Làm sao để giữ đồ ăn luôn tươi ngon đến tay người mua là bài toán "hại não" của các nhà sản xuất đấy! Vì thế, việc cho thêm chất bảo quản thực phẩm nguy hiểm đã trở thành trend phổ biến để chống oxy hóa và ngăn vi khuẩn xâm nhập. Nhưng mà không phải ai cũng hiểu rõ tác hại của những hóa chất này đâu nha! Hôm nay mình sẽ cùng tìm hiểu kỹ về chất bảo quản thực phẩm là gì, và list ra những loại nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe nhé!
Chất bảo quản thực phẩm là gì vậy trời?
Nói đơn giản thì chất bảo quản thực phẩm là những hóa chất tự nhiên hoặc tổng hợp được cho vào sản phẩm để ngăn chặn và làm chậm quá trình hư hỏng, thối rữa do vi sinh vật và môi trường gây ra.
Hóa chất bảo quản có thể dùng đơn lẻ hoặc kết hợp nhiều loại có tác dụng khác nhau luôn á!
Phân loại chất bảo quản đang hot hiện nay
Hiện giờ có 2 loại chất bảo quản mà chúng ta hay gặp nhất:
Chất bảo quản tự nhiên
Đây là những thứ mình dùng hằng ngày khi nấu ăn và bảo quản đồ ăn đó! Chúng không làm mất chất dinh dưỡng, màu sắc, mùi vị hay trạng thái của thực phẩm mà còn giúp món ăn ngon và đẹp mắt hơn nữa.
Các gia vị quen thuộc gồm: muối, đường, dầu ăn, rau kinh giới... Những chất này giúp bảo quản thực phẩm bằng cách hút hết nước dư thừa, ngăn vi sinh vật phát triển, chặn quá trình oxy hóa, giết vi khuẩn và giữ đồ ăn không bị hỏng. Ngoài ra còn có các phương pháp khác như: lên men, làm lạnh, phơi khô...
Chất bảo quản nhân tạo
Đây là các chất phụ gia được cho vào sản phẩm để giữ cho thực phẩm không đổi tính chất, mùi vị. Chúng được dùng siêu nhiều và trở thành thứ "không thể thiếu" trong ngành công nghiệp thực phẩm luôn!
Bạn có thể dễ dàng thấy những chất này trên nhãn sản phẩm vì nó phổ biến lắm. Một số chất bảo quản nhân tạo thường gặp là: BHT, BHA, sodium nitrat, sodium benzoat, kali nitrat, axít benzoic (E210)... đều có trong đồ ăn chế biến đóng hộp, đóng gói, nước chấm, nước giải khát và cả bánh mì nữa!
Các chất bảo quản thực phẩm và tác hại "kinh hoàng" của chúng
Ngày nay vì lợi nhuận, nhiều người kinh doanh thực phẩm dù biết tác hại của các loại chất bảo quản nhưng vẫn cố tình sử dụng, gây ảnh hưởng cực lớn đến sức khỏe người tiêu dùng. Cùng tìm hiểu những chất bảo quản phổ biến và tác hại của chúng nhé!
BHT và BHA (Chất chống oxi hóa)
Các chất độc hại như BHT (butylated hydroxytoluene) và BHA (butylated hydroxyanisole) vẫn được dùng khá rộng rãi dù nhiều nước đã cấm. Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ báo cáo, BHA được dự đoán là chất gây ung thư ở người dựa vào bằng chứng trên động vật thí nghiệm. Khi dùng liều cao, BHA sẽ gây u nhú và ung thư tế bào vảy của dạ dày ở chuột.
Theo các nhà khoa học, BHT và BHA có thể gây tăng động ở trẻ, nguy cơ dị ứng, phát triển khối u và ung thư. Chúng còn độc với gan và hệ thần kinh nữa!
Clorin
Clorin có khả năng kích thích mạnh hệ hô hấp. Ở nồng độ cao hơn 60ppm thì nó có thể phá hủy phổi luôn đó! Nếu hít thở với nồng độ trên 1000ppm hoặc ăn vào với hàm lượng tương đương có thể gây tử vong tại chỗ. Điều này cho thấy clorin là chất bảo quản cực độc!
Tuy nhiên, Clorin vẫn được sử dụng rộng rãi trong:
• Hệ thống cấp nước: Khử trùng nước sinh hoạt bằng dung dịch Clorin 1% để duy trì hàm lượng clo dư từ 0,1-0,2 ppm tại vòi sử dụng.
