MunNho8028
New member
Ơ hay hay, nhiều mẫu xe tăng nghe thôi đã thấy xịn nhưng hoá ra lại "chết yểu" vì thiết kế... quá sida Cùng xem nhé!
## 1. M60A2 (Mỹ) - "Phi thuyền" flop của quân đội Mỹ
M60 là dòng xe tăng chủ lực của quân đội Mỹ trước khi chiếc M1 Abram ra đời. Hai phiên bản phổ biến nhất là M60A1 và M60A3, xài pháo cỡ 105mm. Nhưng còn có một bản đặc biệt tên M60A2, dùng pháo nòng ngắn cỡ khủng 152mm luôn!
Loại pháo nòng to này được thiết kế để vừa bắn đạn thường, vừa là ống phóng cho tên lửa chống tăng có điều khiển Shillelagh. Nó từng được gắn cho xe tăng hạng nhẹ Sheridan và dự kiến dùng cho MBT70 - chương trình phát triển xe tăng thay thế M60. Mặc dù chương trình này sau đó bị huỷ nhưng việc gắn pháo 152mm cho M60 vẫn cứ làm tiếp.
Phát triển M60A2 bắt đầu từ 1966, và quân đội Mỹ rất hype về nó, vì theo lý thuyết chỉ cần ráp tháp pháo mới vào thân xe M60 có sẵn thôi. Nhưng ê, chế tạo tháp pháo này khó vãi, sản xuất hàng loạt phải đợi tận 1973 mới bắt đầu được
Thế mà dù mất thời gian vậy, vẫn không fix được các bug của pháo 152mm. Cỡ nòng to làm sức giật tăng vọt, đạn to nên M60A2 chỉ mang được 46 viên (thay vì 67 viên loại 105mm), trong đó có 13 tên lửa Shillelagh và 33 đạn thường.
Khi bắn pháo 152mm, sức nóng và tàn lửa từ thuốc phóng có thể bắn ngược vào tháp pháo và gây cháy luôn á Sức mạnh thuốc phóng còn làm giảm 1 nửa tuổi thọ nòng súng so với M60A1. Phải thay sau mỗi 500 lần bắn thôi.
Còn tên lửa Shillelagh - lý do chính để thiết kế pháo 152mm - cũng bug đầy. Đầu đạn chỉ nổ sau khi bay ít nhất 600m, nên không xài được trong cận chiến. Hơn nữa, cơ chế ngắm tên lửa khác với đạn thường, phải căn chỉnh lại sau mỗi lần bắn đạn thường.
Thêm nữa, Shillelagh dùng dẫn đường bằng sóng vô tuyến, dễ bị nhiễu bởi tác chiến điện tử của đối phương hoặc thậm chí... thiết bị vô tuyến của đồng đội luôn
Thiết bị bên trong M60A2 phức tạp vãi, cộng với bảo dưỡng khó nên lính tăng hài hước gọi nó là "Phi thuyền" Hệ thống điện tử không chống nước tốt, dễ bị đoản mạch khi gặp nước hay hơi ẩm...
Chỉ có 540 chiếc M60A2 được làm ra, so với 8.000 chiếc M60A1 và 1.000 chiếc M60A3. Đến năm 1982, hầu hết M60A2 đều được thay tháp pháo, dùng lại pháo 105mm truyền thống và cải biến thành M60A3, có nghĩa là mẫu tăng này chỉ sống được hơn 5 năm thôi
## 2. JS-3 (Liên Xô) - Nghe "xịn sò" nhưng thực tế...
Joseph Stalin là dòng xe tăng hạng nặng Liên Xô phát triển trong Thế chiến thứ 2. Trong đó JS-1 và JS-2 kịp tham chiến. Mẫu JS-3 bắt đầu phát triển cuối 1944 và chỉ kịp dùng quy mô nhỏ trong chiến dịch chống quân Nhật ở Mãn Châu.
Về cơ động, JS-3 nặng 51 tấn, có động cơ 600 mã lực, tương đương 11,8 mã lực/tấn. Trong khi đó M48 của Mỹ đạt 14,4 mã lực/tấn. JS-3 chỉ leo dốc được 36%, còn đa số tăng sau thế chiến leo được 60%. Tầm hoạt động và tốc độ tối đa cũng tệ, chỉ 240km và 37km/h.
Hoả lực của JS-3 nghe có vẻ khủng với pháo 122mm. Đây là loại nòng pháo dã chiến chuyển sang dùng trên tăng. Sức công phá tốt hơn pháo 85mm tiêu chuẩn của Liên Xô nhưng tầm bắn vẫn kém pháo 88mm trên Tiger 2 của Đức.
Nhưng vấn đề lớn nhất là pháo này không dùng được với các loại đạn chống tăng hiện đại sau thế chiến thứ 2, như đạn xuyên hiệu ứng nổ hay đạn xuyên động năng sabot. Nên JS-3 gặp bất lợi khi chiến với tăng hiện đại khác. Ngoài ra, pháo JS-3 chỉ hạ thấp được góc 3 độ, hạn chế khả năng ẩn nấp và bắn. JS-3 cũng chỉ mang được 28 viên đạn, chưa bằng 1 nửa tăng khác.
