Đây là câu chuyện đau lòng của một nhân viên tại cơ sở y tế Hà Nội. Sau 7 năm làm việc cật lực, mức lương của chị vẫn chỉ là 2.470.000 đồng – không tăng lương, không phụ cấp, không trợ cấp, không thu nhập thêm vì... là nhân viên hợp đồng
Từ việc bị chửi... đến bị dọa kiện
Gần đây dư luận xôn xao khi gần 900 nhân viên y tế công Hà Nội xin nghỉ việc hàng loạt. Nhiều người tỏ ra shock và bất ngờ vì nghĩ rằng làm công chức là "ổn định". Nhưng với nhân viên y tế cơ sở, thực tế không hề như vậy.
Là người đã tiếp xúc trực tiếp với rất nhiều y tế tuyến cơ sở trong đợt dịch COVID-19 vừa qua, mình cảm thấy buồn nhiều hơn vui khi nghe tin này.
Nhân viên y tế cơ sở "bận, rất bận, vô cùng bận" – nhất là trong đợt dịch vừa rồi. Phải xuống tận nơi mới thấy được sự vất vả và áp lực khủng khiếp từ công việc của họ.
Mình từng nghĩ đến sớm trước giờ hành chính, khi chưa có bệnh nhân để trò chuyện. Nhưng thực tế cho thấy đây là suy nghĩ sai lầm khủng khiếp
Mùa dịch, chỉ lúc chợp mắt nhân viên y tế mới không bận. Có trạm y tế phường mình phải ngồi đợi cả ngày mới tranh thủ được 5-10 phút lúc họ ngơi tay. Nói vậy để thấy công việc của họ bận đến mức nào.
Chính quãng thời gian chờ đợi này mình mới thấm được sự vất vả cực nhọc trong công việc của họ.
Một buổi sáng tại Trạm y tế phường Khương Trung (Thanh Xuân, Hà Nội), 7 chiếc điện thoại của 7 nhân viên y tế cộng thêm một số hotline chuông kêu không ngừng – chưa dứt cuộc gọi này lại đến cuộc gọi khác.
Chuông điện thoại đổ dồn kéo dài cả ngày lẫn đêm, khiến nhân viên áp lực cực độ. Mệt mỏi cả ngày, chỉ mong được ngủ ngon, nhưng cứ chợp mắt được lúc lại bị đánh thức bởi tiếng chuông điện thoại. Sau này với nhiều nhân viên y tế, tiếng chuông điện thoại trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng
Công việc ngập đầu với hàng nghìn ca nhiễm, giấy tờ chất cao thành đống chưa kịp giải quyết. 8 giờ hành chính chỉ để giải quyết các cuộc gọi và trả lời thắc mắc của người dân. Đến cuối ngày khi các cuộc gọi thưa đi, nhân viên y tế mới có thời gian nhập liệu, làm báo cáo, giải quyết thủ tục hành chính... cứ thế kéo dài đến tận nửa đêm.
Tại phường Khương Đình, có 6 nhân viên y tế nhưng 3 người phụ công tác tiêm chủng, trạm chỉ còn 3 người mà phải phụ trách "hàng trăm" đầu việc: lấy mẫu xét nghiệm, làm báo cáo, theo dõi F0 điều trị tại nhà, tiếp nhận các cuộc gọi khai báo...