• Công tác vệ sinh, khử mùi hôi, tinh luyện đường, sản xuất rượu bia, giảm lượng oxy hóa sinh BOD và khử hợp chất độc hại ở nhiều ngành công nghiệp.
• Ngành công nghiệp thực phẩm: Khử trùng trong nhà máy chế biến thực phẩm, chế biến sữa, thực phẩm đóng hộp, nước thải và nhà máy rửa chai bằng dung dịch clorin 0,5%.
• Diệt khuẩn và khử trùng nước làm nước giải khát, duy trì mức clo dư khoảng 10ppm. Khử trùng rau quả tươi bằng cách ngâm trong dung dịch Clorin nồng độ 100 ppm.
Formaldehyde (Foocmon)
Đây là hợp chất thường dùng để ướp xác, cực độc và có thể gây tử vong luôn á! Nếu dùng hóa chất này xử lý thực phẩm, thực phẩm có thể lưu giữ được vô cùng lâu. Nhưng tác hại mà nó gây ra thì "ghê gớm" lắm!
Là chất hóa học gây dị tật thai nhi dù chỉ với liều nhỏ, gây kích thích mạnh trên da, niêm mạc. Hơi hoặc mùi của chúng dễ làm chảy nước mắt, nước mũi và dịch phế quản. Các tác hại khác là kích ứng da, viêm da, giảm tế bào lympho ngoại vi. Một số báo cáo chứng minh nó có thể làm biến đổi DNA nữa nha!
Sodium Benzoat
Dù Sodium Benzoat được coi là an toàn với con người, nhưng khi kết hợp với axit ascorbic có trong thực phẩm có tính axit sẽ tạo ra Benzen - một loại hóa chất độc hại. Benzen có độc tính với máu, cơ quan tạo máu, tổ chức thần kinh. Nhiều nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, Benzen làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp ở người tiếp xúc với hóa chất này khi nồng độ vượt quá tiêu chuẩn cho phép.
Sodium Benzoat có thể gây phản ứng phụ như dị ứng, gây cơn hen, tăng động ở trẻ em, phát ban, huyết áp thấp, tiêu chảy, đau bụng... Các phản ứng này gặp với tỷ lệ nhỏ thôi nhưng vẫn đáng lo!
Chất bảo quản lưu huỳnh Dioxide (SO2)
SO2 được dùng để bảo quản hoa quả sấy khô, hạn chế vết màu nâu trên vỏ rau quả tươi như táo, khoai tây. Chất này giúp thực phẩm nhìn bắt mắt hơn vì có tác dụng chống mốc.
Nhưng mà, SO2 có thể gây phản ứng bất lợi cho sức khỏe như dị ứng, làm tăng tần suất hen phế quản ở người mắc bệnh hen. SO2 còn làm giảm hàm lượng vitamin B trong thực phẩm nữa!
Sodium Nitrat và Sodium Nitrit
Đây là 2 chất thường được dùng trong bảo quản thực phẩm. Nitrat và nitrit có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe vì gây co mạch, tăng huyết áp và tạo thành nitrosamin - một loại hóa chất có khả năng gây ung thư. Chất bảo quản này có liên quan đến tăng nguy cơ các vấn đề sức khỏe như viêm nhiễm, ADHD và béo phì, nhưng vẫn cần nhiều nghiên cứu thêm.
Trong ngành sản xuất và chế biến thực phẩm, nitrite và nitrate được dùng làm chất bảo quản có mã số E249 và E251 trên bao bì. Có công dụng giữ màu đỏ tự nhiên cho thịt, ức chế vi khuẩn phát triển. Giúp thịt chậm ôi thiu, lâu mất mùi, ngăn ngộ độc thực phẩm. Nhờ lợi ích này mà nitrite được phép dùng làm chất phụ gia thực phẩm. Nhưng nếu hấp thụ quá hàm lượng chất bảo quản nitrite có nguy cơ gây ung thư, đặc biệt với trẻ em!
Carbon Monoxit (CO)
CO được dùng rộng rãi trong việc bảo quản thực phẩm và rau quả tươi. Thông thường rau quả sẽ được bảo quản lạnh ngay sau khi thu hái để làm chậm quá trình dị hóa. Tiếp đó, chúng sẽ được đóng gói trong điều kiện có nồng độ oxy thấp và CO cao hơn không khí, giúp thực phẩm nhìn tươi, mới và hấp dẫn hơn.
