Các làng chài ven biển Senegal đang gánh hậu quả nặng nề từ biến đổi khí hậu rồi mọi người ơi Nhiều anh chàng buộc phải bỏ quê hương, lên đường tìm kế sinh nhai ở xứ người, còn các chị em thì ở lại cố gắng thích nghi với đời sống khó khăn giữa nước biển dâng cao và sa mạc hóa ngày càng trầm trọng.
**Cuộc sống trong túp lều tạm: Chuyện của mẹ con chị Almata**
Almata Diagne cùng 4 đứa con nhỏ đang sống trong túp lều tạm bợ trên bãi biển ở Ndiebene Gandiol, phía Tây Senegal.
Con gái lớn nhất, Magat, phải địu em út mới 4 tháng tuổi trên lưng, còn tay thì giúp mẹ nhặt cá vào xô. Sau đó, Almata sẽ vác xô cá đi chợ ở thị trấn lớn Saint-Louis để bán lấy tiền nuôi con
Vì cuộc sống quá khó, chồng Almata là anh Babacar Jo đã phải sang Tây Ban Nha kiếm sống từ vài năm trước. "Khoảng 2-3 tháng, anh ấy mới gửi về cho mẹ con tôi khoảng 46 euro thôi. Tôi biết chồng mình vất vả lắm. Anh ấy kiếm tiền không chỉ cho vợ con mà còn phải lo cho gia đình bên chồng nữa. Nên tôi biết mình không thể trông chờ hoàn toàn vào anh ấy được", Almata chia sẻ.
**Truyền thống gia đình = thêm gánh nặng cho các anh**
"Hỗ trợ các thành viên gia đình là truyền thống ở Senegal mà. Người đàn ông phải chu cấp cho mẹ hoặc chị gái ngay cả khi họ không cần, chỉ để tôn trọng truyền thống. Họ quan tâm đến gia đình thậm chí còn nhiều hơn vợ con. Chính vì thế, phụ nữ ở nông thôn hiểu rằng mình phải làm việc chứ không thể ngồi chờ tiền từ chồng", nhà xã hội học Oumoul Khaïry Coulibaly Tandian, đồng tác giả nghiên cứu về tác động của thay đổi môi trường đối với vấn đề di cư ở Senegal giải thích.
Babacar là một trong vô số người đàn ông phải rời bỏ những ngôi làng nhỏ đang dần bị phá hủy bởi mực nước biển dâng cao ở Senegal
**Nghề cá sụp đổ - Biển cạn nguồn lợi**
Trước khi lên đường, Babacar cũng như hầu hết người dân trong làng đều sống bằng nghề đánh cá. Nhưng giờ người dân địa phương nói rằng không còn cá để đánh nữa rồi
Một số người đổ lỗi cho nhiệt độ tăng cao khiến cá bơi ra vùng nước lạnh hơn ở phía Bắc. Số khác lại cho rằng các tàu đánh cá thương mại lớn của nước ngoài đã "hốt sạch" nguồn lợi.
Cá từ lâu đã là nguồn thực phẩm chính của người dân Senegal. Sản lượng đánh bắt sụt giảm nghiêm trọng ở một số khu vực đã dẫn đến tình trạng mất an ninh lương thực luôn.
"Tôi muốn quay lại nhưng không biết khi nào. Vì không còn cá trong đại dương, tôi không có gì để làm ở đây cả", ông Mam Mamouou Diakhate nói với phóng viên tờ DW (Đức).
Giống như Babacar, ông Mam Mamouou Diakhate từng là ngư dân nhưng hiện đang phải làm việc kiếm sống ở Tây Ban Nha. Nhiều người đàn ông khác không còn lựa chọn nào khác ngoài việc rời đi tìm việc tại các nước châu Phi khác.
**Mất con trai trên đường di cư, người mẹ đứng lên vì cộng đồng**
"Cộng đồng chúng tôi phụ thuộc rất nhiều vào đánh bắt cá nhưng không thể cạnh tranh với những chiếc thuyền lớn, trang bị hiện đại. Tình hình khó khăn buộc chúng tôi phải di cư và đối mặt với vô số mối đe dọa trong cuộc hành trình này", Yayi Bayam Diouf, một phụ nữ có con trai mất mạng trong chuyến đi đến châu Âu chia sẻ
Sau khi con trai qua đời, Yayi Bayam Diouf đã thành lập tổ chức Phụ nữ ngăn chặn nạn di cư bất hợp pháp ở Senegal. Tại đây, tổ chức hỗ trợ những phụ nữ có cuộc sống bị ảnh hưởng bởi sự di cư của các thành viên trong gia đình.
Các thành viên được cung cấp kiến thức, kỹ năng như làm xà phòng, bảo quản trái cây để có thể kiếm tiền nuôi gia đình.
Yayi Bayam Diouf cũng cố gắng thuyết phục những người có ý định di cư hãy ở lại quê hương bằng cách cung cấp thông tin về cuộc sống vất vả của người Senegal ở châu Âu. "Tôi nói với họ sự thật. Chỉ cho họ thấy bao nhiêu mối nguy hiểm có thể xảy ra trong quá trình di cư. Với số tiền để sang châu Âu, họ hoàn toàn có thể lập một doanh nghiệp nhỏ ở Senegal", Yayi Bayam Diouf nói.
**Khi biến đổi khí hậu không còn là chuyện xa vời**
Tuy nhiên, Yayi Bayam Diouf cũng thừa nhận việc thuyết phục người dân không hề đơn giản. Bởi hơn 2/3 dân số Senegal vẫn sống nhờ nông nghiệp và đánh bắt cá - hai ngành nghề đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ nhiệt độ tăng và thời tiết thất thường.
Đây không chỉ là thách thức riêng của Senegal mà còn là vấn đề toàn cầu nha mọi người!
Các nhà nghiên cứu tại Đại học British Columbia cho biết biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành đánh bắt hải sản toàn cầu. Dự đoán rằng hàng triệu người trên thế giới có thể mất việc làm và nguồn thực phẩm, buộc phải di cư nếu nhiệt độ toàn cầu vượt quá mức tăng 1,5 độ C ️
Nguồn: soha.vn