Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao nhiều đứa trẻ lại "úp sọt" chuyện của mình với ba mẹ không?
Trên mạng xã hội từng có một topic gây sốt:
"Khi gặp nguy hiểm, bạn có kể với bố mẹ đầu tiên không?".
Plot twist là cực nhiều người đã trả lời: "Không, vì bố mẹ đã khiến tôi thất vọng quá nhiều lần rồi"! Thậm chí một số người còn bày tỏ họ không cảm thấy được ba mẹ yêu thương. Nghe câu này, các bậc phụ huynh liền vào bảo vệ: "Con mình làm sao mà không quan tâm, không yêu thương được?".
Đây có lẽ là tâm lý chung của rất nhiều phụ huynh đấy. Chúng ta luôn nghĩ mình đã yêu con hết mực rồi. Tuy nhiên trong quá trình trưởng thành của trẻ, chúng ta thực sự không thể đảm bảo 100% rằng: Tình yêu thương ta cho đi chính là thứ con thực sự cần! Có những thời điểm, cách yêu "sai công thức" của ba mẹ khiến con cảm thấy "nghẹt thở", tổn thương hơn là hạnh phúc nha.
1. Yêu kiểu "có điều kiện đính kèm"
Thứ mà ba mẹ đôi khi gọi là tình yêu, luôn đi kèm với những đòi hỏi. Chẳng hạn "Nếu con không ngoan, mẹ không thương con nữa"; "Con thi tốt thì mẹ mới yêu"; "Con không thi đỗ vào trường A thì mẹ không thưởng nữa";... Tất cả những câu này đều mang thông điệp rằng "Bố mẹ yêu con hay không, tùy thuộc vào con có cư xử tốt hay không".
Đây không thể gọi là tình yêu mà là một "deal trá hình" dưới lớp vỏ tình yêu thương. Giống như một con thú được huấn luyện trong rạp xiếc, biểu diễn tốt thì ai cũng thích thôi.
Từ 3-4 tuổi, dây thần kinh nhạy cảm của trẻ sẽ phát triển mạnh hơn. Một khi trẻ thường xuyên bị ba mẹ lấy tình cảm ra để "trao đổi chéo" tình yêu thương thì khi lớn lên rất dễ tự ti, mặc cảm. Không ít người từng chia sẻ, họ cảm thấy phải đáp ứng được kỳ vọng của ba mẹ thì mới có thể nhận tình yêu thương. Sau này khi trưởng thành, họ luôn cảm thấy bất an trong các mối quan hệ, luôn chú ý đến ý kiến của đối phương. Khi đối phương không hài lòng, họ cảm thấy bản thân thật kém cỏi.
Nhà tâm lý học người Mỹ Carl Rogers từng nói: "Yêu con thôi chưa đủ. Cha mẹ phải yêu con vô điều kiện. Cha mẹ phải yêu con vì chính con, chứ không phải những gì con làm". Bất kể đứa trẻ làm gì, nó đều là con của chúng ta. Hãy khiến con cảm thấy an toàn nhé!
2. Ba mẹ "nói đông nói tây"
Điều khiến trẻ thất vọng không phải là ba mẹ yêu cầu trẻ làm việc này, việc kia mà là ba mẹ nói một đằng nhưng làm một nẻo. Chẳng hạn ba mẹ quát mắng, thậm chí đánh đòn vì con nghịch điện thoại, xem TV nhưng chính bản thân cũng cắm mặt vào smartphone 24/7.
Giáo dục không đạt được hiệu quả bằng cách yêu cầu "con phải làm điều này", mà phải bằng cách làm gương, khiến trẻ tin tưởng, noi theo, sẵn sàng học tập. Nếu lời nói và việc làm của ba mẹ không nhất quán thì con sẽ chẳng nghe theo đâu nha.
3. Ba mẹ chỉ biết blame con, không tin tưởng con
Tại sao nhiều em bị bạo lực học đường nhưng ba mẹ lại không hay biết gì? Đó là bởi nhiều ba mẹ từng judge con rằng: "Sao cả lớp đông thế mà nó lại bắt nạt con? Con có làm gì không?",...
Nhiều bậc cha mẹ luôn "mù quáng" một cách vô tình. Họ không nhìn thấu được tâm tư của con và luôn dùng tư duy của mình để phê phán con cái tốt hay xấu. Bất kể trẻ có làm sai hay đúng, ba mẹ sẽ đều nghi ngờ và có những câu nói khiến trẻ bị tổn thương, khiến trẻ cảm thấy "rõ ràng có lỗi mà không chịu nhận".
Sự thiếu tin tưởng của ba mẹ không khác gì sự phủ nhận hoàn toàn đối với trẻ. Trẻ sẽ không tìm được giá trị của bản thân, phải đấu tranh giữa việc tìm lại chính mình và phản kháng lại ba mẹ.
Hãy nhớ rằng, nhu cầu thiết yếu nhất của con người là mong muốn được tin tưởng và ba mẹ còn là người quan trọng nhất đối với trẻ. Một khi không được người quan trọng nhất tin tưởng, trẻ sẽ tổn thương vô cùng.
4. Ba mẹ "biến mất" khi trẻ cần nhất
Đối với con cái, tác hại lớn nhất mà ba mẹ gây ra không phải là đánh mắng mà là khi trẻ cần thì ba mẹ lại không ở bên. Những đứa trẻ bị ba mẹ phớt lờ nhu cầu, không được hỗ trợ, bao bọc khi cần sẽ rất dễ có vấn đề về tâm lý.
Không ít em khi gặp thiệt thòi, bị bắt nạt, thay vì đứng lên phản kháng thì lại chọn cách thỏa hiệp, thậm chí cố làm hài lòng đối phương. Lâu dần, các em không dám giận, không dám bày tỏ cảm xúc khi giao tiếp xã hội và dần đánh mất bản thân.
Là cha mẹ, chúng ta nên dành cho con trẻ tình yêu thương mà chúng cần. Hãy chú ý đến cảm xúc của trẻ chứ không nên xem xét những việc trẻ làm có đạt chuẩn hay không. Bên cạnh đó, ba mẹ cũng cần nhìn lại xem bản thân đã cư xử tốt, đã làm gương được cho con hay chưa, chứ không phải con đã làm được việc này, việc kia chưa?
Con cái dù bao nhiêu tuổi thì ba mẹ vẫn luôn là bến đỗ và là niềm hạnh phúc của chúng. Vì vậy, đừng dùng chính đôi tay của mình để đẩy con cái ra xa nhé!
Nguồn: kenh14.vn