NangXinh2k8
New member
Đây là quan điểm chung của hàng trăm nhà sử học tham dự Hội thảo khoa học quốc gia "Vương Triều Mạc trong tiến trình lịch sử Việt Nam" diễn ra ngày 9/12 tại TP Hải Phòng. Sự kiện do UBND TP Hải Phòng và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phối hợp tổ chức, hứa hẹn mang đến những góc nhìn mới mẻ về một triều đại từng bị hiểu lầm trong lịch sử.
Trước những định kiến về một "Ngụy triều" của các sử gia thế kỷ 17-18, các nhà sử học đã mang đến nhiều bằng chứng và góc nhìn mới về hoàn cảnh lịch sử thời điểm thay đổi vương triều. Những đóng góp của nhà Mạc (1527-1592) với tiến trình phát triển và chuyển đổi ý thức hệ của phong kiến Việt Nam thế kỷ 16 đang dần được soi sáng lại
GS.TSKH Vũ Minh Giang chia sẻ trong phần đề dẫn rằng, trong lịch sử Việt Nam, Vương triều Mạc tồn tại tới 150 năm, gồm hai giai đoạn: 65 năm trị vì ở Thăng Long (1527-1592) và 85 năm đóng đô ở Cao Bằng (1592-1677).
Hải Phòng chính là nơi phát tích của Vương triều Mạc. Dù thời gian trị vì tại kinh thành Thăng Long không nhiều nhưng đã để lại những dấu ấn siêu sâu đậm trong lịch sử nước nhà nha!
Theo GS.TS Nguyễn Văn Kim, dấu ấn đỉnh nhất phải kể đến tầm nhìn của Mạc Đăng Dung - vị vua đầu tiên của Vương triều Mạc. Ông đã nhận ra những hạn chế trong khuôn mẫu cơ chế vận hành của thiết chế chính trị tập quyền cao thời Lê sơ, nên quyết định xác lập một con đường và mô hình phát triển mới để hóa giải mâu thuẫn trong xã hội Đại Việt thế kỷ 15.
Điểm breakthrough là vị vua này không tiếp tục duy trì tư tưởng độc tôn nho giáo mà chủ trương một cơ chế đa dạng về tôn giáo. Tam giáo Nho, Phật, Đạo đều được song hành tồn tại - một tư duy thể hiện sự mẫn cảm chính trị và khả năng thích ứng cao với thực tế xã hội!
Đặc biệt hơn nữa, nhà Mạc còn để lại dấu ấn với những chính sách nội thương và ngoại thương xịn xò. Kinh tế công thương thời Mạc tiêu biểu nhất là ngành gốm sứ. Vượt ra khỏi định chế của một loại hình sản phẩm thủ công, gốm Mạc đã trở thành sản phẩm hàng hóa và còn là sản phẩm xuất khẩu của Đại Việt nữa đó!
GS.TS Đinh Khắc Thuân chia sẻ một số hình ảnh mới về các văn bia thời Mạc - nguồn tư liệu quý giá cung cấp nhiều thông tin quan trọng về tình hình kinh tế, chính trị - xã hội thời nhà Mạc. Giới sử học đã sưu tập được 186 bia, trong đó có 182 bia mang niên hiệu của nhà Mạc. Hầu hết các bia được tìm thấy ở khu vực châu thổ sông Hồng.
Việc tìm thấy nhiều văn bia thời Mạc cho thấy, vua nhà Mạc đã có dấu ấn ở các làng xã. Trước đó, bia rất hiếm hoi ở giai đoạn Lý, Trần, Lê sơ. Sự phổ biến về văn bia làng xã thời Mạc chính là mở đầu để văn bia làng xã rực rỡ ở các giai đoạn sau. Việc sử dụng niên hiệu nhà Mạc phản ánh rõ nét thái độ của nhân dân đương thời và cho thấy uy thế của nhà Mạc đã được ghi nhận ở phần lớn đất nước lúc bấy giờ
Các tham luận khác cũng nhấn mạnh, giai đoạn cầm quyền ở Thăng Long, Triều Mạc đã có những đóng góp quan trọng trên nhiều phương diện đối với lịch sử đất nước. Tuy nhiên, do những hạn chế mang tính cố hữu - chủ yếu xuất phát từ quan điểm chính trị thời Lê-Nguyễn - đã dẫn tới những nhận thức sai lệch, thiếu khách quan và không công bằng về Nhà Mạc.
