NaBobo1503
New member
Ở Tri Lễ, không có chuyện thầy giáo uy nghiêm, xa cách kiểu "bục giảng cao, tôn sư trọng đạo" đâu nha. Thay vào đó là những người thầy soft như mẹ hiền, luôn dịu dàng và tận tâm với học trò 24/7.
Nói về Tứ ân - bốn cái ơn lớn nhất đời người (ơn cha mẹ, ơn thầy bạn, ơn tổ quốc, ơn chúng sanh) thì ơn thầy bạn đứng ngay sau công ơn sinh thành. Với đa số chúng mình, công lao dạy dỗ của thầy cô là thiêng liêng vô cùng.
Nhưng với các em nhỏ ở Tri Lễ, thầy như cha chú, bạn như anh em ruột thịt luôn ý. Ngoài cái ơn truyền đạo kiến thức, thầy bạn ở đây chính là gia đình thứ hai - nơi thầy đóng vai trò người cha, người cha cõng chữ lên núi. Giữa miền đất khổ, tình người ấm áp đến lạ, thắp lên những tia hi vọng le lói trong bóng tối miền núi Phà Cà Tún
Không chỉ dạy chữ, các thầy giáo Tri Lễ còn chăm sóc các em từng li từng tí. Ở đây không có kiểu thầy strict, chỉ có những người thầy như mẹ hiền, luôn ân cần và tận tụy với học trò.
Cứ mỗi 7h sáng thứ hai, thầy Vi Văn Dương lại đánh trống gọi các em đến lớp. Khi đám nhóc men theo con đường nhỏ vào trường, các thầy đứng đón, nắm lấy bàn tay bé xíu dẫn từng em mặt mũi, chân tay lem luốc đi rửa sạch. Xong rồi lại cặm cụi lau khô, buộc tóc, cắt móng tay, móng chân tỉ mỉ cho học trò. Những việc này diễn ra thường xuyên như thể đó là một bài học về tình thương và sự quan tâm mà các em được học mỗi ngày
Không chỉ thay bố mẹ chăm sóc các em, thầy giáo ở Tri Lễ còn không ngại bế bồng, trông nom cả những em bé nhỏ xíu theo anh chị đến trường. "Ở đây lắm khi thầy giáo kiêm luôn cả trông trẻ. Nếu không cho các cháu nhỏ vào lớp thì học sinh sẽ phải nghỉ học ở nhà trông em cho bố mẹ đi rẫy. Trò ở nhà trông em hay theo cha mẹ vào rẫy, thầy biết dạy ai?" - thầy Lỳ Bá Sử chia sẻ.
Ở Tri Lễ, lớp mẫu giáo chỉ mở khi có đủ trẻ, còn không thì các em phải ở nhà hoặc loanh quanh sân trường chơi. Nhiều lúc đang dạy học mà phụ huynh lấp ló ngoài cửa, các em lại phải đặt sách xuống, ra cắp em vào. Anh ngồi nép góc, em ngồi giữa cho khỏi té. Có khi em bé chán quá chạy ra ngoài, thầy Sử phải bỏ phấn chạy theo, bế vào lớp. Trẻ con ở đây dù chưa tới tuổi đi học cũng quen mặt thầy giáo hết rồi
Thầy Nguyễn Hồng Hiệp - giáo viên Trường Tiểu học Tri Lễ 4, xã Tri Lễ, huyện biên giới Quế Phong, Nghệ An từng share về chuyện học sinh vừa bế em vừa học. Trên trang cá nhân, thầy Hiệp viết: "Gia đình đi làm nương (đi rẫy) cả, nên các anh chị (các em học sinh) phải trông em. Mà để em ở nhà thì anh chị cũng phải ở nhà trông em. Nên đành thêm nhiệm vụ mới đó là vừa học vừa trông em…".
Đoạn hội thoại bằng tiếng Mông ngắn gọn: "Lò nó xầy pùa chìa tu mùa cởn tớ" - dịch ra là "Lại đây thầy bồng để cho chị học bài" từng làm lay động biết bao trái tim người đọc. Ngoài chuyện dạy - học, thầy trò Tri Lễ còn chia sẻ cả chuyện trông em, chuyện lặt vặt trong nhà như người một nhà vậy.
Ban ngày tận tụy, buổi tối các thầy còn chia nhau vào bản thăm gia đình, check bài của trọ. Các thầy còn tự cắt bớt thời gian nghỉ hè, dành khoảng nửa tháng phụ đạo cho học sinh nữa đó
Dân Tri Lễ bao gồm 8 bản người Mông, gọi đây là "Miền đất khổ" vì nó tách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Có thầy giáo cha mất ở nhà mấy ngày sau về mới biết luôn á.
Cách trở biệt lập, không điện, không sóng điện thoại, nên cứ vào trường là "rơi vào hang" như thầy Nguyễn Trọng Quyền nói. Chỉ có mỗi con đường độc đạo xuyên qua núi rừng miền biên giới, lúc dốc cao hiểm trở, lúc hút sâu thăm thẳm. Dọc đường thỉnh thoảng có mấy cái cầu khỉ tạm bợ người dân dựng lên.
Nhưng mà dòng sông Nậm Quàng chảy từ núi Phà Cà Tún qua thác ghềnh, chỉ cần một trận mưa nhỏ cũng khiến sông trở nên hung dữ, cầu khỉ bay màu luôn. Dòng sông bỗng thành bức tường ngăn cách, cô lập hẳn.
