Thảm họa hạt nhân Chornobyl năm 1986 đã biến cả vùng đất này thành một khu vực hoang tàn, con người biến mất và chỉ có thiên nhiên tự lo liệu. Trong số những sinh vật gan dạ vẫn sống dai dai ở đó, đàn chó hoang quanh nhà máy điện hạt nhân luôn làm các nhà khoa học tò mò hết sức
Các bé chó này có gene khác biệt hoàn toàn so với đồng loại đang sống ở thành phố Chornobyl bỏ hoang ngay gần đó. Các nghiên cứu trước đây đã xác định sự khác biệt này không phải do bức xạ gây đột biến, nhưng lý do thực sự vẫn là bí ẩn lớn.
Giờ thì có đáp án rồi nè! Một nghiên cứu mới được đăng trên tạp chí khoa học Genes đã giải mã câu đố này. Các tác giả khẳng định sự khác biệt di truyền của đàn chó gần nhà máy nhiều khả năng là do... chọn lọc tự nhiên
Plot twist đây rồi: những bé chó này đã tự thích nghi với môi trường sống khắc nghiệt quanh lò phản ứng, chứ không phải biến thành quái vật như trong phim sci-fi đâu nhé - kể cả những bé có lông màu xanh lam từng được phát hiện vào tháng 10 năm ngoái.
Tiến sĩ Megan Dillon từ Đại học Bang North Carolina cho biết nghiên cứu này đã giải quyết những thắc mắc còn dang dở từ trước. Khi phân tích cấu trúc di truyền, nhóm nghiên cứu phát hiện dù hai quần thể chó ở nhà máy và ở thành phố ở gần nhau, nhưng gene của chúng lại khác nhau sâu sắc. Và quan trọng là những biến đổi đó không phải do bức xạ gây đột biến ngẫu nhiên đâu!
Để tìm ra sự thật, các nhà khoa học đã xem xét hai kịch bản: trôi dạt di truyền hoặc chọn lọc tự nhiên. Trôi dạt di truyền thường xảy ra khi quần thể rơi vào tình trạng "nút thắt cổ chai" - tức là số lượng giảm đột ngột và chỉ có nhóm nhỏ sống sót nhờ may mắn chứ không phải nhờ khả năng thích nghi đỉnh
Quần thể chó Chornobyl từng trải qua biến cố như vậy khoảng 35-40 thế hệ trước, đúng thời điểm thảm họa hạt nhân và các đợt tiêu hủy động vật của lực lượng cứu hộ. Còn kịch bản đối lập là chọn lọc tự nhiên, khi một số đặc tính sinh học ưu việt giúp cá thể sinh sản thành công hơn và dần định hình gene của cả quần thể.
Để xác định cán cân nghiêng về giả thuyết nào, nhóm nghiên cứu đã thu thập dữ liệu gene của hơn 100 chú chó trong khu vực phong tỏa và phân tích kỹ 63 cá thể - gồm 33 con ở nhà máy điện và 30 con ở thành phố Chornobyl. Họ còn đối chiếu với gene của chó ở quần đảo Galápagos - một quần thể động vật biệt lập nổi tiếng thế giới nữa đó ️
Kết quả thực nghiệm gây bất ngờ lắm luôn! Bằng chứng ủng hộ trôi dạt di truyền yếu hơn hẳn so với chọn lọc tự nhiên. Không có sự chênh lệch đáng kể về quy mô quần thể giữa hai nhóm chó, cho thấy đàn chó ở nhà máy không hề trải qua biến cố suy giảm cực đoan so với nhóm ở thành phố.
Kỳ lạ hơn nữa, dữ liệu di truyền cho thấy những chú chó sống ở thành phố Chornobyl lại giống chó ở tận quần đảo Galápagos hơn là với "anh em" sống ngay cạnh ở nhà máy điện Điều này bác bỏ giả định rằng yếu tố cách ly địa lý đơn thuần tạo nên sự khác biệt gene.
Khi đào sâu vào cấu trúc phân tử, các nhà nghiên cứu xác định được hơn 100 vị trí mang dấu ấn rõ nét của chọn lọc di truyền trên gene của đàn chó sống quanh nhà máy điện. Điểm đáng chú ý là các vị trí này tập trung ở những vùng gene liên quan đến bệnh ung thư, cơ chế sửa chữa ADN, điều hòa chu kỳ tế bào và phản ứng hệ miễn dịch.
Dù những đặc điểm biến thể này rất khớp với những gì các nhà khoa học kỳ vọng ở quần thể phải thích nghi với điều kiện phóng xạ cao, các nhà nghiên cứu vẫn giữ thái độ thận trọng. Họ chưa vội kết luận bức xạ là tác nhân trực tiếp duy nhất, vì có thể có những yếu tố môi trường đặc thù khác xung quanh nhà máy đóng vai trò quan trọng.
