LinhDethuong7891
New member
Mặc dù đã bị vạch mặt, nhưng cỗ máy Turk vẫn làm các fan phát cuồng không hề nguôi ngoai đâu nha!
Hồi cuối thế kỷ 18, có một ông anh người Hungary tên Wolfgang von Kempelen đã flex với hoàng hậu Maria Theresa của Áo một con robot cực xịn. Nó có thể đấu cờ vua với bất cứ ai là... con người luôn!
Cỗ máy thần thánh này đã làm mê hoặc khán giả khắp châu Âu và Mỹ hơn cả thế kỷ đấy, từng solo với những tên tuổi đình đám như Napoléon Bonaparte và Benjamin Franklin. Và đoán xem? Nó còn thắng nữa chứ! Sự thật về nó đã gây drama cực mạnh thời bấy giờ.
## Kỳ thủ huyền thoại
Wolfgang von Kempelen - ông chủ của con robot Turk huyền thoại.
Cỗ máy mang tên Mechanical Turk gồm một chiếc tủ siêu to khổng lồ, bên trong toàn máy móc rối mắt, phía trên là bàn cờ. Một hình nộm gỗ cosplay người Ottoman, đội khăn xếp ngồi sau tủ. Nó còn có loa phát tiếng hét để match thêm phần hype nữa!
Kempelen bắt đầu show của mình bằng cách mở cửa tủ cho mọi người xem hệ thống bánh xe, bánh răng, đòn bẩy và máy móc chằng chịt bên trong. Sau khi ai cũng yên tâm không có gì sus, ông đóng cửa lại, vặn máy bằng chìa khóa và mời một người lên làm đối thủ của Turk.
Trận đấu bắt đầu với Turk đi nước đầu. Nó dùng tay trái nhặt quân cờ rồi di chuyển sang ô khác trước khi đặt xuống. Nếu đối thủ đi sai luật, Turk sẽ lắc đầu và đưa quân cờ về chỗ cũ. Savage vãi!
Nếu đối thủ cố tình cheat như Napoléon đã làm năm 1809, thì Turk sẽ bỏ luôn quân cờ đó ra khỏi bàn. Khi bị phạm luật lần thứ ba, người máy sẽ quét tay qua bàn cờ, hạ toàn bộ quân xuống và ragequit luôn!
Các kỳ thủ đều nhận ra Turk chơi cực đỉnh, thường xuyên carry và thắng những cao thủ. Năm 1783 ở Pháp, Turk đã đấu với François-André Danican Philidor - được coi là best player thời đó. Mặc dù lần này Turk thua, nhưng Philidor phải thừa nhận đây là "ván cờ mệt mỏi nhất từ trước đến giờ" của ông. Tôn trọng!
Khi độ nổi tiếng của con robot tăng vọt, mọi người bắt đầu cãi nhau về cách nó hoạt động. Một số tin rằng phát minh của Kempelen thật sự có AI thông minh...
Tuy nhiên, nhiều người nghi ngờ đây là trò lừa bịp level cao, chuyển động của người gỗ được điều khiển bởi chính Kempelen qua nam châm hoặc dây điện, hoặc có người nấp trong tủ luôn ấy chứ!
Một trong những người hoài nghi nhất là tác giả người Anh Philip Thicknesse, ông đã viết luôn một bài nghiên cứu có tựa "Nhân vật biết nói và người chơi cờ tự động - Phát hiện và vạch trần". Nhưng mà ông cũng không đưa được bằng chứng gì thuyết phục cả.
Sau khi Kempelen mất năm 1804, con trai ông bán Turk cùng mọi bí mật cho Johann Nepomuk Malzel, một nhạc sĩ người Bavaria (Đức). Mazel mang nó đi tour khắp châu Âu và Mỹ. Nhà văn nổi tiếng Edgar Allan Poe đã xem show và viết một bài phân tích dài về cách cỗ máy này hoạt động.
Ông suggest rằng một cỗ máy thực sự phải thắng 100% và có pattern chơi đặc trưng, kiểu như timing đi cờ phải đều đặn, mà Turk không làm được. Từ đó Poe kết luận Turk chắc chắn có người điều khiển rồi! ️
Sau khi Mazel qua đời năm 1838, robot được mua bởi John Kearsley Mitchell, bác sĩ riêng của Edgar Allan Poe và là fan cứng của Turk. Ông tặng nó cho Bảo tàng Charles Willson Peale ở Philadelphia. Ở đây, nó nằm góc bàn ăn bụi cho đến khi bị cháy năm 1854. RIP.
Poster quảng cáo người máy chơi cờ với những celeb nổi tiếng.
## Vạch trần sự thật
Robot chơi cờ vẫn là bí ẩn hơn 50 năm, cho đến khi Silas Mitchell, con trai của John Kearsley Mitchell, viết loạt bài cho tờ The Chess Weekly, spoil hết mọi thứ về Turk. Mitchell viết rằng khi Turk đã cháy rồi thì "không còn lý do gì phải giữ bí mật này với các chess player nghiệp dư nữa".
Theo ông, Turk là trò lừa của một magician thông minh. Bên trong chiếc tủ rộng rãi có một người điều khiển, kéo đẩy các đòn bẩy để làm hình nộm phía trên move và chơi cờ.
