25 năm kể từ khi khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam (CLV) ra đời, cả ba nước đã cùng nhau tạo nên biết bao dấu ấn đáng nhớ và thành tựu đáng tự hào!
Suốt 1/4 thế kỷ qua, Campuchia - Lào - Việt Nam đã cùng nhau phối hợp thực hiện nhiều hoạt động hợp tác ý nghĩa. Tam giác phát triển này không chỉ đơn thuần là câu chuyện về phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo hay tăng cường kết nối đâu nha. Nó còn thúc đẩy sự giao lưu, trao đổi giữa quốc hội, chính phủ, các tổ chức và người dân ba nước - nghe xịn sò chưa!
Sự phối hợp này diễn ra trên mọi mặt trận: từ giao thông vận tải, viễn thông, năng lượng, thương mại, đầu tư, công nghiệp, tài chính ngân hàng, nông nghiệp, du lịch, y tế, văn hóa, lao động, giáo dục, môi trường cho đến khoa học và công nghệ. Đúng là "all-in" luôn!
Khởi đầu từ năm 1999
Tam giác phát triển khu vực biên giới Việt Nam, Lào và Campuchia (TGPT CLV) được các Thủ tướng ba nước quyết định thành lập năm 1999, ban đầu gồm 10 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông (Việt Nam); Sekong, Attapeu, Saravan (Lào) và Stung Treng, Rattanak Kiri, Mondul Kiri (Campuchia).
Đến năm 2009, ba nước tiếp tục mở rộng "team" bằng cách bổ sung thêm tỉnh Bình Phước (Việt Nam), tỉnh Kratie (Campuchia) và tỉnh Champasak (Lào) vào TGPT CLV. Càng đông càng vui mà!
Những văn kiện quan trọng đánh dấu cột mốc lịch sử
Trong suốt 25 năm hoạt động, TGPT CLV đã thông qua nhiều văn kiện hợp tác super quan trọng:
1. Tuyên bố Viêng Chăn về xây dựng Tam giác phát triển được Thủ tướng ba nước ký nhân dịp Hội nghị Cấp cao ASEAN 10 (ngày 28/11/2004).
2. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội khu vực TGPT CLV được ba nước thông qua năm 2004. Tại Hội nghị Cấp cao CLV 6 (2010) ở Phnom Penh, các Thủ tướng đã xem xét và thông qua Bản điều chỉnh Quy hoạch tổng thể đến năm 2020.
3. Cơ chế chính sách ưu đãi đặc biệt: Tại Hội nghị Cấp cao CLV lần 5 (2008) tại Viêng Chăn, ba nước ký Bản ghi nhớ về việc xây dựng các Chính sách Ưu đãi đặc biệt cho Khu vực TGPT CLV nhằm đẩy mạnh hợp tác phát triển và thu hút đầu tư bên ngoài. Đến HNCC CLV 6, Lãnh đạo cấp cao ba nước tiếp tục thông qua Bản Ghi nhớ sửa đổi về việc Xây dựng các Chính sách Ưu đãi cho khu vực.
4. Tuyên bố chung lần đầu thiết lập cơ chế Hội nghị cấp cao Quốc hội ba nước CLV (2022) - một bước tiến đột phá!
11 Hội nghị cấp cao - 11 dấu mốc son
Trong 25 năm hợp tác, 3 nước đã trải qua 11 hội nghị cấp cao (HNCC) với hàng tá kết quả nổi bật:
HNCC CLV lần 3 (Siem Reap, 2004) khẳng định vai trò cực kỳ quan trọng của Tam giác CLV và nhất trí phối hợp phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, xúc tiến hàng loạt dự án. Nhân dịp Hội nghị Cấp cao ASEAN 10, ngày 28/11/2004, Thủ tướng ba nước đã ký Tuyên bố Viêng Chăn về xây dựng Tam giác phát triển và thông qua Quy hoạch tổng thể Tam giác phát triển.
HNCC CLV lần 4 (Đà Lạt, 2006) thông qua việc thành lập Uỷ ban điều phối chung; nhất trí tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các nhà đầu tư, tăng cường phối hợp trong huy động nguồn lực bên ngoài, nhất là từ Nhật Bản.
HNCC CLV lần 7 (Viêng Chăn, 2013): Thủ tướng ba nước đã ký Tuyên bố chung về hợp tác khu vực Tam giác Phát triển CLV, khẳng định cam kết phát triển khu vực Tam giác thành một điển hình trong hợp tác khu vực của ba nước CLV; nhất trí đẩy mạnh huy động nguồn lực, trong đó có vận động các nhà tài trợ để phát triển hạ tầng giao thông, năng lượng.
HNCC CLV 8 (Viêng Chăn, 11/2014) nhất trí một số điểm chính về tăng cường kết nối 3 nền kinh tế - vibe đoàn kết cứ thế mà lên!
HNCC CLV 10 (Hà Nội, 3/2018) lần đầu tiên mời các đối tác phát triển tham dự và đều thể hiện trách nhiệm đối với khu vực CLV. Điều này khẳng định vai trò của khu vực Tam giác phát triển CLV trong cộng đồng ASEAN - chúng ta được công nhận rồi nè!
Hội nghị cấp cao CLV 11 (trực tuyến, 12/2020) diễn ra trong bối cảnh ảnh hưởng do dịch bệnh COVID-19 - khó khăn thế nào vẫn giữ kết nối!