Trong khoảng bốn thập niên trở lại đây, cùng với xu hướng phát triển và hội nhập quốc tế của Việt Nam, dựa trên quan điểm đổi mới sử học và những thành tựu khoa học-công nghệ, nhận thức chung không chỉ của giới nghiên cứu lịch sử mà còn của cả xã hội đã từng bước thay đổi.
Nhận thức về Vương triều Mạc và thời đại nhà Mạc từng bước được nâng lên. Mọi khía cạnh về chính trị, ngoại giao, kinh tế, văn hóa, xã hội Đại Việt thời Mạc được nghiên cứu, luận giải một cách khách quan, khoa học và toàn diện hơn, cho thấy cả những mặt tích cực lẫn hạn chế của Nhà Mạc
TS Hoàng Văn Kể, Chủ tịch Hội đồng Mạc tộc bày tỏ, sau nhiều biến động thế kỷ 16-17, con cháu nhà Mạc phải thay tên đổi họ lưu lạc khắp đất nước. Giờ đây, tất cả đều tìm về nguồn cội và bày tỏ khát vọng "Phải nhìn thẳng vào sự thật, tôn trọng sự thật, tìm ra sự thật, đánh giá đúng sự thật".
Những năm qua, nơi phát tích của vương triều Mạc cũng được đầu tư để nhận diện lại một vùng đất rực rỡ trong quá khứ. Nhiều di sản nhà Mạc để lại đã được tôn vinh, như xây dựng Khu Tưởng niệm trên địa bàn cố đô Dương Kinh xưa, lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng cấp quốc gia, công nhận Bảo vật Quốc gia, duy trì Lễ hội Minh Thệ (Di sản văn hóa phi vật thể), đặt tên những danh nhân thời Mạc cho đường, phố và công trình công cộng.
Ông Nguyễn Văn Tùng, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, việc tổ chức Hội thảo là việc làm có ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 540 năm ngày sinh của Vua Thái Tổ Mạc Đăng Dung (22/12/1483). Tại TP Hải Phòng, trong những năm qua, chính quyền và nhiều đơn vị cùng với Hội đồng Mạc tộc đã có những hoạt động, việc làm cụ thể nhằm tôn vinh sự đóng góp và những di sản của Vương triều này.
Tiêu biểu là các cuộc hội thảo về thân thế, sự nghiệp của Mạc Thái Tổ, Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn, Ninh Vương Mạc Phúc Tư, Phật giáo thời Mạc, chợ thời Mạc hoặc dành một chương biên soạn về nhà Mạc trong bộ Lịch sử Hải Phòng 4 tập xuất bản đầu năm 2021, đưa vào Tài liệu giáo dục địa phương (môn Lịch sử) và nhiều nhà khoa học đã xuất bản những ấn phẩm về Vương triều Mạc
Kết luận Hội thảo quốc gia với 8 luận điểm quan trọng, GS-TSKH Vũ Minh Giang nhấn mạnh 2 luận điểm then chốt. Thứ nhất, cần nhìn nhận triều Mạc bình đẳng, khách quan như các triều đại phong kiến khác ở Việt Nam. Thứ hai, kết quả của Hội thảo sẽ là những luận cứ khoa học, sử liệu tin cậy, quan điểm khách quan, toàn diện về sự đóng góp của Vương triều này và giới sử học sẽ có những đánh giá xứng đáng, được thể hiện xứng tầm trong bộ Quốc sử của nước ta và sách giáo khoa.
Nguồn: soha.vn