Chủ nhân có thể giấu cộng sự mà không ai biết vì cửa chỉ mở một lần trước khán giả. Qua một lối khác, người đó lẻn vào bên trong. Các quân cờ có nam châm nhỏ nhưng mạnh gắn vào đế sẽ hút nam châm tương ứng trong các sợi dây dưới bàn cờ và trong hộp.
Điều này giúp người điều khiển bên trong track được quân cờ nào di chuyển đến đâu trên bàn. Smart!
Kempelen và Malzel đã chọn những kỳ thủ thật skill để bí mật vận hành Turk vào nhiều thời điểm khác nhau. Khi Malzel show cho Napoléon xem tại Cung điện Schonbrunn năm 1809, thì một người Đức gốc Áo tên Johann Baptist Allgaier đã điều khiển Turk từ trong bụng nó.
Năm 1818, trong thời gian ngắn, Hyacinthe Henri Boncourt, kỳ thủ top đầu Pháp, trở thành người điều khiển Turk. Một lần khi đang ẩn trong máy, Boncourt... hắt hơi và khán giả nghe thấy! Malzel bối rối phải tìm cách distract khán giả gấp. Sau đó ông thêm bánh răng ồn vào Turk để che tiếng động từ người bên trong.
Khi Malzel mang Turk sang Mỹ biểu diễn, ông thuê kỳ thủ châu Âu William Schlumberger vận hành máy. Một lần sau show, hai cậu bé trốn trên mái nhà đã bắt gặp Schlumberger bước ra khỏi máy!
Hôm sau, báo Baltimore Gazette đăng luôn bài vạch trần. Ngay cả Edgar Allan Poe cũng nhận ra Schlumberger luôn missing trong show nhưng hay xuất hiện khi Turk không thi đấu.
"Hơn nữa, vài năm trước, Maelzel đến Richmond với máy tự động và trưng bày chúng trong ngôi nhà hiện là Học viện khiêu vũ của M. Bossieux. Schlumberger đột nhiên bị ốm và trong thời gian đó không có buổi nào Turk đấu cờ cả", Poe viết. Sus AF!
Cỗ máy Machanical Turk, tranh minh họa năm 1789.
## Truyền cảm hứng cho các phát minh
Năm 1912, Leonardo Torres y Quevedo ở Madrid, Tây Ban Nha đã chế tạo cỗ máy tự động chơi cờ THỰC SỰ đầu tiên tên El Ajedrecista có thể chơi tàn cuộc với ba quân cờ mà không cần con người. Phải mất 80 năm nữa, máy tính mới chơi được full game và đánh bại được các kỳ thủ top thế giới.
Mặc dù đã bị expose, nhưng Turk vẫn được đông đảo khán giả yêu thích không hề giảm sút. Nhiều học giả đã nghiên cứu và viết về Turk trong thế kỷ 19, bao gồm Daniel Willard Fiske, người đã đề cập đến kỳ thủ cờ vua và Malzel trong cuốn sách xuất bản năm 1857 có tên "The Book of the First American Chess Congress".
Nhiều sách khác về Turk cũng được xuất bản cuối thế kỷ 20. Điều bất ngờ là cuối những năm 1970, một số tác giả vẫn chưa hiểu rõ cỗ máy này hoạt động thế nào!
Trong cuốn "The Machine Plays Chess" của Alex G. Bell xuất bản năm 1978, tác giả khẳng định không đúng rằng "người điều khiển là một cậu bé (hoặc người rất nhỏ) được training, đã nghe theo chỉ dẫn của người chơi cờ đang ẩn nấp đâu đó trên sân khấu hoặc trong rạp". Bruh moment!
The Turk cũng truyền cảm hứng cho nhiều phát minh và bản sao, chẳng hạn Ajeeb - phiên bản fake Turk do Charles Hooper, một nhà sản xuất tủ người Mỹ, tạo ra năm 1868.
Máy "hàng nhái" này được giới thiệu khắp Mỹ và thu hút hàng nghìn khán giả xem các trận đấu. Các đối thủ của Ajeeb bao gồm Harry Houdini, Theodore Roosevelt và O. Henry. Clone nhưng vẫn famous!
Khi Edmund Cartwright nhìn thấy Turk ở London năm 1784, ông rất curious và tự hỏi "chế tạo một cỗ máy dệt vải có khó hơn một cỗ máy thực hiện tất cả các bước di chuyển cần thiết trong trò chơi phức tạp đó không?". Trong vòng một năm, Cartwright được cấp bằng sáng chế nguyên mẫu cho máy dệt điện. Inspired!
Mặc dù máy tính hiện đại chơi cờ giỏi hơn nhiều kỳ thủ nổi tiếng, nhưng vẫn có nhiều thứ con người làm better, chẳng hạn xác định nội dung trong hình ảnh hoặc video, viết mô tả sản phẩm hoặc trả lời các câu hỏi khảo sát.
Năm 2005, Amazon tung ra một dịch vụ cộng đồng mới sử dụng nhân công để thực hiện các nhiệm vụ đó. Giống như người máy Turk của Kempelen, dịch vụ trực tuyến của Amazon dùng lao động từ xa của con người ẩn sau giao diện máy tính để giúp người sử dụng thực hiện các nhiệm vụ không thể làm bằng máy thực sự.
Nguồn: soha.vn