Vụ việc này không chỉ là chuyện trừng phạt ông He đơn thuần đâu các bạn ơi, mà còn là làm sao để ngăn chặn những "màn drama" tương tự xảy ra trong tương lai nữa
He Jiankui - anh nhà khoa học Trung Quốc gây "bão" khi tạo ra hai bé gái biến đổi gen đầu tiên trên thế giới - giờ đang đối mặt với khả năng bị tử hình đó các bạn! Thông tin này được tiết lộ bởi Robin Lovell-Badge, một đồng nghiệp của ông trong lĩnh vực di truyền học.
Lovell-Badge đến từ Viện nghiên cứu Francis Crick ở London, Anh. Anh ấy là một trong những thành viên ban tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Quốc tế lần thứ hai về Chỉnh sửa gen người diễn ra tháng 11 năm ngoái tại Hồng Kông, và cũng chính là người mời ông He đến tham dự hội nghị này nữa
Tại hội nghị, nhà khoa học 34 tuổi người Trung Quốc này xác nhận luôn rằng ông đã dùng công cụ chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9 (nghe xịn sò ghê) để can thiệp vào phôi của cặp bé gái sơ sinh
Mục đích mà ông He hướng tới là loại bỏ gen CCR5, giúp 2 bé gái có khả năng miễn nhiễm với HIV. Ông còn nói rằng mình tự hào về "thành tựu" này, bất chấp cả cộng đồng khoa học ở Trung Quốc lẫn toàn thế giới đều phản đối gay gắt
## Plot twist: Ông He "biến mất" một cách bí ẩn!
Sau khi về từ hội nghị, ông He đột nhiên mất tích không rõ lý do gì. Đến cuối tháng 12/2018, có nguồn tin cho biết ông đang bị quản thúc tại nhà khách của Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Nam, nơi ông từng làm phó giáo sư ở Thâm Quyến
Thậm chí có người đã chụp được ảnh ông He đi lại ngoài ban công tầng 4 của nhà khách đó. Hai ban công nối với căn hộ của ông bị quây bằng hàng rào kim loại, bên ngoài cửa phòng lúc nào cũng có 4 người mặc thường phục túc trực. Căng thẳng vãi!
Robin Lovell-Badge - người đang theo dõi sát sao vụ việc này - nói với Telegraph rằng ông lo ngại He Jiankui đang bị điều tra và có thể phải đối mặt với án tử hình nếu mắc tội tham nhũng và hối lộ trong khoa học để thực hiện thí nghiệm "chui"
Trước đó, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc - Xu Nanping - từng phát biểu trên đài CCTV rằng thí nghiệm của ông He đã "vi phạm pháp luật và các quy định của Trung Quốc", đồng thời "vượt qua ranh giới đạo đức được cộng đồng học thuật tôn trọng". Nặng đấy!
## Có thể bị kết tội gì?
Tại Trung Quốc, các hướng dẫn và quy định quản lý của nhà nước có tính chất pháp lý tương tự luật pháp luôn. He Jiankui có thể phải đối mặt với cáo buộc vi phạm hướng dẫn nghiên cứu khoa học, trong đó cấm cấy phôi chỉnh sửa gen vào tử cung để phụ nữ mang thai
Lovell-Badge cho biết Bộ Khoa học Công nghệ và Bộ Y tế Trung Quốc đã tiến hành điều tra chính thức. Ông He có thể phải đối mặt với hai tội nặng hơn là tham nhũng và hối lộ - cả hai đều có khung hình phạt lên đến tử hình ở Trung Quốc đó các bạn!
"Rất nhiều người có lẽ sẽ mất việc, ông ấy không phải người duy nhất liên quan. Vậy làm sao ông ấy thuyết phục được những người khác tham gia? Ông ấy có thể phải chịu mọi tội danh tham nhũng, và phạm tội tham nhũng ở Trung Quốc không phải điều bạn muốn mắc phải trong thời điểm này đâu. Đã có nhiều người mất đầu vì tham nhũng rồi", Lovell-Badge nói
Thật vậy, chính phủ Trung Quốc những năm gần đây đã khởi động chiến dịch chống tham nhũng trên cả nước, kể cả trong nghiên cứu khoa học
Đầu năm 2018, chính phủ công bố danh sách những nhà khoa học phạm tội - họ có thể bị cấm nhận tài trợ hoặc đảm nhận vị trí nghiên cứu trong tương lai.
Vào tháng 12, Trung Quốc tuyên bố sẽ sử dụng Hệ thống Tín dụng Xã hội - công cụ chấm điểm công dân đang gây tranh cãi - để nhắm đến các nhà khoa học phá vỡ quy tắc
## Vậy ông He giờ đang ở đâu? ️
Lovell-Badge cho biết ông He vẫn đang ở tại căn hộ thuộc sở hữu của trường đại học Hoa Nam từ đầu tháng 12, xung quanh có khá nhiều người bảo vệ vũ trang. Không rõ ông đang bị quản thúc hay được bảo vệ, vì trước đó ông từng bị dọa giết
He Jiankui xuất thân là nhà vật lý, ông có một công ty và dường như rất giàu có để tự tài trợ cho nghiên cứu, thuê kỹ thuật viên phòng thí nghiệm và bác sĩ IVF cần cho việc chỉnh sửa gen
"Ở đây, bạn có một nhà vật lý biết chút ít về sinh học, rất giàu có, có cái tôi rất lớn, muốn trở thành người đầu tiên làm điều gì đó thay đổi thế giới", Lovell-Badge nhận xét với Telegraph
## Vấn đề lớn hơn cả việc trừng phạt!
Nhà chức trách Trung Quốc sẽ phải điều tra để xác định mức độ phạm tội của He Jiankui và team của ông. Không loại trừ khả năng ông phải đối mặt với án tử hình, và nếu điều đó xảy ra thì cũng không thể chối cãi
Tuy nhiên, tìm ra người chịu trách nhiệm vẫn chưa đủ! Bản thân hệ thống quản lý khoa học của Trung Quốc đang có lỗ hổng, biến nơi đây thành "miền đất hoang dã" cho các thí nghiệm phi đạo đức - theo cách gọi của các nhà khoa học phương Tây
Nguồn: kenh14.vn