Cả buổi sáng lấy mẫu xét nghiệm cho hàng trăm trường hợp, vừa cởi bộ đồ bảo hộ, ngồi chưa nóng ghế thì bỗng một người dân xồng xộc xông vào: "... chúng mày, sao tao gọi không nghe máy"; "... chúng mày làm ăn kiểu gì, có cái tờ bảo hiểm, bắt tao đi lại mấy lần, tao đóng thuế cho chúng mày ngồi chơi xơi nước đó à, lũ mất dạy...". Cố kìm cơn bực tức, một nhân viên y tế giải thích: "bảo hiểm quy định như vậy, chúng cháu chỉ làm theo quy định". Chưa nói dứt câu thì con của vị này 'nhảy' vào lớn tiếng "Tao sẽ kiện chúng mày lên cấp trên", rồi định lao vào đánh, may có người dân xung quanh can thiệp
Tình trạng hành hung, dọa hành hung, dùng lời lẽ thô tục, xỉ vả, thóa mạ nhân viên y tế tuyến cơ sở không phải hiếm trong đợt dịch vừa qua. Phường nào mình đi cũng nghe các nhân viên y tế phàn nàn về thái độ thiếu tôn trọng của người dân với họ.
Rất nhiều nhân viên y tế tâm sự rằng công việc dù vất vả, bận bịu thế nào nhưng nếu được sự cảm thông, chia sẻ của người dân thì các chị cũng sẽ vui vẻ, thoải mái hơn. Tinh thần thoải mái thì làm việc mới có động lực, có hiệu quả.
Tuy nhiên, dù phấn đấu, cố gắng đến mấy thì hôm nay bị chửi bới, thóa mạ, ngày mai bị dọa kiện... Áp lực từ người dân, từ cấp trên khiến nhân viên y tế thực sự chán nản.
Hết 8 giờ hành chính, mọi người có thể về nhà lo cho gia đình, nhưng đằng đẵng 2 năm trời – nhất là trong đợt dịch vừa qua – chưa ngày nào về nhà trước 10 giờ đêm. Thậm chí có những nhân viên y tế bị chồng lên tận nơi làm việc để đưa đơn ly hôn
"Có những ngày gần 24 giờ đêm mới về đến nhà, vừa thay được bộ quần áo lại có điện thoại báo một ca F0 trở nặng cần cấp cứu, lại lật đật lên đường. 2h sáng mới trở về nhà... Mệt quá nằm ngủ luôn tại ghế. Đêm đó bị cảm lạnh, sáng sau cơ thể mệt rã rời nhưng vẫn cố đến điểm tiêm. Đến nơi thấy người dân nhao nhao quây kín trạm, bao nhiêu uất ức dồn nén, chị đã khóc ngay tại đó. Lúc đó không còn tâm trạng để khám cho người dân, muốn bỏ mặc quay về nghỉ ngơi, nhưng rồi lại nhẫn nại, tiếp tục công việc trong tâm trạng không thể tồi tệ hơn" - BS Nguyen Hai Bang (Trạm trưởng TYT phường Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) kể về một đồng nghiệp.
Hiện nay COVID-19 đã được kiểm soát, quay lại với công việc thường ngày, nhân viên y tế cơ sở lại xoay vòng với nhiều chương trình như tiêm chủng mở rộng, phòng chống sốt xuất huyết, dịch cúm... Tất cả lại tất bật cho công tác truyền thông phòng dịch.
Cũng như công tác phòng chống sốt xuất huyết – theo góc độ chuyên môn phải vận động người dân 100% thực hiện vệ sinh môi trường kết hợp phun hóa chất mới triệt để được. Tuy nhiên khi nhân viên y tế đến nhà kiểm tra, tuyên truyền các biện pháp phòng bệnh, nhiều gia đình tỏ ra chống đối, cáu gắt, bất hợp tác.
Mặc dù đã cố gắng hết sức, nhưng nếu không may dịch bùng phát, trách nhiệm lại dồn cho ngành y tế.
Trong đợt dịch, nhân viên y tế bị "khủng bố" điện thoại cả ngày, người dân ra trạm biểu tình, phản đối. Đã có lúc những cán bộ y tế phải ở im trong trạm, đến khi công an tới mới về được
Nghỉ việc... vì cực chẳng đã
Chị Nguyen Thanh Lam, một trong số những nhân viên hợp đồng ở Khoa KSBT, TTYT quận Đống Đa kể: từ năm 2015 đến nay, sau 7 năm mức thu nhập của chị vẫn duy trì con số 2.470.000 đồng. Vì là nhân viên hợp đồng nên chị không có phụ cấp hay khoản thu nhập nào khác. Hiện Khoa KSBT (TTYT quận Đống Đa) đang có 4 nhân viên y tế hợp đồng duy trì mức lương này.