Khó khăn cả về thiên nhiên khắc nghiệt lẫn điều kiện vật chất thiếu thốn, mà sự hỗ trợ từ nơi khác cũng không được là bao. Thêm vào đó, những phong tục, hủ tục vẫn còn len lỏi trong từng bản làng: tục bắt vợ, tục ma chay, người chết để cả tuần…
Để liên lạc lên Tri Lễ 4 chỉ có ba cách:
Một là gọi các thầy ở điểm trường nơi có sóng, nhờ họ xuống điểm chính nhắn tin.
Hai là chờ người thân kiếm được chỗ có sóng, chủ động gọi về.
Ba là viết thư, ra đoạn ngã ba rẽ vào Mường Lống, đón xem ai về bản thì gửi theo
Một điểm duy nhất dò được sóng điện thoại do một thầy giáo Tri Lễ tìm ra. Cách đây vài năm thầy giáo tên Tài lên dò sóng gọi về nhà, đã bị ngã gãy chân luôn. Ngay chiều tối đó, anh em trong trường và dân bản móc chiếc chăn đơn làm cáng, khiêng bộ thầy ra đường nhựa vì trời mưa lầy và đêm tối không đi xe được. Sau cú ngã, thầy Tài được chuyển về trường ở vùng dễ đi hơn, vì cái chân gãy không thể mỗi tuần lại vượt đường rừng lên núi được. Từ đó, con dốc nằm trên đỉnh núi, phía trên trường, cách độ 10 phút đi bộ được đặt tên là "Dốc Thầy Tài".
Chỉ quanh điểm trường chính đã có đến bốn con dốc được đặt tên theo người hay bị ngã: Dốc thầy Tài, Dốc bà Mai, Dốc Tăng Sơn, thầy Sơn (thầy ở Phòng giáo dục huyện Quế Phong). Ngay cả thầy Xồng Bá Thành là người H'Mông bản địa, nhà cách trường Tri Lễ 4 vài trăm mét cũng vinh dự được đặt tên cho một con dốc: dốc thầy Thành. Vì thầy cứ ngã ở dốc đó suốt
Đường xá gian nan thế đấy, mà một năm chỉ có 3 tháng nắng ráo, còn đến 9 tháng chìm trong sương mù, mưa rừng và giá rét. Thế là thầy trò Tri Lễ lại phải vật lộn với đường trơn bùn lầy để lên non đến lớp.
Khó khăn, trắc trở, biệt lập, mà các lớp học ở Tri Lễ lại đơn sơ, mong manh trước thời tiết buốt lạnh. Vách ghép bằng tre nứa, ván ép tạm bợ, không đủ sức che nắng che mưa. Ngay cả nơi ở của các thầy cũng chỉ xây bằng gỗ và tranh tre đã mục nát. Bếp ăn của các thầy mưa xuống dột tứ tung, không nấu được cơm
Cuộc sống nơi đây tự cấp tự túc hoàn toàn. Để có thức ăn cho cả tuần, các thầy mua sắm từ ngoài huyện. Đầu tuần còn đồ tươi, cuối tuần thường chỉ ăn đồ khô. Những cuối tuần mưa không dứt, các thầy phải ở lại trường. Khi đó họ chia nhau đi hái rau, măng, bắt cá dưới khe, lấy hoa chuối rừng làm thức ăn.
Những ngày mưa, mây xám xịt, sương mù giăng trắng các quả đồi, lớp học chìm trong bóng tối. Thầy trò Tri Lễ thường xuyên phải dạy và học trong tình trạng mò mẫm từng con chữ bằng ánh sáng yếu ớt từ cửa sổ. Trong bóng tối nhá nhem, thầy chỉ còn nhìn thấy ánh mắt căng tròn và gương mặt lấm lem, hốc hác của những đứa học trò nhỏ mà thương tận đáy lòng. Cũng từ những khoảnh khắc ấy, thầy chẳng muốn rời miền đất khổ, chẳng thể trở về nơi yên ấm mà an lòng bỏ lại các em
Chọn nghề giáo đã khó rồi, bén duyên với học trò vùng Tri Lễ còn khó hơn gấp trăm lần. Bởi không chỉ mang trách nhiệm dạy dỗ các em nên người, những thầy giáo nơi đây còn phải mạnh mẽ, chiến đấu với khó khăn để vẹn một chữ "Thầy" trong lòng bọn trẻ.
15 năm cắm bản, thiếu thốn, khó khăn, xa gia đình, trách nhiệm với vợ con, cha mẹ ở miền xuôi là áp lực vô hình đè lên bờ vai các thầy. Nhưng khi nhìn ánh mắt học trò trong bóng tối, niềm khát khao được học chữ khiến các thầy không đành lòng quay lưng, về xuôi, bỏ lại các em. Thầy Hiệp chia sẻ việc chăm sóc hai con hầu như "khoán trắng" cho vợ và ông bà. "Mình đi dạy học trò thì tận tâm, tận tình nhưng con mình thì lại không dạy được buổi nào" - thầy cười buồn nói.
Còn thầy Sinh là một tấm gương cho người H'Mông: "Mình là người H'Mông, mình thương người H'Mông mình lắm. Nếu không đi học thì suốt đời cứ sống tối tăm thế này thôi, cả đời không ra khỏi núi mô. Ở đây người H'Mông như gia đình mình chỉ có một thôi, nên mình phải làm gương cho người H'Mông mình" - thầy Sinh tâm sự.
Nguồn: kenh14.vn