CO có công dụng ức chế sự phát triển của vi sinh vật, do đó làm tăng thời gian sử dụng của sản phẩm. Bình thường thịt dưới tác động của oxy hóa tự nhiên sẽ bị biến màu, chuyển từ đỏ tươi sang nâu đỏ, thậm chí xám trong vài ngày. Dưới tác dụng bảo quản của CO, thực phẩm tươi sống sẽ có màu đỏ tươi và bắt mắt hơn nhiều!
Áp dụng máy khử độc thực phẩm để hạn chế chất bảo quản ️
Bạn nên dùng máy khử độc thực phẩm vì không chỉ giúp giải quyết vấn đề hóa chất tồn dư trên thực phẩm mà còn hạn chế vi sinh vật - vi khuẩn gây hại đi vào cơ thể. Bên cạnh đó, giúp kéo dài quá trình sử dụng thực phẩm, giữ chúng sạch và tươi lâu hơn.
Đơn giản thôi, rau củ trước khi được mua về đã trải qua nhiều khâu, truyền tay nhiều người, tiếp xúc với khói bụi suốt quá trình vận chuyển. Đa số thực phẩm được bày bán tại các sạp hàng không được che đậy cẩn thận nên dễ bị nhiễm bụi bẩn, vi khuẩn, vi sinh vật gây hại. Việc chỉ rửa bằng nước hay ngâm nước muối nếu không thực hiện đúng cách sẽ không thể loại bỏ được sán, trứng giun, vi khuẩn hoặc hóa chất độc hại đâu!
Máy khử độc thực phẩm được trang bị công nghệ hiện đại, đánh bay vết bẩn cùng những chất độc hại. Không chỉ vậy, còn loại bỏ được dư lượng thuốc trừ sâu sử dụng trong trồng trọt còn bám lại trên rau củ sau khi thu hoạch. Hơn nữa máy khử độc còn loại bỏ được các vi sinh vật (vi khuẩn, virus) bám trên bề mặt rau củ, đảm bảo an toàn cho sức khỏe luôn nha!
Kết luận
Vậy là mình vừa tổng hợp các chất bảo quản thực phẩm nguy hiểm cũng như tác hại của chúng rồi đó! Có thể thấy, việc loại bỏ hoàn toàn chất bảo quản ra khỏi thực phẩm là điều rất khó nhưng việc cắt giảm lượng phụ gia lại dễ dàng hơn. Do đó, mọi người nên ăn ít chất bảo quản thực phẩm vì sẽ gây nên các căn bệnh mãn tính khó lường đấy!
Nguồn: tinhte.vn
Chất bảo quản thực phẩm là gì vậy trời?
Nói đơn giản thì chất bảo quản thực phẩm là những hóa chất tự nhiên hoặc tổng hợp được cho vào sản phẩm để ngăn chặn và làm chậm quá trình hư hỏng, thối rữa do vi sinh vật và môi trường gây ra.
Hóa chất bảo quản có thể dùng đơn lẻ hoặc kết hợp nhiều loại có tác dụng khác nhau luôn á!
Phân loại chất bảo quản đang hot hiện nay
Hiện giờ có 2 loại chất bảo quản mà chúng ta hay gặp nhất:
Chất bảo quản tự nhiên
Đây là những thứ mình dùng hằng ngày khi nấu ăn và bảo quản đồ ăn đó! Chúng không làm mất chất dinh dưỡng, màu sắc, mùi vị hay trạng thái của thực phẩm mà còn giúp món ăn ngon và đẹp mắt hơn nữa.
Các gia vị quen thuộc gồm: muối, đường, dầu ăn, rau kinh giới... Những chất này giúp bảo quản thực phẩm bằng cách hút hết nước dư thừa, ngăn vi sinh vật phát triển, chặn quá trình oxy hóa, giết vi khuẩn và giữ đồ ăn không bị hỏng. Ngoài ra còn có các phương pháp khác như: lên men, làm lạnh, phơi khô...
Chất bảo quản nhân tạo
Đây là các chất phụ gia được cho vào sản phẩm để giữ cho thực phẩm không đổi tính chất, mùi vị. Chúng được dùng siêu nhiều và trở thành thứ "không thể thiếu" trong ngành công nghiệp thực phẩm luôn!
Bạn có thể dễ dàng thấy những chất này trên nhãn sản phẩm vì nó phổ biến lắm. Một số chất bảo quản nhân tạo thường gặp là: BHT, BHA, sodium nitrat, sodium benzoat, kali nitrat, axít benzoic (E210)... đều có trong đồ ăn chế biến đóng hộp, đóng gói, nước chấm, nước giải khát và cả bánh mì nữa!