Giao thông: Nối liền con đường phát triển ️
Các tuyến đường liên kết các tỉnh của ba nước trong khu vực Tam giác Phát triển được ưu tiên phát triển như quốc lộ 40 nối đường Hồ Chí Minh đến cửa khẩu Bờ Y (tỉnh Kon Tum).
Đối với Lào, đường 18B đã hoàn thành tháng 5/2006 để nối thông với Khu kinh tế cửa khẩu Bờ Y của Việt Nam. Còn với Campuchia, Việt Nam cho Campuchia vay ưu đãi xây dựng đường 78 từ Banlung (tỉnh Ratanakiri) đi Ou Ya Dav (tỉnh Ratanakiri) dài 70 km, vốn đầu tư khoảng 26 triệu USD, khởi công từ tháng 1/2007, hoàn thành tháng 3/2010.
Hiện tại, các nước tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho phát triển các tuyến giao thông huyết mạch phục vụ vận chuyển hàng hóa đến các cảng biển, trung tâm thương mại - đường xá thông suốt thì buôn bán mới phát đạt!
Năng lượng: Thắp sáng tương lai
Việt Nam đưa vào vận hành thủy điện Ialy (720MW); đầu tư các dự án thủy điện Xekaman 1 (XKM1) bao gồm các nhà máy XKM1 290MW và XKMXX 32MW và tuyến đường dây 230kV dài 70km từ XKM1 ra biên giới; Nhà máy XKM3 có công suất 250MW và 26,5km đường dây 230kV tới biên giới Việt Nam và Lào, cũng như nhiều dự án khác. Điện có đủ rồi, giờ cứ phát triển thôi!
Thương mại & Đầu tư: Con số biết nói
Tính đến đầu năm 2024, Việt Nam có 248 dự án đầu tư sang Lào với tổng vốn đăng ký đầu tư của các nhà đầu tư Việt Nam là 5,44 tỷ USD và 206 dự án đầu tư sang Campuchia với tổng vốn đầu tư đăng ký phía Việt Nam là 2,91 tỷ USD. Khủng không nào!
Trong khu vực tam giác phát triển thuộc Lào và Campuchia (gồm 4 tỉnh: Rattanakiri, Stung Treng, Mondulkiri, Kratie của Campuchia và 4 tỉnh: Attapeu, Salavan, Sekong, Champasak của Lào), Việt Nam có 110 dự án với số vốn đăng ký đầu tư là 3,76 tỷ USD (chiếm 24,2% tổng số dự án và 44,3% vốn đăng ký đầu tư sang Lào và Campuchia nói chung).
Trong đó, đầu tư tại các tỉnh Tam giác phát triển của Lào là 65 dự án với số vốn là 2,09 tỷ USD, tại các tỉnh CLV của Campuchia là 45 dự án với số vốn là 1,67 tỷ USD.
Các dự án đầu tư của Việt Nam tại khu vực này tập trung chủ yếu vào lĩnh vực trồng cây công nghiệp, xây dựng, khai khoáng và thủy điện. Nhiều dự án đi vào hoạt động ổn định, có những đóng góp và tác động tích cực đối với phát triển kinh tế của địa phương thông qua việc đóng góp cho nguồn thu ngân sách nhà nước, tạo công ăn việc làm cho lao động địa phương, góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng thông qua các công trình dân dụng nhỏ như đường sá, trường học, trạm y tế, đóng góp cho công tác an sinh xã hội tại địa phương thông qua các hoạt động hỗ trợ tài chính, hoạt động giao lưu thăm hỏi, chương trình từ thiện... Làm ăn có tâm là đây!
Việt Nam thu hút đầu tư ngược chiều
Tại Việt Nam, 5 tỉnh thuộc Khu tam giác phát triển gồm Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai, Kon Tum, Bình Phước thu hút 521 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài đến từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt hơn 6 tỷ USD. Trong đó, Bình Phước là "big boss" với 455 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký là 4,7 tỷ USD; đây cũng là địa phương duy nhất thu hút 2 dự án đầu tư của doanh nghiệp Campuchia tại khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư.
Các dự án đầu tư vào khu vực CLV của Việt Nam tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, nông nghiệp, cấp nước và xử lý chất thải, xây dựng, kinh doanh bất động sản, bán buôn bán lẻ. Các đối tác đầu tư chính là Hàn Quốc, Vương quốc Anh, Singapore, Hong Kong (Trung Quốc), Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản - danh sách toàn những cái tên xịn xò!
Ở chiều ngược lại, 5 tỉnh này đã đầu tư sang Lào và Campuchia 48 dự án, với tổng vốn đăng ký là 1,91 tỷ USD, trong đó, chủ yếu là đầu tư vào khu vực CLV của Lào và Campuchia với 41 dự án, tổng vốn đăng ký là 1,65 tỷ USD (chiếm 44% tổng đầu tư của Việt Nam trong khu vực CLV của Lào và Campuchia).
Sáng kiến "Ăn sáng làm việc" - Độc đáo và hiệu quả
Cơ chế ăn sáng làm việc giữa Thủ tướng ba nước nhân dịp tham dự các hội nghị quốc tế nhằm không ngừng thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị và hợp tác, cùng nhau trao đổi các vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm, đồng thời tìm biện pháp tháo gỡ các vấn đề phát sinh - vừa ăn vừa bàn việc quốc gia, đỉnh của chóp luôn!
Gần đây nhất, tháng 9/2023, nhân dịp tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 43 và các hội nghị liên quan tại Jakarta, Indonesia, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có cuộc ăn sáng làm việc với Thủ tướng CHDCND Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Vương quốc Campuchia Hun Manet.
Nguồn: soha.vn