Ở xứ sở hoa anh đào, một chuyện "không thể tin nổi" đang xảy ra - họ phải tổ chức đấu giá gạo để xử lý tình trạng thiếu hàng trầm trọng luôn các bạn ơi!
Tuần trước, một cuộc đấu giá siêu hiếm tại Nhật Bản đã diễn ra và nhận được sự chú ý khủng. Nhưng đừng nghĩ là đấu giá tranh hay xe cổ đâu nhé - chính phủ Nhật đang bán tận 165.000 tấn gạo từ kho dự trữ khẩn cấp (tương đương khoảng 2 tỷ bát cơm luôn đó các bro!) để bù đắp cho hơn 200.000 tấn đã "bay màu" theo báo chí Nhật.
Nhưng plot twist là câu chuyện không hề đơn giản như vậy!
Khủng hoảng gạo thực sự đang đến
Nhật Bản đang thiếu gạo trầm trọng thật sự chứ không phải đùa. Tình trạng khan hiếm nghiêm trọng đến mức các siêu thị phải giới hạn số lượng mua, giá gạo tăng vọt khiến nhà hàng buộc phải tăng giá món ăn. Lần đầu tiên trong lịch sử, chính phủ phải "phá két" kho dự trữ khẩn cấp để cố gắng kéo giá gạo xuống.
"Một điều thực sự không thể tưởng tượng nổi đang xảy ra. Vì vậy, chúng ta phải đưa tình huống bất thường này trở lại bình thường", Bộ trưởng nông nghiệp Taku Eto tuyên bố với báo giới tháng trước, ám chỉ cuộc khủng hoảng gạo và cuộc đấu giá kéo dài 3 ngày vừa kết thúc.
Gạo bắt đầu khan hiếm ở Nhật từ mùa hè năm ngoái. Theo các chuyên gia, nguyên nhân là sự kết hợp của nhiều yếu tố: đợt nắng nóng kỷ lục năm 2023 ảnh hưởng đến vụ mùa, cộng thêm cảnh báo thiên tai tháng 8/2024 đã gây ra tình trạng panic buying (mua tích trữ hoảng loạn).
Thêm nữa, Nhật Bản còn hạn chế nghiêm ngặt việc sản xuất gạo quá nhiều để giữ giá cao và hỗ trợ nông dân trồng lúa nước. Chính vì thế, bất kỳ gián đoạn nào trong chuỗi cung ứng cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Một bao gạo 5kg hiện có giá gần 4.000 yen (27 USD - tầm 690k VNĐ đó mọi người), gấp đôi giá một năm trước luôn! Khi giá bắt đầu tăng năm ngoái, chính quyền đã cảnh báo không nên mua hàng hoảng loạn, kỳ vọng vụ thu hoạch mùa thu sẽ bổ sung kho dự trữ và giảm giá.
Nhưng chỉ có 1 trong 2 điều đó xảy ra thôi. Mặc dù vụ thu hoạch mang lại nhiều gạo hơn, nhưng các nhà phân phối Nhật Bản lại có ít gạo hơn để bán vào năm 2024. Vậy chuyện gì đã xảy ra?
200.000 tấn gạo đi đâu mất rồi?
"Không ai biết cả", Shuji Hisano, giáo sư khoa kinh tế sau đại học của Đại học Kyoto cho biết. Nhưng các chuyên gia trong và ngoài chính phủ có một số suy đoán khá hợp lý.
Theo giáo sư Hisano, việc theo dõi tình hình phân phối gạo ở Nhật Bản đã trở nên khó khăn hơn vì những thay đổi chính sách cho phép người trồng nhiều cách hơn để bán gạo mà không cần thông qua các nhà phân phối lớn truyền thống. Xu hướng này, kết hợp với hạn chế nghiêm ngặt về sản xuất gạo, có nghĩa những biến đổi nhỏ về cung và cầu cũng có thể gây ra tình trạng mua và tích trữ đầu cơ.
Masayuki Ogawa, Phó giáo sư kinh tế nông nghiệp tại Đại học Utsunomiya cho biết những người đầu cơ hiện có thể tích trữ gạo vì nghĩ giá sẽ tiếp tục tăng. "Một số cá nhân và doanh nghiệp đã bắt đầu kinh doanh gạo như một trò chơi tiền bạc", ông tiết lộ.
Câu trả lời sẽ được biết trong vài tuần hoặc vài tháng tới thôi.