Nguồn: genk.vn
Các bé chó này có gene khác biệt hoàn toàn so với đồng loại đang sống ở thành phố Chornobyl bỏ hoang ngay gần đó. Các nghiên cứu trước đây đã xác định sự khác biệt này không phải do bức xạ gây đột biến, nhưng lý do thực sự vẫn là bí ẩn lớn.
Giờ thì có đáp án rồi nè! Một nghiên cứu mới được đăng trên tạp chí khoa học Genes đã giải mã câu đố này. Các tác giả khẳng định sự khác biệt di truyền của đàn chó gần nhà máy nhiều khả năng là do... chọn lọc tự nhiên
Plot twist đây rồi: những bé chó này đã tự thích nghi với môi trường sống khắc nghiệt quanh lò phản ứng, chứ không phải biến thành quái vật như trong phim sci-fi đâu nhé - kể cả những bé có lông màu xanh lam từng được phát hiện vào tháng 10 năm ngoái.
Tiến sĩ Megan Dillon từ Đại học Bang North Carolina cho biết nghiên cứu này đã giải quyết những thắc mắc còn dang dở từ trước. Khi phân tích cấu trúc di truyền, nhóm nghiên cứu phát hiện dù hai quần thể chó ở nhà máy và ở thành phố ở gần nhau, nhưng gene của chúng lại khác nhau sâu sắc. Và quan trọng là những biến đổi đó không phải do bức xạ gây đột biến ngẫu nhiên đâu!
Để tìm ra sự thật, các nhà khoa học đã xem xét hai kịch bản: trôi dạt di truyền hoặc chọn lọc tự nhiên. Trôi dạt di truyền thường xảy ra khi quần thể rơi vào tình trạng "nút thắt cổ chai" - tức là số lượng giảm đột ngột và chỉ có nhóm nhỏ sống sót nhờ may mắn chứ không phải nhờ khả năng thích nghi đỉnh
Quần thể chó Chornobyl từng trải qua biến cố như vậy khoảng 35-40 thế hệ trước, đúng thời điểm thảm họa hạt nhân và các đợt tiêu hủy động vật của lực lượng cứu hộ. Còn kịch bản đối lập là chọn lọc tự nhiên, khi một số đặc tính sinh học ưu việt giúp cá thể sinh sản thành công hơn và dần định hình gene của cả quần thể.
Để xác định cán cân nghiêng về giả thuyết nào, nhóm nghiên cứu đã thu thập dữ liệu gene của hơn 100 chú chó trong khu vực phong tỏa và phân tích kỹ 63 cá thể - gồm 33 con ở nhà máy điện và 30 con ở thành phố Chornobyl. Họ còn đối chiếu với gene của chó ở quần đảo Galápagos - một quần thể động vật biệt lập nổi tiếng thế giới nữa đó ️
Kết quả thực nghiệm gây bất ngờ lắm luôn! Bằng chứng ủng hộ trôi dạt di truyền yếu hơn hẳn so với chọn lọc tự nhiên. Không có sự chênh lệch đáng kể về quy mô quần thể giữa hai nhóm chó, cho thấy đàn chó ở nhà máy không hề trải qua biến cố suy giảm cực đoan so với nhóm ở thành phố.
Kỳ lạ hơn nữa, dữ liệu di truyền cho thấy những chú chó sống ở thành phố Chornobyl lại giống chó ở tận quần đảo Galápagos hơn là với "anh em" sống ngay cạnh ở nhà máy điện Điều này bác bỏ giả định rằng yếu tố cách ly địa lý đơn thuần tạo nên sự khác biệt gene.
Khi đào sâu vào cấu trúc phân tử, các nhà nghiên cứu xác định được hơn 100 vị trí mang dấu ấn rõ nét của chọn lọc di truyền trên gene của đàn chó sống quanh nhà máy điện. Điểm đáng chú ý là các vị trí này tập trung ở những vùng gene liên quan đến bệnh ung thư, cơ chế sửa chữa ADN, điều hòa chu kỳ tế bào và phản ứng hệ miễn dịch.
Dù những đặc điểm biến thể này rất khớp với những gì các nhà khoa học kỳ vọng ở quần thể phải thích nghi với điều kiện phóng xạ cao, các nhà nghiên cứu vẫn giữ thái độ thận trọng. Họ chưa vội kết luận bức xạ là tác nhân trực tiếp duy nhất, vì có thể có những yếu tố môi trường đặc thù khác xung quanh nhà máy đóng vai trò quan trọng.
Nguồn: genk.vn