Công việc của chị liên quan đến y tế dự phòng – với bất cứ bệnh dịch nào cũng luôn là người phải có mặt đầu tiên, bất kể là ban ngày hay đêm muộn.
24 giờ đêm vẫn ở dưới khu dân cư điều tra dịch tễ là chuyện bình thường. Do tính chất công việc phải di chuyển dưới cơ sở, đi giám sát tại các địa bàn nên giờ giấc không cố định, vì thế không có thời gian để làm thêm bất cứ việc gì.
Như đợt dịch năm trước, cả năm ở cơ quan (không phải chỉ riêng chị mà cả khoa Kiểm soát bệnh tật đều vậy), chỉ ghé nhà 5-10 phút lấy bộ quần áo rồi lại đi. Nhiều tháng trời con chị không được mẹ bế ẵm. Mọi công việc gia đình giao phó hết cho chồng.
Đến giờ khi dịch COVID-19 được kiểm soát, chị lại tất bật với các dịch bệnh khác như sốt xuất huyết, cúm A, tay chân miệng... Nói chung công việc không có thời gian ngơi nghỉ mà rất áp lực, nguy cơ lây nhiễm cao.
Công việc nhiều áp lực mà thu nhập lại không tương xứng. Do vậy, sau dịch, khi biết tin các đồng nghiệp tại các đơn vị khác lần lượt xin nghỉ việc, chị không hề ngạc nhiên.
Bản thân chị cũng đã có nhiều lời khuyên nên nghỉ việc, bởi với mức thu nhập không bằng sinh viên làm thêm – chưa đủ lo cho bản thân thì nói gì đến chăm lo cho gia đình và con cái Nhưng có lẽ duyên nợ với nghề còn chưa dứt nên vẫn còn trụ lại.
Trước đây TYT phường Quốc Tử Giám có 6 nhân viên y tế nhưng một người đã xin chuyển công tác. Hơn một năm nay phường cũng tìm kiếm nhân sự nhưng không có nhân viên y tế nào muốn về cơ sở vì thời gian làm việc nhiều mà chế độ thu nhập quá thấp. Do vậy, có thời điểm cả trạm bị F0 nhưng vẫn phải đi làm, vì nghỉ cũng không biết lấy ai thay.
"Đợt dịch vừa rồi sinh viên của các trường về thực tập, rồi những nhân viên y tế được điều động về phường. Tất cả đều hỗ trợ phường rất nhiệt tình nhưng khi ngỏ ý muốn tuyển dụng lâu dài không ai đồng ý. Trải qua đợt dịch tất cả đều sợ – công việc quá nhiều, quá áp lực mà mức thu nhập lại không tương xứng nên mọi người ngại" - BS Vu Thi Hong Mai, Trạm trưởng TYT phường Quốc Tử Giám cười buồn.
Thực sự phải yêu nghề lắm mới trụ lại được, bởi công việc quá vất vả mà thu nhập thì chưa tương xứng. Mới đây nhà nước có quy định tăng mức ưu đãi nghề cho cán bộ y tế tuyến đầu phòng chống dịch 100% lương, nhưng đến bây giờ vẫn chưa có cơ chế nào để thanh toán cho nhân viên y tế.
"Mong thời gian tới nhà nước quan tâm cho tuyến y tế cơ sở nhiều hơn để mọi người yên tâm công tác. Đồng thời tạo điều kiện cho nhân viên y tế cơ sở nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe hiện nay, đầu tư trang thiết bị y tế để phục vụ tốt hơn cho công việc và người dân..." - BS Mai bày tỏ.
Nguồn: soha.vn