Trong khi đó, Liên Xô đã phát triển thành công pháo 100mm trên T-54/T-55. Tuy nhỏ hơn, pháo 100mm này uy lực hơn pháo 122mm. Và quan trọng hơn, nó dùng được đạn chống tăng mới. Không những thế, pháo 122mm của JS-3 chỉ bắn được 200 lần, trong khi pháo 100mm của T-54/T-55 được 800 lần, pháo 105mm trên M48 được 1.500 lần bắn
Giáp của JS-3 ở mức chấp nhận được. Trong chiến tranh 6 ngày Israel và khối Ả-rập năm 1967, pháo 90mm trên M48 của Israel không thể xuyên giáp trước JS-3. Nhưng giáp bên hông thì mỏng và dễ thủng. Sau chiến tranh này, Israel thu được nhiều tăng Liên Xô từ các nước Ả-rập. Tuy nhiên, họ chỉ tái biên chế T-54/T-55, T-62, còn JS-3 thì... chôn xuống đất làm ụ pháo Điều này chứng tỏ Israel không coi JS-3 ra gì.
Đây cũng là cuộc chiến lớn duy nhất JS-3 tham gia, nó chỉ được xuất khẩu đến 4 nước, so với 30 nước của T-54/T-55. Sau khi Joseph Stalin mất, quân đội Liên Xô nhanh chóng rút tăng hạng nặng ra khỏi biên chế hoặc chuyển cho đồng minh, chuyển hẳn sang xe tăng chủ lực.
## 3. Panzer 68 (Thụy Sĩ) - Khi tự thiết kế mà "ăn quả đắng"
Đây là mẫu xe tăng Thụy Sĩ tự thiết kế và chế tạo, bắt đầu dùng vào 1971. Nhưng ngay sau khi ra đời, nó gặp nhiều vấn đề nghiêm trọng như:
- Hệ thống ngăn phóng xạ, tác nhân hóa-sinh không hoạt động. Nên tổ lái phải mặc đồ phòng độc bên trong xe tăng trong trường hợp đối phương xài vũ khí hạt nhân, hóa-sinh
- Dùng thiết bị sưởi ấm có thể làm pháo tự khai hỏa vì chúng dùng chung mạch điện điều khiển
- Radio gây nhiễu với hệ thống điều khiển tháp pháo, khiến tháp pháo tự di chuyển khi radio dùng công suất cao
Tư lệnh binh chủng tăng thiết giáp Thụy Sĩ thừa nhận mẫu tăng này không đủ tiêu chuẩn để tham chiến. Mặc dù phần lớn bug đã được fix trong lần nâng cấp sau, Panzer 68 đã gây tai tiếng lớn đến mức Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Sĩ lúc đó là Rudolf Gnagi phải từ chức. Với thế hệ sau đó, Panzer 87, Thụy Sĩ quyết định không tự thiết kế nữa mà mua quyền sản xuất Leopard 2 của Đức cho chắc ăn
## 4. M103 (Mỹ) - "Đối thủ" của JS-3 nhưng cũng chẳng hơn gì
Tuy là thiết kế thất bại, nhưng JS-3 cũng có đóng góp quan trọng: buộc Mỹ phát triển tăng hạng nặng tương tự. Và mẫu tăng này, M103, cũng không khá hơn đối thủ mấy.
Bắt đầu vào biên chế năm 1957, M103 nặng 60 tấn, là loại tăng nặng nhất Mỹ từng chế tạo trước khi M1 Abram xuất hiện. Vào thời điểm đó, đây là con số rất lớn, khi đa số tăng khác chỉ từ 40-50 tấn. Nhưng sức mạnh động cơ không tương xứng với trọng lượng này. Phiên bản đầu M103A1 có động cơ xăng 750 mã lực. Phiên bản sau M103A2 có động cơ diesel 810 mã lực. Vận tốc tối đa chỉ là 34km/h và 37km/h, tương đương JS-3. Tầm hoạt động của M103 còn tệ hơn, chỉ 130km cho thế hệ đầu. M103A2 với động cơ diesel cải thiện hơn, với 480km.
Trọng tâm thiết kế M103 là pháo 120mm nòng xoắn, dùng để tấn công tăng hạng nặng Liên Xô từ khoảng cách xa. Tuy nhiên, nó cần đến 2 lính nạp đạn: một người nạp đầu đạn và một người nạp thân đạn. Nên tổ lái M103 có đến 5 người. Cơ chế nạp đạn 2 người này còn làm giảm tốc độ bắn và nó chỉ mang được 33 viên đạn. Pháo 120mm trên M103 cũng có tuổi thọ thấp, chỉ 250 lần bắn.
Trên thực tế, khi M103 ra đời thì xe tăng hạng nặng đã lỗi thời. Quân đội các nước chuyển sang dùng tăng chủ lực rồi. Chỉ có 300 chiếc M103 từng được chế tạo, và chưa bao giờ tham chiến. Đến năm 1974, toàn bộ M103 đã bị rút ra khỏi biên chế
## 5. AMX-50 (Pháp) - Dự án tham vọng nhưng...
Đây là mẫu tăng hạng nặng Pháp thiết kế giai đoạn đầu Chiến tranh Lạnh, ngay sau Thế chiến thứ 2 kết thúc. Đây là dự án rất quan trọng vì lực lượng thiết giáp của Pháp nói riêng và châu Âu nói chung lúc đó hoàn toàn lép vế cả số lượng lẫn chất lượng trước thiết giáp Liên Xô.
Nguồn: soha.vn