Nhà thờ Đức Bà Paris sẽ được phục dựng lại trong nhiều năm tới với những khó khăn về kỹ thuật xây dựng, kiến trúc để đảm bảo tái hiện hoàn hảo những phần bị hư hại.
Nhà thờ Đức Bà Paris sẽ sớm được bắt đầu phục dựng sau đám cháy. Ảnh: Reuters
Khi ngọn lửa được dập tắt rồi, tro tàn lắng xuống, giờ là lúc Nhà thờ Đức Bà Paris bắt đầu hành trình "hồi sinh" đây! Quá trình tái xây dựng có thể mất nhiều năm, thậm chí trên cả một thập kỷ luôn. Nhưng nghĩ mà xem, một kiệt tác kiến trúc Gothic từng mất tận 107 năm để xây dựng và đã đứng vững hơn 8 thế kỷ, thì việc xây lại này cũng chỉ là một chương mới trong câu chuyện dài của nó thôi mà
Những ai tuyệt vọng nhất trong bi kịch này giờ đã được "chữa lành" phần nào rồi đó, vì Tổng thống Emmanuel Macron đã cam kết rằng người Pháp sẽ "cùng nhau xây dựng lại" nhà thờ. Và bùm - chỉ trong 24 giờ sau vụ cháy, số tiền đóng góp đã lên tới 670 triệu USD luôn! Sự hào phóng này cho thấy vấn đề kinh phí - thường là rào cản lớn nhất của mọi dự án phục hồi - có thể không phải là điều đáng lo. Vậy câu hỏi đặt ra là: quá trình phục dựng sẽ diễn ra như thế nào?
An toàn là trên hết nha!
Giống như mọi tòa nhà bị cháy khác, an toàn luôn là priority số 1. Theo các nhà chức trách Pháp, cấu trúc chính (và hai tháp chuông) của Nhà thờ Đức Bà Paris đã được "lưu giữ và bảo tồn" rồi, nhưng các phần khác vẫn có nguy cơ sụp đổ cục bộ và rơi vỡ nè.
Nhà sử học kiến trúc và phát thanh viên Jonathan Foyle nhận định: "Trước khi phân biệt giữa những gì đã được bảo tồn với không thể phục hồi, cần phải thực hiện ngay lập tức các bước để ngăn ngừa thiệt hại thêm nữa. Đây đã là một tòa nhà ẩm ướt vì nước được bơm vào nó, vì vậy, họ sẽ cần dựng một loại vỏ bọc để bảo vệ bên trong".
"Đó không phải là một nhiệm vụ nhỏ đâu", ông Frédéric Létoffé, người đứng đầu Tập đoàn các công ty phục hồi di tích lịch sử ở Pháp nói: "Ngoài việc che chắn và gia cố, một hệ thống giàn giáo với mái che sẽ cần phải được xây dựng để đảm bảo bảo vệ chống lại các yếu tố thời tiết".
Ưu tiên hàng đầu cho ekip phục chế sẽ là lắp đặt một mái nhà tạm thời trên tòa nhà, theo kiến trúc sư John Burton - một nhà khảo sát các công trình bảo tồn tại các nhà thờ kiến trúc Gothic khác như Canterbury và Tu viện Westminster. Theo ông, điều này sẽ giúp các chuyên gia thực hiện kiểm tra chi tiết toàn khu vực để đi đến kết luận thực chất có bao nhiêu cấu trúc được bảo tồn.
"Kiến trúc Gothic đòi hỏi sự cân bằng đấy. Các thanh chống tỳ từng nâng đỡ cho toàn bộ nhà thờ hiện giờ có thể bị mất cân bằng", ông nói. "Sau khi bảo vệ phần cốt lõi của tòa nhà, thì các chuyên gia phục hồi sẽ đánh giá mức độ thiệt hại. Quá trình đó có thể mất nhiều năm luôn nha".
Việc tái xây dựng nhà thờ sẽ phải chú ý đến việc không gây ảnh hưởng tới những phần nguyên vẹn. Ảnh: CNN
Một "đội quân" khảo cổ học xuất trận
Để đưa ra bất kỳ quyết định nào về phương pháp phục dựng, các nhà chức trách Pháp cần hiểu rõ hơn về cách xây dựng nhà thờ thời trung cổ.
"Phần mái còn sót lại và phần móng sẽ tiết lộ các khía cạnh lịch sử của tòa nhà mà có lẽ trước đây chưa được biết đến", Tiến sĩ Foyle nói. "Nhà Thờ Đức Bà Paris hầu như không có hồ sơ xây dựng luôn á. Công trình đó bắt đầu vào năm 1163 và cơ bản đã hoàn thành vào khoảng năm 1240. Bằng chứng cho sự phát triển của tòa nhà đó là trong kết cấu vật lý, vì vậy sẽ cần một đội ngũ các nhà khảo cổ học để hiểu rõ hơn về những phần phải sửa chữa thuộc về giai đoạn nào".