Lần đầu tiên trong lịch sử phải "động" đến kho dự trữ chiến lược
Quyết định bán một phần gạo dự trữ chiến lược tại cuộc đấu giá là quyết định mang tính lịch sử đấy! Trước đây, kho dự trữ chỉ được dùng để củng cố nguồn cung trong trường hợp thiên tai hoặc mất mùa. Đây là lần đầu tiên nó được sử dụng để giải quyết các vấn đề về phân phối.
Chính phủ dành riêng 231.000 tấn để giải phóng, bù đắp cho tình trạng thiếu hụt tạm thời. Con số này chiếm hơn 1/5 tổng kho dự trữ khẩn cấp của Nhật Bản, được lưu giữ tại hơn 300 địa điểm trên toàn quốc.
165.000 tấn được đem đấu giá trước. Chính phủ hy vọng gạo sẽ bắt đầu chảy vào các nhà bán buôn và siêu thị. 66.000 tấn còn lại sẽ tiếp tục được đấu giá nếu cần thiết.
Gạo - linh hồn của người Nhật
Nhật Bản là quốc gia phụ thuộc vào gạo siêu nhiều đó. Trung bình một người Nhật tiêu thụ khoảng gần 50kg gạo/năm, so với mức chỉ hơn 12kg của một người Mỹ (chênh lệch gấp gần 4 lần luôn!).
"Gạo là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của người dân Nhật Bản", Takao Iizuka, 62 tuổi, cho biết. Ông Iizuka bán gạo theo túi và nấu thành dạng viên cơm nắm onigiri với mận ngâm, rong biển và các loại nhân khác. Tháng trước, ông buộc phải tăng giá những viên cơm nắm giá khoảng 1 USD của mình lên khoảng 20% để theo kịp giá gạo tăng vọt.
Giờ đây, lần đầu tiên sau 3 thập kỷ làm việc, ông lo lắng về việc liệu mình có cung cấp đủ gạo để dùng cho vụ thu hoạch tiếp theo hay không. Một trong những nhà cung cấp nói với ông vào tháng 1 rằng họ đã hết gạo cho cả năm nay. "Đây là lần đầu tiên tôi lo lắng như thế", ông chia sẻ.
Gạo Việt Nam lên ngôi tại Nhật Bản
Với giá gạo nội địa vẫn ở mức cao tại Nhật Bản, nhu cầu về gạo nhập khẩu rẻ hơn đang tăng mạnh. Trong số các loại gạo được nhập khẩu vào Nhật Bản, gạo Việt Nam đang thu hút sự quan tâm cực lớn của người tiêu dùng vì được đánh giá gần giống với gạo Nhật!
Ông Takashi Takanashi, lãnh đạo của công ty Spice House Co. tại Sagamihara, tỉnh Kanagawa, chuyên bán buôn thực phẩm nhập khẩu cho các nhà hàng và cửa hàng bán lẻ, cho biết: "Chúng tôi đang nhận được nhiều yêu cầu hơn về gạo Việt Nam."
Giá gạo Japonica sản xuất tại Việt Nam tại một cửa hàng trực thuộc công ty là 3.240 yen (khoảng 21,80 USD - tầm hơn 556.000 đồng) cho 5kg, bao gồm thuế, so với khoảng 4.000 yen (gần 27 USD) cho cùng một lượng gạo trong nước. Gạo Japonica là giống gạo chủ đạo ở Nhật Bản, đặc trưng bởi hạt gạo nhỏ, ngắn.
Theo ông Takanashi, gạo Việt Nam trông giống như các sản phẩm của Nhật Bản và hương vị cũng gần như giống hệt luôn!
Công ty bắt đầu kinh doanh gạo Việt Nam vào năm 2024. Khi bắt đầu bán 200 tấn vào khoảng tháng 10, bao gồm cả cho các khách hàng doanh nghiệp, có nhu cầu mua số lượng lớn từ những khách hàng thông thường và các công ty dịch vụ thực phẩm. Công ty hầu như không còn hàng tồn kho và cho biết hiện tại họ đang hạn chế mỗi khách hàng chỉ được mua một bao thôi (sold out quá nhanh luôn!).
Gần đây, giá gạo tăng vọt, 5kg gạo có giá hơn 4.000 yen đã trở nên phổ biến. Năm ngoái người tiêu dùng có thể mua 5kg với giá khoảng 1.500 yen (rẻ hơn gần 3 lần ấy chứ).
