệnh viện. Nhưng khi đến nơi, các bác sĩ chỉ có thể thông báo rằng con tôi đã không qua khỏi"
Jang qua đời vì nhồi máu cơ tim ở tuổi 27. Sau khi điều tra, Comwel - cơ quan bảo hiểm tai nạn lao động của Chính phủ Hàn Quốc - kết luận nguyên nhân tử vong liên quan đến làm việc quá sức.
Đến giờ, bà Park vẫn day dứt vì không nhận ra mức độ nghiêm trọng trong những lời than mệt mỏi của con. "Tôi đã không thực sự lắng nghe con mình, và rồi tôi mất con. Tôi chỉ hy vọng sẽ không còn người mẹ nào phải lặp lại sai lầm như tôi."
Đằng sau sự tiện lợi là máu và nước mắt
Jang mất năm 2020 - đúng lúc Covid-19 khiến mua sắm online bùng nổ. Ban đầu, mọi người nghĩ áp lực công việc của anh là do đại dịch. Nhưng thực tế, sau này câu chuyện không đơn giản thế
Điều kiện làm việc của nhân viên kho vận và tài xế giao hàng đã trở thành drama nóng hổi trên toàn Hàn Quốc. Các công đoàn cho biết những trường hợp nghi tử vong do làm việc quá sức vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi dịch lắng.
Tại Hàn Quốc - một trong những quốc gia số hóa top đầu thế giới - dịch vụ giao hàng qua đêm đã trở thành chuyện bình thường. Đặt hàng trước nửa đêm, chắc kèo sẽ nhận được trước 7h sáng hôm sau.
Đằng sau sự tiện lợi xịn xò đó là hàng chục nghìn lao động phải làm việc xuyên đêm, từ nhân viên kho như Jang cho đến các tài xế giao hàng.
Nhiều doanh nghiệp đang "chiến" quyết liệt để cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh hơn, rẻ hơn, nhưng Coupang vẫn là boss trong ngành. Công ty được thành lập bởi doanh nhân người Mỹ gốc Hàn, bắt đầu lên ngôi từ 2015 khi triển khai dịch vụ giao thực phẩm tươi sống qua đêm. Giờ họ có mạng lưới kho vận và xe giao hàng khủng nhất Hàn Quốc với gần 100.000 nhân viên.
Song, cùng với tốc độ phát triển chóng mặt, Coupang cũng ngày càng trở thành tâm điểm của những tranh cãi về điều kiện lao động và áp lực công việc
Theo thống kê của Comwel, từ 2020 đến tháng 5/2026, có 46 nhân viên kho vận và giao hàng (trong đó có Jang) tử vong do đột quỵ hoặc bệnh tim được công nhận là tai nạn lao động.
Chấp nhận đánh đổi vì... lương cao
Plot twist: Khác với nhiều nước, Hàn Quốc hiện chưa giới hạn số giờ làm việc ban đêm.
Năm 2025, Liên đoàn Lao động ngành giao hàng Hàn Quốc từng kêu gọi cấm luôn mô hình giao hàng xuyên đêm. Thế nhưng, công đoàn đại diện tài xế của Coupang lại... phản đối. Vì sao? Vì phần lớn tài xế đều muốn tiếp tục làm ca đêm!
Nhiều người phải dành ban ngày để chăm con nhỏ, người già hoặc người thân đau ốm. Quan trọng hơn, ca đêm cho tiền nhiều hơn hẳn
Kim - một tài xế giao hàng theo hợp đồng phụ của Coupang - thừa nhận công việc này không phải thứ anh có thể gắn bó cả đời nhưng vẫn cày vì lương xịn. Mỗi tháng, Kim kiếm được khoảng 7 triệu won (tương đương 120 triệu đồng), gần gấp đôi mức thu nhập trung bình tại Hàn Quốc. Với anh, khoản tiền đó đủ để đánh đổi.
Ca làm của Kim bắt đầu từ 9h tối đến 7h sáng hôm sau, kéo dài 5-6 ngày/tuần. Lịch làm việc gần như không có slot nghỉ ngơi.
