Hồi đó, đồng chí Phạm Văn Đồng từng nói với sinh viên vào ngày 3/10/1945 tại Việt Nam học xá (nơi về sau thành ĐH Bách khoa Hà Nội đó): trường đại học phải là trung tâm của mọi phong trào thanh niên, văn hóa, và công cuộc kiến thiết nền Dân chủ Cộng hòa. Nghe mà thấy trách nhiệm nặng nề quá đi
Ngày 2/9/1945, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, ra đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - sự kiện lịch sử "xịn sò" nhất, "một cuộc thắng lớn xưa nay chưa từng thấy trong lịch sử nước ta". Và ngay trong những năm đầu xây dựng đất nước, sinh viên Việt Nam đã đóng góp cực kỳ nhiều trên mọi mặt trận: chính trị, giáo dục, văn hóa - xã hội, ngoại giao... Respect!
Ngay từ những ngày đầu, các bạn sinh viên thời đó đã tổ chức siêu nhiều hoạt động, phong trào yêu nước, khát khao độc lập. Nổi bật nhất phải kể đến "Ngày Cứu quốc" tổ chức ngày 20 và 21/10/1945 - chỉ hơn một tháng sau ngày Quốc khánh. Đặc biệt, buổi lễ khai mạc còn có Chủ tịch Hồ Chí Minh tham dự luôn (theo báo Cứu Quốc số 73, 22/10/1945). Với nhiều gian hàng trưng bày đủ thứ, trong đó có cả gian hàng Nam Bộ, cùng các hoạt động như duyệt binh nhi đồng, diễn kịch... sinh viên lúc bấy giờ thể hiện lòng yêu nước sâu sắc, ủng hộ hết mình cho đồng bào Nam Bộ kháng chiến
Cứ mỗi dịp kỷ niệm Quốc tế Sinh viên (17/11), sinh viên Việt Nam lại tổ chức mít tinh, cổ vũ, thể hiện tinh thần tranh đấu mạnh mẽ. Trong "Thư của Tổng hội Sinh viên Việt Nam nhân ngày Quốc tế Sinh viên 17/11 gửi anh chị em sinh viên toàn quốc" năm 1946 có viết: Sinh viên "một lòng đứng vào hàng ngũ của toàn dân, chiến đấu cho nền độc lập, thống nhất của Tổ quốc" (báo Cứu Quốc số 755, 18/11/1947). Nghe mà thấy nhiệt huyết quá trời
Về mặt ngoại giao, sinh viên Việt Nam cũng "chiến" rất quyết liệt. Ngày 12/9/1946, Tổng hội Sinh viên Việt Nam gửi thư trả lời các sinh viên miền Tây Bắc nước Mỹ trong Hội các sinh viên thế giới, đề xuất thêm vào chương trình bảo vệ hòa bình thế giới 2 điều: Tước quyền lực chiến tranh của bọn đế quốc tham tàn và nâng đỡ công việc giải phóng của dân tộc nhược tiểu. Họ còn khẳng định luôn: "hễ còn một dân tộc trên thế giới bị áp bức thì chí cương quyết phá nô lệ vẫn còn và mầm chiến tranh chưa thể tiêu diệt được". Tầm nhìn toàn cầu từ thời đó rồi nha!
Không chỉ vậy, lúc bấy giờ nhiều sinh viên đã tình nguyện thôi học, lên đường đi công tác, góp phần xây dựng đất nước, giúp đỡ nhân dân trong thời khắc khó khăn. Đồng chí Hoàng Nguyên kể lại trong hồi ký: "Nhiều cá nhân sinh viên được sử dụng ngay vào các ngành công tác, đặc biệt là một số sinh viên y dược được đưa vào ngành quân y, anh Trần Quảng Vận làm Đài Phát thanh tiếng nói Việt Nam, anh Trần Văn Hà làm Phòng Thông tin Hà Nội, các anh Thép Mới và Nguyễn Bá Huấn được giao trách nhiệm tổ chức trường Phan Châu Trinh - trường kiểu mới đầu tiên của nền cộng hòa non trẻ... Đầu năm 1947, Tổng bộ giao cho anh Trần Vĩnh Uy thay mặt Đoàn Sinh viên Cứu quốc giúp Bộ Giáo dục tổ chức tại Việt Bắc trường ngoại ngữ đầu tiên...". Drop out để phục vụ đất nước - đỉnh của chóp!
️Về mặt y tế xã hội, sinh viên Việt Nam cũng đóng góp cực kỳ ý nghĩa. Ngày 11/6/1946, Ban Y tế của Tổng hội Sinh viên Việt Nam làm lễ khánh thành nhà phát thuốc tại khu Phương Liệt (Hà Nội). Đồng chí Cao Văn Chánh – Trưởng Ban Y tế Tổng hội Sinh viên giải thích: "Những nhà thương trên đất là hiện nay chưa đầy đủ, mà chỗ cho bệnh nhân lại thiếu, vì thế mà vừa rồi, những bệnh định kỳ hay dịch tả đã tàn sát không biết bao nhiêu là đồng bào. Những y viện mà anh em sinh viên mong sẽ lập ra, mà y viện Phương Liệt chỉ là viên gạch đầu tiên sẽ bồi bổ được một đôi phần vào chỗ thiếu sót đó" (báo Độc Lập số 170, ngày 12/6/1946). Startup y tế từ thời ông bà luôn ạ!
Không chỉ sinh viên trong nước, mà cả sinh viên Việt Nam ở nước ngoài cũng "cháy" hết mình. Báo Vì Nước số 14, ngày 27/12/1945 đăng tải câu chuyện nhiều sinh viên Việt Nam ở Paris đã tuyệt thực 24 giờ để phản đối hành động dã man của quân đội Pháp ở Đông Dương và việc phi cơ Anh, theo yêu cầu của quân Pháp, oanh tạc Đà Lạt. Xa nhà vẫn giữ lòng yêu nước - đỉnh thật sự!
Nguồn: svvn.tienphong.vn