Nhà khảo cổ Peter Riddinton tại công ty Donald Insall Associates (Anh) cho biết một trong những bước đầu tiên sẽ là công việc khảo cổ. Ông cũng đã làm công việc phục hồi lâu đài Windsor sau vụ cháy năm 1992. "Điều cực kỳ hữu ích đối với chúng tôi (tại Lâu đài Windsor) là có một mảnh vỡ khảo cổ học", ông nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại.
"Các nhà điều tra có thể quyết định chia diện tích sàn thành một lưới và phân công một đội để sàng lọc qua mọi ô vuông", ông Riddington bổ sung. "Họ sẽ chọn bất cứ thứ gì có thể hữu ích – có thể là tàn tích, mảnh vụn để từ đó phục dựng mô hình".
Khi phần "pháp y" kết thúc, ông Burton cho biết, các ủy ban chuyên môn có thể sẽ được thành lập để đánh giá từng yếu tố - từ kính màu đến mạ vàng. Sau đó, nhà thờ sẽ cần một kiến trúc sư bậc thầy để tạo ra thiết kế tổng thể.
Một chương khác trong "sáng tạo, phá hủy và sửa chữa"
Trên thực tế, công trình đã được cải tạo nhiều lần trong hơn 8 thế kỷ. Ảnh: Getty
Các nhà chức trách Pháp có thể muốn trung thành với nguyên bản của nhà thờ. Nhưng nước Pháp cũng có thể có một hướng đi táo bạo hơn với một trong những di tích mang tính biểu tượng nhất của quốc gia này đấy. "Có thể sai khi cho rằng nhà thờ sẽ được phục hồi như trước vụ hỏa hoạn, nhưng đó không phải là cách duy nhất", kiến trúc sư Riddington nói. "Nhà thờ đã cũ đã trong quá khứ và nó đã được xây dựng lại theo nhiều phong cách khác nhau trong những năm qua mà".
Fun fact: Ngọn tháp chuông bị đổ sập trong vụ cháy ngày 15-4 qua, thực ra nó cũng từng bị phá vỡ từ quá khứ và đã được xây dựng lại trong đợt phục hồi lớn hồi thế kỷ 19 bởi kiến trúc sư Eugène Viollet-le-Duc đấy. Nhờ đó, ngọn tháp trở nên cao hơn và công phu hơn so với cái đã tồn tại trước đó luôn. Sự phục dựng đó cũng dẫn đến những thay đổi quan trọng khác đối với mặt tiền và nội thất của nhà thờ nữa. "Nhà thờ Đức Bà Paris không phải là một tòa nhà đã bị hóa thạch", Tiến sĩ Foyle nói. "Nó không hề được giữ nguyên vẹn kể từ đầu thế kỷ 13".
"Đó không phải là thứ được bảo tồn hoàn hảo mà đã bị phá hủy hoàn toàn vào đêm 15/4. Thay vào đó, có thể xem đây là một giai đoạn đau thương trong lịch sử lâu dài của việc "tạo ra, phá hủy và sửa chữa" theo chu kỳ. Nhà thờ đã trải qua các cuộc cải tạo, và sống qua lịch sử. Tôi nghĩ điều này sẽ chứng tỏ là một chương khác thôi", Tiến sĩ Foyle nói thêm.
Trong khi đó, đối với ông Burton, điều quan trọng là phải thừa nhận những gì đã xảy ra trong quá trình thiết kế mới. "Chúng tôi không muốn xây dựng một bản sao của nhà thờ để nó trông giống như 800 năm trước. Chúng tôi muốn tôn trọng thực tế nó đã từng bị cháy và để lại dấu vết của điều đó - đó là một phần của lịch sử của tòa nhà mà.
Đội ngũ thợ lành nghề góp sức
Nhiều lao động lành nghề và lượng lớn thợ thủ công như thợ xây, thợ mộc, thợ nối và thợ chạm khắc sẽ phải được huy động trong dự án quy mô lớn này đây.
Ông John David - một thợ xây bậc thầy với hơn 45 năm kinh nghiệm, đã tham gia vào dự án phục dựng York Minster - nhà thờ lớn nhất ở Anh cho biết: "Điều mà tôi nghe nhiều lần là mọi người nói rằng 'chúng ta không thể làm điều này nữa, chúng ta không có những người thợ có khả năng làm điều đó'. Tuy nhiên, chúng tôi có đấy. Chúng tôi có rất nhiều những người thợ như vậy, và chúng tôi cũng có rất nhiều người có thể đào tạo người khác nữa".
"Họ sẽ cần nhiều người hơn, công việc sẽ không thể tiến hành nhanh chóng được, có lẽ từ 10 đến 12 năm", ông nói. "Đây là cơ hội để họ đào tạo những người thợ thủ công không chỉ cho Nhà thờ Đức Bà Paris mà còn cho các tòa nhà và thảm họa khác. Đây không phải là lần cuối cùng đâu nha".
Nguồn: kenh14.vn