TraBong2083
New member
Nhắc đến văn minh cổ đại là mọi người nghĩ ngay đến Ai Cập hay Trung Quốc cổ, đúng không nào? Nhưng mà plot twist đây - Châu Phi còn chứa cả tá những nền văn minh cổ xưa siêu xịn mà có thể bạn chưa bao giờ nghe tên luôn ấy!
Trước khi Ai Cập cổ đại tồn tại, vương quốc Punt đã "flex" từ rất lâu rồi đó! Vương quốc này có niên đại ít nhất là 3000 năm trước Công nguyên và bắt nguồn từ vùng lân cận Somalia ngày nay. Punt được người Ai Cập cổ đại gọi là "vùng đất của các vị thần" luôn, theo Từ điển Bách khoa Lịch sử Cổ đại đấy nhé!
Không chỉ các vị thần và nữ thần như Hathor được cho là đến từ vương quốc giàu sụ và màu mỡ này, mà tất cả các loại hàng hóa thương mại có giá trị cũng vậy nha. Theo Ancient Origins, có một cuộc thám hiểm thương mại quan trọng do nữ pharaoh Hatshepsut phát động đã đến nơi đây, và khi quay về đã mang về cả đống hương liệu, thực vật sống, vàng, da báo và cả mấy con voi sống nữa. Bá đạo chưa!
Theo những ghi chép lịch sử của Ai Cập cho biết, Punt là quê hương của một số loại hương chính được sử dụng trong tất cả các loại nghi lễ của người Ai Cập. Chính vì thế mà đã có rất nhiều cuộc thám hiểm lớn thường xuyên mang hàng hóa của Ai Cập như công cụ và gỗ đến Punt, rồi về với đống hàng xa xỉ quý giá.
Nhưng plot twist nữa nè - cho đến ngay bây giờ, các học giả vẫn chưa thể xác định chắc chắn vị trí của vương quốc Punt đâu... vì những ghi chép lịch sử và các pharaoh vẫn giữ kín điều đó. Bí ẩn quá trời!
Còn về Yam thì các nhà nghiên cứu lịch sử vẫn chưa chắc chắn được rằng nó có thực sự tồn tại không luôn, bởi vì cho đến giờ vẫn chưa ai tìm thấy dấu vết hiện vật của nền văn minh này. Theo những ghi chép lịch sử, nó có niên đại khoảng 2500 năm trước Công nguyên. Yam được đề cập đến trong một số văn bản mai táng của người Ai Cập cổ đại và có liên hệ với đế chế Nubian-Kushite. Theo David O'Connor, nếu nó là thật thì có thể ở đâu đó ở Chad hoặc Sudan ngày nay, và các học giả cho rằng nó nằm ở đâu đó phía nam Ai Cập ngày nay.
Từ những dòng chữ có niên đại năm 2200 trước Công nguyên, được tìm thấy trong lăng mộ của Harkhuf - một thống đốc của Thượng Ai Cập, chúng ta biết rằng Yam có tiềm lực khá mạnh đấy - đủ để gây ra mối đe dọa cho Ai Cập và điều đó đã thúc giục Harkhuf thực hiện một số cuộc thám hiểm để quyết định xem có nên đánh nhau hay buôn bán với vương quốc này. Giống như vương quốc Punt, Yam cực kỳ giàu có, nơi đây cung cấp ngà voi, gỗ mun và lông thú cho các khu vực lân cận. Rich kid thật sự!
Chuyển sang Kỷ nguyên chung, các nền văn minh vĩ đại của Châu Phi tiếp tục "giữ phong độ" với danh tiếng toàn cầu là đế chế thương mại vô cùng giàu có. Aksum phát triển mạnh mẽ từ năm 100 đến năm 940 CN và cũng là nơi liên kết các tuyến đường thương mại chính ở Châu Phi và Trung Đông. Muốn vận chuyển hàng hóa giữa hai khu vực này? Bắt buộc phải đi qua vương quốc này (nằm ở Ethiopia và Eritrea ngày nay) luôn nha!
Rome, Đế chế Byzantine, các ông trùm thương mại Ấn Độ, các đoàn lữ hành Ả Rập - tất cả đều làm ăn với Aksum cả. Vào thời kỳ đỉnh cao của nền văn minh trong thế kỷ thứ ba và thứ tư, Aksum được coi là một trong bốn đế chế lớn của thế giới luôn đó. Mặc dù những ghi chép lịch sử cho rằng vương quốc này đã phát triển chữ viết của riêng mình, được gọi là Ge'ez, tuy nhiên các nhà khảo cổ học vẫn chưa tìm ra bất kỳ ghi chép nào còn lại từ thời kỳ Aksum.
Đế chế Ghana cổ đại - được người bản xứ gọi là Wagadu - không thực sự liên kết về mặt địa lý với Ghana hiện đại đâu nha, nó thực ra nằm ở đâu đó gần Mauritania và Mali. Đế chế này phát triển mạnh mẽ từ những năm 500 đến những năm 1200 sau CN.
Wagadu được các thương nhân Ả Rập và Châu Âu trong quá khứ gọi là "vùng đất vàng", theo Từ điển Bách khoa Lịch sử Cổ đại. Các vị vua Wagadu kiểm soát tất cả việc tìm kiếm và chế biến vàng trong khu vực. Boss thật sự đây!
Theo ghi chép lịch sử thì những thương nhân Ả Rập đã đặc biệt choáng váng với sự giàu có của đế chế này khi nhìn thấy số lượng đồ trang sức bằng bạc và vàng mà mọi người đeo. Nghe này, ngay cả những con chó của nhà vua cũng được đeo vòng cổ bằng vàng luôn á! Flex level max!
Tuy nhiên, vàng không phải là yếu tố duy nhất khiến cho Wagadu nổi tiếng. Thủ phủ của nó, Koumbi Saleh, là nơi sinh sống của 20.000 người mặc dù nằm ở rìa sa mạc Sahara đấy. Nhưng người ta cho rằng người dân Wagadu đã có một số phương pháp tưới tiêu và nông nghiệp khá tiên tiến để giúp họ phát triển thịnh vượng trong khí hậu khắc nghiệt như vậy.
Phần lớn những gì người phương Tây biết về Châu Phi trong quá khứ đều dựa trên hoạt động buôn bán nô lệ xuyên lục địa. Thực tiễn khủng khiếp đó đã cho phép các đế chế rộng lớn ở Châu Âu hoàn thành công việc mà không tốn nhân công bản địa. Nhưng điều này cũng cho phép các vương quốc Châu Phi phát triển và mở rộng - như Black History Month thừa nhận, nhiều quốc gia Châu Phi đã bổ sung hoạt động buôn bán nô lệ để bổ sung nguồn kinh tế cho mình. Họ tiến hành mở rộng, đánh chiếm các lãnh thổ lân cận để bắt người sau đó bán cho các quốc gia Châu Phi khác hoặc Ả Rập và Châu Âu, như tiến sĩ Sandra Greene của Đại học Cornell cho biết.
Đế chế Benin ở Tây Phi là một trung tâm nghệ thuật và văn hóa trong khu vực, và đây cũng là một quốc gia buôn bán nô lệ vô cùng khét tiếng. Họ gây dựng ảnh hưởng và sự giàu có của mình từ những năm 1200 đến năm 1897 bằng cách bán bất cứ thứ gì - hoặc bất cứ ai - mà họ có được.
Tham khảo: Grunge; Ancient Origins; Think Africa
Nguồn: kenh14.vn