Nhà máy điện hạt nhân 25 tỷ USD của Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ trễ hẹn 3 năm, cuối năm sau mới lên lưới

Chuyện gì đây? Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu xịn xò trị giá 25 tỷ USD của Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ đang chậm tiến độ tận 3 năm rồi fen ơi! Giờ Moscow đang nghĩ đến phương án... bán bớt cổ phần luôn cho đỡ nặng gánh.

4325900cace8875709dd.webp


Ngày 28/10 vừa rồi, Tổng thống Nga Vladimir Putin có chia sẻ là các công ty Thổ Nhĩ Kỳ đang rất "mặn mà" với việc mua cổ phần tại nhà máy điện hạt nhân Akkuyu này. Đây là một trong những dự án năng lượng "khủng" nhất mà Nga đầu tư ra nước ngoài đó nha!

Theo ông Putin thì con số 25 tỷ USD này toàn bộ là tiền túi của Nga bỏ ra. Moscow đang mở cửa chào đón các nhà đầu tư Thổ Nhĩ Kỳ cùng góp vốn, vì dự án đang chậm tiến độ và cần thêm tiền để hoàn thiện.

Hiện tại, tập đoàn năng lượng nguyên tử quốc gia Nga Rosatom đang nắm trọn 100% vốn tại Akkuyu, nhưng có thể "nhả" tối đa 49% cổ phần cho đối tác. Các cuộc đàm phán với phía Thổ Nhĩ Kỳ đã được nối lại từ tháng 4 và có thêm nhiều tiến triển trong tháng 10 vừa qua.

Akkuyu "xịn" thế nào?

Akkuyu là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ, được xây dựng tại tỉnh Mersin phía nam nước này, ngay bên bờ Địa Trung Hải chill phết đó . Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký thỏa thuận hợp tác từ năm 2010 rồi, nhưng mãi đến tháng 4/2018 dự án mới chính thức khởi công sau bao năm chuẩn bị.

Nhà máy gồm 4 tổ máy xài lò phản ứng VVER-1200 thế hệ III+ do Nga thiết kế, mỗi tổ máy có công suất 1.200 MW. Khi hoàn thành, Akkuyu sẽ có tổng công suất 4.800 MW, dự kiến sản xuất khoảng 35 tỷ kWh điện mỗi năm - tương đương gần 10% nhu cầu điện của cả nước Thổ Nhĩ Kỳ luôn!

Điểm đặc biệt của Akkuyu nằm ở mô hình đầu tư xây dựng - sở hữu - vận hành (BOO). Tức là Rosatom không chỉ thiết kế, xây và cung cấp công nghệ mà còn trực tiếp bỏ tiền, sở hữu nhà máy và vận hành lâu dài.

Đây là kiểu chơi khác biệt so với nhiều dự án điện hạt nhân thông thường, khi nước chủ nhà tự đầu tư và thuê nhà thầu nước ngoài xây dựng.

Sao chậm thế?

Với tổng vốn khoảng 25 tỷ USD, Akkuyu là một trong những công trình năng lượng lớn nhất mà Nga triển khai ở nước ngoài. Cuối năm 2025, Moscow còn phải bơm thêm khoảng 9 tỷ USD nữa để duy trì tiến độ xây dựng cho kịp deadline.

Ban đầu, tổ máy đầu tiên dự kiến vận hành vào năm 2023, đúng dịp kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng mà... kế hoạch cứ bị lùi mãi . Quá trình xây dựng gặp đủ thứ trở ngại từ thủ tục hành chính, kỹ thuật, nguồn cung thiết bị đến thanh toán quốc tế.

Đặc biệt, xung đột Nga - Ukraine cùng các biện pháp hạn chế tài chính của phương Tây đã khiến hoạt động hậu cần, vận chuyển và giao dịch xuyên biên giới trở nên phức tạp hơn nhiều. Dù Rosatom không trực tiếp "dính" các biện pháp trừng phạt toàn diện, nhưng dự án vẫn bị ảnh hưởng bởi những khó khăn trong hệ thống thanh toán và chuỗi cung ứng.

Giờ tiến độ thế nào rồi?

Sau nhiều lần điều chỉnh, đến tháng 6/2026, Rosatom thông báo đã hoàn thành công tác xây dựng chính tại tổ máy số một và chuyển sang giai đoạn thử nghiệm, chuẩn bị vận hành rồi nè!

Trong tháng 10, các kỹ sư đã hoàn tất thử nghiệm thủy lực hệ thống làm mát sơ cấp, nâng áp suất lên 24,5 MPa (tương đương khoảng 1,5 lần áp suất vận hành thông thường) để kiểm tra độ kín và độ bền của hệ thống.

Tổng giám đốc Rosatom Alexei Likhachev cho biết tập đoàn đặt mục tiêu đưa lò phản ứng đầu tiên đạt trạng thái phản ứng dây chuyền hạt nhân tự duy trì trong nửa cuối tháng 12/2026. Đây là bước quan trọng trước khi tổ máy kết nối lưới điện và phát điện thương mại, dự kiến trong năm 2027. Theo kế hoạch của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ, cả bốn tổ máy sẽ đi vào hoạt động đầy đủ vào cuối năm 2028.

Win-win cho cả hai bên?

Nguồn: soha.vn
 
Back
Top