Các chất bảo quản thực phẩm và tác hại "kinh hoàng" của chúng
Ngày nay vì lợi nhuận, nhiều người kinh doanh thực phẩm dù biết tác hại của các loại chất bảo quản nhưng vẫn cố tình sử dụng, gây ảnh hưởng cực lớn đến sức khỏe người tiêu dùng. Cùng tìm hiểu những chất bảo quản phổ biến và tác hại của chúng nhé!
BHT và BHA (Chất chống oxi hóa)
Các chất độc hại như BHT (butylated hydroxytoluene) và BHA (butylated hydroxyanisole) vẫn được dùng khá rộng rãi dù nhiều nước đã cấm. Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ báo cáo, BHA được dự đoán là chất gây ung thư ở người dựa vào bằng chứng trên động vật thí nghiệm. Khi dùng liều cao, BHA sẽ gây u nhú và ung thư tế bào vảy của dạ dày ở chuột.
Theo các nhà khoa học, BHT và BHA có thể gây tăng động ở trẻ, nguy cơ dị ứng, phát triển khối u và ung thư. Chúng còn độc với gan và hệ thần kinh nữa!
Clorin
Clorin có khả năng kích thích mạnh hệ hô hấp. Ở nồng độ cao hơn 60ppm thì nó có thể phá hủy phổi luôn đó! Nếu hít thở với nồng độ trên 1000ppm hoặc ăn vào với hàm lượng tương đương có thể gây tử vong tại chỗ. Điều này cho thấy clorin là chất bảo quản cực độc!
Tuy nhiên, Clorin vẫn được sử dụng rộng rãi trong:
• Hệ thống cấp nước: Khử trùng nước sinh hoạt bằng dung dịch Clorin 1% để duy trì hàm lượng clo dư từ 0,1-0,2 ppm tại vòi sử dụng.
• Công tác vệ sinh, khử mùi hôi, tinh luyện đường, sản xuất rượu bia, giảm lượng oxy hóa sinh BOD và khử hợp chất độc hại ở nhiều ngành công nghiệp.
• Ngành công nghiệp thực phẩm: Khử trùng trong nhà máy chế biến thực phẩm, chế biến sữa, thực phẩm đóng hộp, nước thải và nhà máy rửa chai bằng dung dịch clorin 0,5%.
• Diệt khuẩn và khử trùng nước làm nước giải khát, duy trì mức clo dư khoảng 10ppm. Khử trùng rau quả tươi bằng cách ngâm trong dung dịch Clorin nồng độ 100 ppm.
Formaldehyde (Foocmon)
Đây là hợp chất thường dùng để ướp xác, cực độc và có thể gây tử vong luôn á! Nếu dùng hóa chất này xử lý thực phẩm, thực phẩm có thể lưu giữ được vô cùng lâu. Nhưng tác hại mà nó gây ra thì "ghê gớm" lắm!
Là chất hóa học gây dị tật thai nhi dù chỉ với liều nhỏ, gây kích thích mạnh trên da, niêm mạc. Hơi hoặc mùi của chúng dễ làm chảy nước mắt, nước mũi và dịch phế quản. Các tác hại khác là kích ứng da, viêm da, giảm tế bào lympho ngoại vi. Một số báo cáo chứng minh nó có thể làm biến đổi DNA nữa nha!
Sodium Benzoat
Dù Sodium Benzoat được coi là an toàn với con người, nhưng khi kết hợp với axit ascorbic có trong thực phẩm có tính axit sẽ tạo ra Benzen - một loại hóa chất độc hại. Benzen có độc tính với máu, cơ quan tạo máu, tổ chức thần kinh. Nhiều nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, Benzen làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cấp ở người tiếp xúc với hóa chất này khi nồng độ vượt quá tiêu chuẩn cho phép.
Sodium Benzoat có thể gây phản ứng phụ như dị ứng, gây cơn hen, tăng động ở trẻ em, phát ban, huyết áp thấp, tiêu chảy, đau bụng... Các phản ứng này gặp với tỷ lệ nhỏ thôi nhưng vẫn đáng lo!
Chất bảo quản lưu huỳnh Dioxide (SO2)
SO2 được dùng để bảo quản hoa quả sấy khô, hạn chế vết màu nâu trên vỏ rau quả tươi như táo, khoai tây. Chất này giúp thực phẩm nhìn bắt mắt hơn vì có tác dụng chống mốc.