Nguồn: soha.vn
Tuần trước, một cuộc đấu giá siêu hiếm tại Nhật Bản đã diễn ra và nhận được sự chú ý khủng. Nhưng đừng nghĩ là đấu giá tranh hay xe cổ đâu nhé - chính phủ Nhật đang bán tận 165.000 tấn gạo từ kho dự trữ khẩn cấp (tương đương khoảng 2 tỷ bát cơm luôn đó các bro!) để bù đắp cho hơn 200.000 tấn đã "bay màu" theo báo chí Nhật.
Nhưng plot twist là câu chuyện không hề đơn giản như vậy!
Khủng hoảng gạo thực sự đang đến
Nhật Bản đang thiếu gạo trầm trọng thật sự chứ không phải đùa. Tình trạng khan hiếm nghiêm trọng đến mức các siêu thị phải giới hạn số lượng mua, giá gạo tăng vọt khiến nhà hàng buộc phải tăng giá món ăn. Lần đầu tiên trong lịch sử, chính phủ phải "phá két" kho dự trữ khẩn cấp để cố gắng kéo giá gạo xuống.
"Một điều thực sự không thể tưởng tượng nổi đang xảy ra. Vì vậy, chúng ta phải đưa tình huống bất thường này trở lại bình thường", Bộ trưởng nông nghiệp Taku Eto tuyên bố với báo giới tháng trước, ám chỉ cuộc khủng hoảng gạo và cuộc đấu giá kéo dài 3 ngày vừa kết thúc.
Gạo bắt đầu khan hiếm ở Nhật từ mùa hè năm ngoái. Theo các chuyên gia, nguyên nhân là sự kết hợp của nhiều yếu tố: đợt nắng nóng kỷ lục năm 2023 ảnh hưởng đến vụ mùa, cộng thêm cảnh báo thiên tai tháng 8/2024 đã gây ra tình trạng panic buying (mua tích trữ hoảng loạn).
Thêm nữa, Nhật Bản còn hạn chế nghiêm ngặt việc sản xuất gạo quá nhiều để giữ giá cao và hỗ trợ nông dân trồng lúa nước. Chính vì thế, bất kỳ gián đoạn nào trong chuỗi cung ứng cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Một bao gạo 5kg hiện có giá gần 4.000 yen (27 USD - tầm 690k VNĐ đó mọi người), gấp đôi giá một năm trước luôn! Khi giá bắt đầu tăng năm ngoái, chính quyền đã cảnh báo không nên mua hàng hoảng loạn, kỳ vọng vụ thu hoạch mùa thu sẽ bổ sung kho dự trữ và giảm giá.
Nhưng chỉ có 1 trong 2 điều đó xảy ra thôi. Mặc dù vụ thu hoạch mang lại nhiều gạo hơn, nhưng các nhà phân phối Nhật Bản lại có ít gạo hơn để bán vào năm 2024. Vậy chuyện gì đã xảy ra?
200.000 tấn gạo đi đâu mất rồi?
"Không ai biết cả", Shuji Hisano, giáo sư khoa kinh tế sau đại học của Đại học Kyoto cho biết. Nhưng các chuyên gia trong và ngoài chính phủ có một số suy đoán khá hợp lý.
Theo giáo sư Hisano, việc theo dõi tình hình phân phối gạo ở Nhật Bản đã trở nên khó khăn hơn vì những thay đổi chính sách cho phép người trồng nhiều cách hơn để bán gạo mà không cần thông qua các nhà phân phối lớn truyền thống. Xu hướng này, kết hợp với hạn chế nghiêm ngặt về sản xuất gạo, có nghĩa những biến đổi nhỏ về cung và cầu cũng có thể gây ra tình trạng mua và tích trữ đầu cơ.
Masayuki Ogawa, Phó giáo sư kinh tế nông nghiệp tại Đại học Utsunomiya cho biết những người đầu cơ hiện có thể tích trữ gạo vì nghĩ giá sẽ tiếp tục tăng. "Một số cá nhân và doanh nghiệp đã bắt đầu kinh doanh gạo như một trò chơi tiền bạc", ông tiết lộ.
Câu trả lời sẽ được biết trong vài tuần hoặc vài tháng tới thôi.
