Trong thời đại mà mạng xã hội và AI đang lên ngôi, nghề báo đang phải đối mặt với những thử thách cực khó. Nhà báo Tùng Dương - Thư ký tòa soạn Báo Tiền Phong vừa có buổi chia sẻ thẳng thắn với hội sinh viên và cộng tác viên về những yêu cầu mới của nghề: không chỉ viết giỏi là đủ, mà còn phải hiểu rõ độc giả, nắm chắc nền tảng và biết thích nghi liên tục mới mong tồn tại được.
Viết hay thôi chưa đủ, phải biết "chơi" với nền tảng nữa
Trong buổi gặp gỡ với nhóm thực tập sinh và cộng tác viên Ban Sinh viên - Hoa Học Trò, Báo Tiền Phong, anh Tùng Dương đã kể lại những trải nghiệm thực tế từ trong nghề. Từ việc sản xuất nội dung đến cách vận hành tòa soạn, theo anh thì bức tranh báo chí đang thay đổi từng ngày luôn.
Anh nhấn mạnh rằng trong bối cảnh chuyển đổi số và AI phát triển mạnh như hiện nay, đội ngũ phóng viên, nhà báo không thể cứ "viết xong rồi đăng" nữa. "Nếu mình không hiểu những điều đó, thì bài viết dù hay cũng rất khó tiếp cận trúng đến được người đọc", anh chia sẻ. Phải nắm rõ độc giả đang ở đâu, họ đọc tin lúc nào, qua kênh nào, và các nền tảng phân phối hoạt động ra sao mới được.
Báo chính thống vẫn giữ vị thế không thể thay thế
Dù mạng xã hội có phát triển đến đâu, báo chí chính thống vẫn giữ một chỗ đứng riêng không ai lấy được. Theo anh Tùng Dương, thông tin trên mạng tuy lan nhanh nhưng để tạo niềm tin thì vai trò của báo chí vẫn là số 1.
"Khi một thông tin xuất hiện trên mạng, điều đầu tiên khán giả thường làm là kiểm chứng xem đã có cơ quan báo chí nào đăng tải hay chưa. Khi thông tin được đăng trên một tờ báo uy tín, giá trị của nó hoàn toàn khác", anh giải thích.
Giờ phải làm đủ thứ, không còn chuyện chỉ lo chuyên môn
Một trong những thay đổi lớn nhất của nghề báo hiện nay là người làm báo không thể chỉ ngồi viết bài nữa. "Bây giờ không có chuyện chỉ làm tốt chuyên môn là đủ. Mỗi người đều phải tham gia nhiều việc như tổ chức sự kiện, làm truyền thông, kết nối đối tác… Đó là yêu cầu thực tế", anh nói thẳng luôn.
Về nhịp làm việc của mình, anh Tùng Dương kể: "Có những giai đoạn anh làm việc liên tục, mỗi tuần xử lý hàng trăm tin bài cùng nhiều đầu việc khác. Nhưng khi có một khoảng thời gian không làm gì, lại thấy trống. Nghề báo cuốn mình vào như vậy, khi đã quen rồi thì rất khó tách ra".
Nhưng mà cũng chính những công việc ngoài chuyên môn này lại mang đến nhiều giá trị đấy. "Các em đi nhiều hơn, gặp nhiều người hơn, trải nghiệm nhiều hơn. Có những người chỉ trong vài năm mà đi khắp nơi, tích lũy được những thứ mà không phải nghề nào cũng có", anh chia sẻ thêm.
Kiến thức trên giảng đường thôi chưa đủ đâu các bạn ơi
Đối với sinh viên báo chí, anh cho rằng không thể chỉ dựa vào kiến thức học ở trường. "Kiến thức nhà trường là nền tảng, nhưng chưa đủ. Các em phải có ngoại ngữ để mở rộng nguồn thông tin, phải có kỹ năng nghiệp vụ vững vàng và quan trọng là phải biết thích nghi với môi trường thực tế", anh nhấn mạnh.
Bí kíp phỏng vấn chuyên gia từ anh Tùng Dương
Anh cũng dành thời gian chia sẻ cụ thể về kỹ năng phỏng vấn chuyên gia. "Trước khi đi phỏng vấn, phải định hướng rõ mình viết gì, khai thác cái gì. Có thể dùng AI để gợi ý, nhưng người quyết định vẫn là mình", anh nói.
Việc chuẩn bị thông tin là must-have luôn nha. "Phải tìm hiểu rất kỹ về nhân vật, về bối cảnh, về những gì họ đã nói trước đó. Nếu không, câu hỏi sẽ rất hời hợt và mình không khai thác được gì sâu", anh chia sẻ.
Tuy nhiên, theo anh thì yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự tin tưởng. "Khi nhân vật tin mình, họ sẽ nói thật, nói sâu. Còn nếu không có niềm tin, thì câu trả lời sẽ rất chung chung", anh nhấn mạnh.
Làm báo khó nhưng vẫn có nhiều giá trị lắm
Dù còn nhiều khó khăn, anh khẳng định nghề báo vẫn mang lại nhiều giá trị. "Thứ nhất là một nghề được xã hội tôn trọng. Thứ hai là cơ hội được gặp gỡ rất nhiều người, trong đó có những người tinh hoa, những người có ảnh hưởng. Và từ đó, các em có thể mở ra nhiều cơ hội khác cho mình", anh chia sẻ.
Cuối cùng, anh đặc biệt nhấn mạnh về đạo đức nghề nghiệp. "Không được lợi dụng vị trí, không được dùng quyền phát ngôn hay mối quan hệ để phục vụ lợi ích cá nhân. Làm nghề phải giữ được ranh giới, nếu không thì rất dễ đi sai và bẻ cong ngòi bút", anh nói thẳng luôn.
Làm báo hôm nay không còn là một lựa chọn đơn giản nữa rồi, mà là cả một hành trình đòi hỏi sự nghiêm túc, bản lĩnh và không ngừng thay đổi để thích nghi. Nhưng nếu đã yêu nghề thì cứ theo đuổi thôi, vì những giá trị mà nghề báo mang lại vẫn rất đáng để cố gắng!
Nguồn: svvn.tienphong.vn