Nhà văn này chính là "cây đại thụ" của văn học Việt Nam hiện đại, người đã cày cuốc với nghiệp viết hơn 60 năm và để lại kho tàng sáng tác "khủng" với hơn 100 tác phẩm
Thật sự mà nói, không nhiều tác phẩm văn học Việt Nam có thể "chạm" được trái tim độc giả toàn cầu, càng hiếm hoi hơn với thể loại thiếu nhi. Thế nhưng có một cuốn sách từ năm 1941 đã "phá đảo" mọi rào cản ngôn ngữ và biên giới để được dịch sang hơn 15 thứ tiếng, xuất bản tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Tác phẩm đó chính là "Dế Mèn Phiêu Lưu Ký" của nhà văn Tô Hoài - một cái tên "đỉnh của chóp" trong làng văn học Việt Nam hiện đại
Nhà văn của mọi lứa tuổi với "kho báu" sáng tác siêu khủng
Tô Hoài có tên khai sinh là Nguyễn Sen, sinh ngày 27/9/1920 tại thôn Cát Động, Thị trấn Kim Bài, huyện Thanh Oai (nay là xã Thanh Oai), Hà Nội và qua đời ngày 6/7/2014, hưởng thọ 93 tuổi.
Trong suốt "career" cầm bút, Tô Hoài là nhà văn có đóng góp cực kỳ lớn cho văn học nước nhà. Không chỉ "ghi điểm" ở mảng văn học dành cho người lớn, nhiều tác phẩm thiếu nhi của ông còn được dịch sang nhiều ngôn ngữ. Chính vì thế, ông được nhiều người gọi là "nhà văn của mọi lứa tuổi" - xịn sò thật đấy!
Sinh ra trong một gia đình thợ thủ công ở huyện Thanh Oai (cũ) nhưng Tô Hoài lại lớn lên tại quê ngoại ở làng Nghĩa Đô, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (cũ), nay thuộc khu vực quận Cầu Giấy (cũ), Hà Nội. Bút danh Tô Hoài của ông được ghép từ hai địa danh quen thuộc là sông Tô Lịch và phủ Hoài Đức - ý nghĩa phết nhỉ!
Tuổi trẻ của nhà văn gắn liền với nhiều công việc mưu sinh khác nhau như bán hàng, dạy trẻ, làm kế toán hiệu buôn, thậm chí có thời gian "thất nghiệp luôn". Tuy nhiên, chính văn chương đã mở ra "plot twist" lớn trong cuộc đời ông. Ngay từ những sáng tác đầu tiên, Tô Hoài đã nhanh chóng "viral" với độc giả, đặc biệt sau thành công "bùng nổ" của tác phẩm "Dế Mèn Phiêu Lưu Ký".
Năm 1943, ông gia nhập Hội Văn hóa cứu quốc. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Tô Hoài hoạt động cực kỳ tích cực trong lĩnh vực báo chí và sáng tác, cho ra đời nhiều tác phẩm quan trọng, trong đó có "Truyện Tây Bắc". Sau năm 1954, ông có điều kiện tập trung nhiều hơn cho công việc sáng tác văn học.
Trải qua hơn 60 năm lao động nghệ thuật, Tô Hoài đã để lại hơn 100 tác phẩm thuộc nhiều thể loại như truyện ngắn, truyện dài, hồi ký, ký sự, tiểu luận, kịch bản phim và các tác phẩm viết về kinh nghiệm sáng tác - đúng nghĩa "đa zi năng"
Những sáng tác đầu tay của ông được đăng trên các ấn phẩm như "Hà Nội Tân Văn" và "Tiểu Thuyết Thứ Bảy". Ngay khi xuất hiện, các tác phẩm này đã nhận được sự quan tâm của đông đảo bạn đọc, đồng thời giúp ông từng bước "flex" vị thế trong đời sống văn học.
Nhiều tác phẩm nổi bật của Tô Hoài có thể kể đến như "Quê Người", "O Chuột", "Con Dế Mèn" (sau được bổ sung và đổi tên thành "Dế Mèn Phiêu Lưu Ký"), "Trăng Thề", "Nhà Nghèo"...
Sau năm 1945, tư duy sáng tác của ông có sự "chuyển mình" rõ nét. Nếu trước đó ngòi bút của Tô Hoài chủ yếu "focus" vào những vùng quê nghèo ngoại thành Hà Nội thì về sau, ông mở rộng không gian phản ánh tới nhiều vùng đất, nhiều tầng lớp con người khác nhau.
Dù vậy, một "mạch nguồn" quan trọng trong sáng tác của ông vẫn là những suy ngẫm về xã hội Việt Nam trước năm 1945. Các tác phẩm như "Mười Năm", "Quê Nhà", "Chuyện Cũ Hà Nội"... đã tái hiện sinh động ký ức lịch sử, văn hóa và đời sống Hà Nội qua nhiều giai đoạn khác nhau.
Thông qua những trang viết ấy, người đọc có cơ hội hiểu hơn về phong tục, tập quán, nếp sinh hoạt và con người Hà Nội trong suốt thế kỷ XX. Đây cũng là minh chứng cho vốn sống phong phú cùng nguồn cảm hứng sáng tác "tràn trề" của nhà văn
"Dế Mèn Phiêu Lưu Ký" - tác phẩm Việt Nam "go international" cực đỉnh
Năm 1941, "Dế Mèn Phiêu Lưu Ký" chính thức ra đời và nhanh chóng trở thành "hiện tượng" của văn học thiếu nhi Việt Nam. Thành công của tác phẩm giúp tên tuổi Tô Hoài được biết đến rộng rãi hơn, đồng thời xuất hiện thường xuyên trên nhiều tờ báo và tạp chí như "Truyền Bá", "Phổ Thông Bán Nguyệt San", "Những Tác Phẩm Hay"...
Tác phẩm kể về hành trình "trưởng thành" của Dế Mèn - một chú dế trẻ, khỏe mạnh, tự tin nhưng cũng đầy kiêu ngạo và bồng bột. Sau bài học đau đớn từ cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn bắt đầu những chuyến phiêu lưu qua nhiều vùng đất, gặp gỡ những người bạn mới và đối mặt với nhiều thử thách khác nhau.
Qua từng trải nghiệm, chú dế dần nhận ra giá trị của tình bạn, tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết cũng như khát vọng hướng tới một cuộc sống hòa bình, tốt đẹp hơn
Theo Trung ương Hội Kỷ lục gia Việt Nam, "Dế Mèn Phiêu Lưu Ký" đã được chuyển ngữ sang hơn 15 thứ tiếng trên thế giới, bao gồm tiếng Pháp, Nga, Đức, Trung Quốc, Nhật Bản, Ba Lan, Romania, Cuba, Hàn Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan cùng nhiều ngôn ngữ khác. Không dừng lại ở đó, tác phẩm còn được xuất bản tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ - "tầm cỡ quốc tế" là đây chứ đâu!
Từ những bãi cỏ ven sông Tô Lịch trong trí tưởng tượng của một nhà văn Việt Nam, "Dế Mèn Phiêu Lưu Ký" đã vượt qua biên giới quốc gia để trở thành "người bạn tuổi thơ" của nhiều thế hệ độc giả trên khắp thế giới. Hơn 8 thập kỷ sau ngày ra đời, hành trình của Dế Mèn vẫn tiếp tục được nối dài, trở thành một trong những "biểu tượng thành công" nhất của văn học Việt Nam.
Thật sự là tự hào quá đi mất thôi!
Nguồn: kenh14.vn