Lần đầu tiên trong lịch sử phải "động" đến kho dự trữ chiến lược
Quyết định bán một phần gạo dự trữ chiến lược tại cuộc đấu giá là quyết định mang tính lịch sử đấy! Trước đây, kho dự trữ chỉ được dùng để củng cố nguồn cung trong trường hợp thiên tai hoặc mất mùa. Đây là lần đầu tiên nó được sử dụng để giải quyết các vấn đề về phân phối.
Chính phủ dành riêng 231.000 tấn để giải phóng, bù đắp cho tình trạng thiếu hụt tạm thời. Con số này chiếm hơn 1/5 tổng kho dự trữ khẩn cấp của Nhật Bản, được lưu giữ tại hơn 300 địa điểm trên toàn quốc.
165.000 tấn được đem đấu giá trước. Chính phủ hy vọng gạo sẽ bắt đầu chảy vào các nhà bán buôn và siêu thị. 66.000 tấn còn lại sẽ tiếp tục được đấu giá nếu cần thiết.
Gạo - linh hồn của người Nhật
Nhật Bản là quốc gia phụ thuộc vào gạo siêu nhiều đó. Trung bình một người Nhật tiêu thụ khoảng gần 50kg gạo/năm, so với mức chỉ hơn 12kg của một người Mỹ (chênh lệch gấp gần 4 lần luôn!).
"Gạo là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của người dân Nhật Bản", Takao Iizuka, 62 tuổi, cho biết. Ông Iizuka bán gạo theo túi và nấu thành dạng viên cơm nắm onigiri với mận ngâm, rong biển và các loại nhân khác. Tháng trước, ông buộc phải tăng giá những viên cơm nắm giá khoảng 1 USD của mình lên khoảng 20% để theo kịp giá gạo tăng vọt.
Giờ đây, lần đầu tiên sau 3 thập kỷ làm việc, ông lo lắng về việc liệu mình có cung cấp đủ gạo để dùng cho vụ thu hoạch tiếp theo hay không. Một trong những nhà cung cấp nói với ông vào tháng 1 rằng họ đã hết gạo cho cả năm nay. "Đây là lần đầu tiên tôi lo lắng như thế", ông chia sẻ.
Gạo Việt Nam lên ngôi tại Nhật Bản
Với giá gạo nội địa vẫn ở mức cao tại Nhật Bản, nhu cầu về gạo nhập khẩu rẻ hơn đang tăng mạnh. Trong số các loại gạo được nhập khẩu vào Nhật Bản, gạo Việt Nam đang thu hút sự quan tâm cực lớn của người tiêu dùng vì được đánh giá gần giống với gạo Nhật!
Ông Takashi Takanashi, lãnh đạo của công ty Spice House Co. tại Sagamihara, tỉnh Kanagawa, chuyên bán buôn thực phẩm nhập khẩu cho các nhà hàng và cửa hàng bán lẻ, cho biết: "Chúng tôi đang nhận được nhiều yêu cầu hơn về gạo Việt Nam."
Giá gạo Japonica sản xuất tại Việt Nam tại một cửa hàng trực thuộc công ty là 3.240 yen (khoảng 21,80 USD - tầm hơn 556.000 đồng) cho 5kg, bao gồm thuế, so với khoảng 4.000 yen (gần 27 USD) cho cùng một lượng gạo trong nước. Gạo Japonica là giống gạo chủ đạo ở Nhật Bản, đặc trưng bởi hạt gạo nhỏ, ngắn.
Theo ông Takanashi, gạo Việt Nam trông giống như các sản phẩm của Nhật Bản và hương vị cũng gần như giống hệt luôn!
Công ty bắt đầu kinh doanh gạo Việt Nam vào năm 2024. Khi bắt đầu bán 200 tấn vào khoảng tháng 10, bao gồm cả cho các khách hàng doanh nghiệp, có nhu cầu mua số lượng lớn từ những khách hàng thông thường và các công ty dịch vụ thực phẩm. Công ty hầu như không còn hàng tồn kho và cho biết hiện tại họ đang hạn chế mỗi khách hàng chỉ được mua một bao thôi (sold out quá nhanh luôn!).
Gần đây, giá gạo tăng vọt, 5kg gạo có giá hơn 4.000 yen đã trở nên phổ biến. Năm ngoái người tiêu dùng có thể mua 5kg với giá khoảng 1.500 yen (rẻ hơn gần 3 lần ấy chứ).
Nguồn: soha.vn