Mùi tàu (hay còn gọi là mùi gai, ngò gai, ngò tây) là loại rau quen thuộc trong bữa ăn gia đình Việt mình. Không chỉ dùng để ăn sống, nấu canh, loại cây này còn mang lại siêu nhiều lợi ích cho sức khỏe đó nha!
Tác dụng "thần thánh" của cây mùi tàu
Theo nghiên cứu khoa học, lá và rễ mùi tàu chứa nhiều tinh dầu, còn hạt thì giàu canxi, sắt, riboflavin, vitamin A, B1, B2 và C. Loại rau này còn cung cấp protein, chất béo và tinh bột cho cơ thể luôn!
Y học cổ truyền cho biết mùi tàu có tác dụng sơ phong, thanh nhiệt, kiện tỳ và hỗ trợ long đờm. Còn y học hiện đại thì list ra cả tá benefit nè:
• Hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau bụng và đầy hơi (bye bye khó chịu! )
• Cải thiện các vấn đề da như nám, mụn và mẩn ngứa
• Giúp giảm cholesterol trong máu
• Giảm triệu chứng cảm cúm, sốt nhẹ và ho có đờm
• Làm giảm tình trạng sưng mắt
• Hỗ trợ trao đổi chất hiệu quả
• Cải thiện rối loạn tiêu hóa
• Khử mùi hôi miệng (perfect cho hội hay ăn tỏi )
Ngoài những công dụng y học, mùi tàu còn là gia vị không thể thiếu trong ẩm thực Việt. Với hương thơm đặc trưng, loại rau này thường xuất hiện trong canh, món xào và nhiều món khác. Phần thân, lá dùng để trang trí hoặc cho trực tiếp vào món ăn, còn hạt sau khi phơi khô thì nghiền nhỏ làm gia vị nêm nếm.
Lưu ý quan trọng: Dù có nhiều công dụng nhưng đừng lạm dụng quá mức nhé! Dùng nhiều quá có thể gây tụt huyết áp, tổn thương gan, ảnh hưởng hệ hô hấp và sự phát triển của thai nhi đó!
Hướng dẫn trồng và chăm sóc rau mùi tàu đúng kỹ thuật
Muốn cây phát triển tốt và cho năng suất cao, phải chú ý từ khâu chọn giống, chuẩn bị đất đến chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Dưới đây là những tips bổ ích bạn nên biết:
1. Thời vụ trồng
Mùi tàu có thể sống trong nhiều điều kiện thời tiết, nhưng nhiệt độ 20-30 độ C là lý tưởng nhất. Cây trồng được quanh năm, nhưng tránh gieo hạt khi trời quá lạnh vì sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển.
Hai thời điểm "vàng" để trồng là mùa Xuân và mùa Thu, thường vào khoảng tháng 2 và tháng 7 dương lịch.
2. Chuẩn bị giống
Bạn có thể nhân giống mùi tàu bằng hạt hoặc cây con. Nếu dùng hạt, nên mua tại các cửa hàng uy tín, chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tỷ lệ nảy mầm trên 95%.
Pro tip: Trước khi gieo đại trà, hãy kiểm tra khả năng nảy mầm của hạt để xác định mật độ gieo phù hợp. Nếu trồng bằng cây con, chọn nguồn giống từ những ruộng cây khỏe mạnh, không có dấu hiệu sâu bệnh nhé!
3. Chuẩn bị đất trồng
Mùi tàu trồng được trên nhiều loại đất, trừ những nơi bị nhiễm phèn hoặc nhiễm mặn nặng. Cây phát triển tốt nhất trên đất tơi xốp, giàu mùn và chất dinh dưỡng.
Khi làm đất, chú ý khả năng thoát nước để tránh ngập úng sau mưa lớn. Có thể bố trí luống theo hướng Đông - Tây để hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp. Kích thước luống tham khảo: cao 25 cm, mặt luống rộng 1m, rãnh rộng 30 cm. Mực nước trong rãnh thấp hơn mặt luống khoảng 10 cm.
Đất cần cày bừa kỹ, làm nhỏ và tạo độ tơi xốp. Tùy quy mô, bạn có thể xử lý đất bằng thuốc phòng trừ dế, mọt, kiến trước khi lên luống.