Nhưng mà, SO2 có thể gây phản ứng bất lợi cho sức khỏe như dị ứng, làm tăng tần suất hen phế quản ở người mắc bệnh hen. SO2 còn làm giảm hàm lượng vitamin B trong thực phẩm nữa!
Sodium Nitrat và Sodium Nitrit
Đây là 2 chất thường được dùng trong bảo quản thực phẩm. Nitrat và nitrit có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe vì gây co mạch, tăng huyết áp và tạo thành nitrosamin - một loại hóa chất có khả năng gây ung thư. Chất bảo quản này có liên quan đến tăng nguy cơ các vấn đề sức khỏe như viêm nhiễm, ADHD và béo phì, nhưng vẫn cần nhiều nghiên cứu thêm.
Trong ngành sản xuất và chế biến thực phẩm, nitrite và nitrate được dùng làm chất bảo quản có mã số E249 và E251 trên bao bì. Có công dụng giữ màu đỏ tự nhiên cho thịt, ức chế vi khuẩn phát triển. Giúp thịt chậm ôi thiu, lâu mất mùi, ngăn ngộ độc thực phẩm. Nhờ lợi ích này mà nitrite được phép dùng làm chất phụ gia thực phẩm. Nhưng nếu hấp thụ quá hàm lượng chất bảo quản nitrite có nguy cơ gây ung thư, đặc biệt với trẻ em!
Carbon Monoxit (CO)
CO được dùng rộng rãi trong việc bảo quản thực phẩm và rau quả tươi. Thông thường rau quả sẽ được bảo quản lạnh ngay sau khi thu hái để làm chậm quá trình dị hóa. Tiếp đó, chúng sẽ được đóng gói trong điều kiện có nồng độ oxy thấp và CO cao hơn không khí, giúp thực phẩm nhìn tươi, mới và hấp dẫn hơn.
CO có công dụng ức chế sự phát triển của vi sinh vật, do đó làm tăng thời gian sử dụng của sản phẩm. Bình thường thịt dưới tác động của oxy hóa tự nhiên sẽ bị biến màu, chuyển từ đỏ tươi sang nâu đỏ, thậm chí xám trong vài ngày. Dưới tác dụng bảo quản của CO, thực phẩm tươi sống sẽ có màu đỏ tươi và bắt mắt hơn nhiều!
Áp dụng máy khử độc thực phẩm để hạn chế chất bảo quản ️
Bạn nên dùng máy khử độc thực phẩm vì không chỉ giúp giải quyết vấn đề hóa chất tồn dư trên thực phẩm mà còn hạn chế vi sinh vật - vi khuẩn gây hại đi vào cơ thể. Bên cạnh đó, giúp kéo dài quá trình sử dụng thực phẩm, giữ chúng sạch và tươi lâu hơn.
Đơn giản thôi, rau củ trước khi được mua về đã trải qua nhiều khâu, truyền tay nhiều người, tiếp xúc với khói bụi suốt quá trình vận chuyển. Đa số thực phẩm được bày bán tại các sạp hàng không được che đậy cẩn thận nên dễ bị nhiễm bụi bẩn, vi khuẩn, vi sinh vật gây hại. Việc chỉ rửa bằng nước hay ngâm nước muối nếu không thực hiện đúng cách sẽ không thể loại bỏ được sán, trứng giun, vi khuẩn hoặc hóa chất độc hại đâu!
Máy khử độc thực phẩm được trang bị công nghệ hiện đại, đánh bay vết bẩn cùng những chất độc hại. Không chỉ vậy, còn loại bỏ được dư lượng thuốc trừ sâu sử dụng trong trồng trọt còn bám lại trên rau củ sau khi thu hoạch. Hơn nữa máy khử độc còn loại bỏ được các vi sinh vật (vi khuẩn, virus) bám trên bề mặt rau củ, đảm bảo an toàn cho sức khỏe luôn nha!
Kết luận
Vậy là mình vừa tổng hợp các chất bảo quản thực phẩm nguy hiểm cũng như tác hại của chúng rồi đó! Có thể thấy, việc loại bỏ hoàn toàn chất bảo quản ra khỏi thực phẩm là điều rất khó nhưng việc cắt giảm lượng phụ gia lại dễ dàng hơn. Do đó, mọi người nên ăn ít chất bảo quản thực phẩm vì sẽ gây nên các căn bệnh mãn tính khó lường đấy!
Nguồn: tinhte.vn