Mỗi lần xe dừng, Kim lập tức cầm gói hàng lao đi. Các tài xế của Coupang hầu hết được trả lương theo số đơn giao thành công, nên từng phút đều quan trọng. Nếu không hoàn thành toàn bộ đơn hàng trước 7h sáng, họ có nguy cơ bị giao khu vực cho tài xế khác.
Nhưng bà Park cho rằng khi nhu cầu giao hàng siêu tốc bùng nổ và sự vất vả này bị xem là chuyện đương nhiên, những người như Kim sẽ càng bị xem nhẹ.
Hành trình tìm công lý gian nan
BBC gặp bà Park trước trụ sở của Coupang tại quận Songpa (Seoul). Đứng lặng lẽ một mình trước cổng công ty, bà nhìn dòng nhân viên nối nhau đi ăn trưa rồi cất tiếng: "Xin hãy nhớ đến con trai tôi và những người như nó."
Thế nhưng, rất ít người dừng lại hay ngoái nhìn. Đó cũng là điều khiến bà cảm thấy bất lực nhất trong suốt hành trình đi tìm công lý cho con
Theo bà Park, việc buộc doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trong những vụ việc như của Jang là extremely khó. Sau nhiều tháng kiên trì gõ cửa các cơ quan chức năng, nhờ sự hỗ trợ của nghị sĩ và nhiều cơ quan nhà nước, bà Park mới tiếp cận được bảng chấm công cùng đoạn video camera an ninh ghi lại những ngày làm việc cuối cùng của con trai.
Những tài liệu đó cho thấy, trong nhiều tháng trước khi qua đời, số giờ làm việc của Jang đã vượt ngưỡng mà pháp luật Hàn Quốc sử dụng để xác định tử vong do làm việc quá sức.
Cũng trong thời gian này, một case gây chấn động khác xuất hiện. Oh Seung-yong (34 tuổi) qua đời sau khi lao xe tải vào cột điện trong lúc đi giao hàng. Comwel cho đây là "cái chết do tai nạn lao động".
Em gái của Oh chia sẻ trước quốc hội rằng nhật ký làm việc cho thấy anh làm 6 ngày/tuần, hơn 11 tiếng/ngày và chủ yếu làm ca đêm. Khi cha họ qua đời vài ngày trước đó, Oh vẫn phải giao hàng thêm 4 tiếng rồi mới đến bệnh viện được. Anh làm việc cho công ty logistics thầu phụ cho Coupang.
Coupang cho biết hãng giới hạn nhân viên chính thức làm việc dưới 52 giờ/tuần và cho tài xế thầu phụ nghỉ trọn vẹn cuối tuần mỗi hai tuần một lần. Nhưng công đoàn tố cáo quy định này không được đơn vị chủ quản của Oh áp dụng.
Bài học đau đớn cho một xã hội quá tiện lợi
Những câu chuyện như của Jang và Oh chạm đến gánh nặng tâm lý sâu sắc tại Hàn Quốc - nơi thời gian làm việc khắc nghiệt không phải chuyện hiếm. Đây là một trong những quốc gia có tỷ lệ tử vong tại nơi làm việc cao nhất trong khối các nước phát triển
Chính phủ Hàn Quốc đã khống chế số giờ làm việc tuần ở mức 52 giờ, đồng thời thông qua luật có thể phạt tù lãnh đạo doanh nghiệp nếu xảy ra sai phạm dẫn đến tử vong do tai nạn lao động.
Nhớ lại cách Jang so sánh công việc như trò chơi bập bênh - nơi anh là người giữ chặt một đầu, bà Park giờ đây nhìn nhận nó theo góc độ khác. Jang và hàng chục nghìn công nhân giống anh đang ở một đầu bập bênh, gánh chịu sức nặng để đổi lấy sự tiện lợi cho người tiêu dùng ở đầu bên kia.
"Tôi hy vọng chúng ta sẽ không trở thành một xã hội nhắm mắt làm ngơ trước sự hy sinh của người khác chỉ vì một chút tiện nghi cá nhân", bà nói.
Nguồn: kenh14.vn