4. Kỹ thuật trồng và chăm sóc
Trước khi gieo hạt, nhớ bón lót sau lần làm đất cuối cùng. Sau khi rải phân, tiếp tục xới đất để phân trộn đều vào nền đất.
Nếu trồng bằng cây con, đặt cây trực tiếp xuống luống đã chuẩn bị. Trong 10 ngày đầu, tưới nước hai lần mỗi ngày để cây nhanh bén rễ và thích nghi môi trường mới.
Nếu gieo bằng hạt, có thể rải hạt trực tiếp lên luống mà không cần ngâm ủ. Do hạt mùi tàu khá nhỏ nên trộn cùng cát hoặc đất bột để dễ phân bố đều. Có thể chia hạt thành 2-3 phần và gieo nhiều lượt để tránh hạt tập trung quá dày.
Độ ẩm đất khi gieo nên duy trì 70-80%, tránh gieo khi đất quá ướt hoặc vào ngày mưa. Nếu sau khi gieo có mưa, che phủ luống để hạn chế tác động. Trời nắng nóng thì phủ thêm rơm rạ để giữ ẩm cho đất.
Mùi tàu ưa ẩm nhưng không chịu được ngập úng kéo dài. Đất quá ẩm tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển, gây thối rễ và chết cây con. Vì vậy, cần bố trí hệ thống tưới, tiêu hợp lý. Trời nắng gắt tưới 1-2 lần/ngày; ngày mưa thì thoát nước nhanh khỏi ruộng.
5. Phòng trừ sâu bệnh
Trong quá trình chăm sóc, nếu phát hiện bệnh hại, nhiều người hay cắt gần như toàn bộ thân lá, chỉ giữ lại gốc. Tuy nhiên, cách này có thể tạo điều kiện cho nấm gây thối gốc và vi khuẩn gây bệnh héo xanh xâm nhập. Nếu phát sinh nghiêm trọng, cả ruộng mùi tàu có thể chết trong thời gian ngắn!
Để phòng ngừa sâu hại, check ruộng thường xuyên, đặc biệt khi mưa phùn, độ ẩm cao để phát hiện sớm và xử lý kịp thời. Nên tỉa bớt cây để ruộng thông thoáng, hạn chế điều kiện phát sinh sâu bệnh. Áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp và tuân thủ tiêu chuẩn VietGAP cũng rất quan trọng đó!
Nguồn: kenh14.vn
Tác dụng "thần thánh" của cây mùi tàu
Theo nghiên cứu khoa học, lá và rễ mùi tàu chứa nhiều tinh dầu, còn hạt thì giàu canxi, sắt, riboflavin, vitamin A, B1, B2 và C. Loại rau này còn cung cấp protein, chất béo và tinh bột cho cơ thể luôn!
Y học cổ truyền cho biết mùi tàu có tác dụng sơ phong, thanh nhiệt, kiện tỳ và hỗ trợ long đờm. Còn y học hiện đại thì list ra cả tá benefit nè:
• Hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau bụng và đầy hơi (bye bye khó chịu! )
• Cải thiện các vấn đề da như nám, mụn và mẩn ngứa
• Giúp giảm cholesterol trong máu
• Giảm triệu chứng cảm cúm, sốt nhẹ và ho có đờm
• Làm giảm tình trạng sưng mắt
• Hỗ trợ trao đổi chất hiệu quả
• Cải thiện rối loạn tiêu hóa
• Khử mùi hôi miệng (perfect cho hội hay ăn tỏi )
Ngoài những công dụng y học, mùi tàu còn là gia vị không thể thiếu trong ẩm thực Việt. Với hương thơm đặc trưng, loại rau này thường xuất hiện trong canh, món xào và nhiều món khác. Phần thân, lá dùng để trang trí hoặc cho trực tiếp vào món ăn, còn hạt sau khi phơi khô thì nghiền nhỏ làm gia vị nêm nếm.
Lưu ý quan trọng: Dù có nhiều công dụng nhưng đừng lạm dụng quá mức nhé! Dùng nhiều quá có thể gây tụt huyết áp, tổn thương gan, ảnh hưởng hệ hô hấp và sự phát triển của thai nhi đó!
Hướng dẫn trồng và chăm sóc rau mùi tàu đúng kỹ thuật
Muốn cây phát triển tốt và cho năng suất cao, phải chú ý từ khâu chọn giống, chuẩn bị đất đến chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Dưới đây là những tips bổ ích bạn nên biết:
1. Thời vụ trồng
Mùi tàu có thể sống trong nhiều điều kiện thời tiết, nhưng nhiệt độ 20-30 độ C là lý tưởng nhất. Cây trồng được quanh năm, nhưng tránh gieo hạt khi trời quá lạnh vì sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển.
Hai thời điểm "vàng" để trồng là mùa Xuân và mùa Thu, thường vào khoảng tháng 2 và tháng 7 dương lịch.
2. Chuẩn bị giống
Bạn có thể nhân giống mùi tàu bằng hạt hoặc cây con. Nếu dùng hạt, nên mua tại các cửa hàng uy tín, chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tỷ lệ nảy mầm trên 95%.
Pro tip: Trước khi gieo đại trà, hãy kiểm tra khả năng nảy mầm của hạt để xác định mật độ gieo phù hợp. Nếu trồng bằng cây con, chọn nguồn giống từ những ruộng cây khỏe mạnh, không có dấu hiệu sâu bệnh nhé!
3. Chuẩn bị đất trồng
Mùi tàu trồng được trên nhiều loại đất, trừ những nơi bị nhiễm phèn hoặc nhiễm mặn nặng. Cây phát triển tốt nhất trên đất tơi xốp, giàu mùn và chất dinh dưỡng.
Khi làm đất, chú ý khả năng thoát nước để tránh ngập úng sau mưa lớn. Có thể bố trí luống theo hướng Đông - Tây để hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp. Kích thước luống tham khảo: cao 25 cm, mặt luống rộng 1m, rãnh rộng 30 cm. Mực nước trong rãnh thấp hơn mặt luống khoảng 10 cm.
Đất cần cày bừa kỹ, làm nhỏ và tạo độ tơi xốp. Tùy quy mô, bạn có thể xử lý đất bằng thuốc phòng trừ dế, mọt, kiến trước khi lên luống.
4. Kỹ thuật trồng và chăm sóc
Trước khi gieo hạt, nhớ bón lót sau lần làm đất cuối cùng. Sau khi rải phân, tiếp tục xới đất để phân trộn đều vào nền đất.
Nếu trồng bằng cây con, đặt cây trực tiếp xuống luống đã chuẩn bị. Trong 10 ngày đầu, tưới nước hai lần mỗi ngày để cây nhanh bén rễ và thích nghi môi trường mới.
Nếu gieo bằng hạt, có thể rải hạt trực tiếp lên luống mà không cần ngâm ủ. Do hạt mùi tàu khá nhỏ nên trộn cùng cát hoặc đất bột để dễ phân bố đều. Có thể chia hạt thành 2-3 phần và gieo nhiều lượt để tránh hạt tập trung quá dày.
Độ ẩm đất khi gieo nên duy trì 70-80%, tránh gieo khi đất quá ướt hoặc vào ngày mưa. Nếu sau khi gieo có mưa, che phủ luống để hạn chế tác động. Trời nắng nóng thì phủ thêm rơm rạ để giữ ẩm cho đất.
Mùi tàu ưa ẩm nhưng không chịu được ngập úng kéo dài. Đất quá ẩm tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển, gây thối rễ và chết cây con. Vì vậy, cần bố trí hệ thống tưới, tiêu hợp lý. Trời nắng gắt tưới 1-2 lần/ngày; ngày mưa thì thoát nước nhanh khỏi ruộng.
5. Phòng trừ sâu bệnh
Trong quá trình chăm sóc, nếu phát hiện bệnh hại, nhiều người hay cắt gần như toàn bộ thân lá, chỉ giữ lại gốc. Tuy nhiên, cách này có thể tạo điều kiện cho nấm gây thối gốc và vi khuẩn gây bệnh héo xanh xâm nhập. Nếu phát sinh nghiêm trọng, cả ruộng mùi tàu có thể chết trong thời gian ngắn!
Để phòng ngừa sâu hại, check ruộng thường xuyên, đặc biệt khi mưa phùn, độ ẩm cao để phát hiện sớm và xử lý kịp thời. Nên tỉa bớt cây để ruộng thông thoáng, hạn chế điều kiện phát sinh sâu bệnh. Áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp và tuân thủ tiêu chuẩn VietGAP cũng rất quan trọng đó!
Nguồn: kenh14.vn