Nhiều bạn nghe nói về chứng tăng động giảm chú ý (ADHD: attention deficit hyperactive disorder) chắc sẽ nghĩ ngay đến mấy em nhỏ năng động không ngồi yên được, hay lơ đãng, hành động bốc đồng phải không nào?
Nhưng mà plot twist đây: theo Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ, người lớn cũng bị ADHD nha! Và con số này chiếm khoảng 4-5% trong người lớn ở Hoa Kỳ luôn đó.
Vấn đề là chỉ có một số ít người lớn được chẩn đoán hoặc điều trị kịp thời. Nếu không phát hiện và xử lý sớm, ADHD có thể dẫn đến các vấn đề về tinh thần và thể chất nghiêm trọng, khiến người mắc bệnh và gia đình gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống hàng ngày.
Dấu hiệu của ADHD ở người lớn nè các bạn
Một người mắc ADHD có thể gặp khó khăn tập trung, khó hoàn thành công việc đúng deadline và theo chỉ dẫn, khó sắp xếp công việc, thậm chí hay quên thông tin. ADHD ở người lớn thì mỗi người một kiểu khác nhau nha.
Có người thì ảnh hưởng nặng nề, nhưng cũng có người không vấn đề gì to, hoặc tùy từng tình huống cụ thể mà thôi.
ADHD ở người lớn có thể dẫn đến tâm trạng lơ mơ, lòng tự trọng thấp, chán nản mãn tính, lo âu, trầm cảm; khó tập trung, tính bốc đồng, khó kiểm soát cơn giận, kỹ năng tổ chức kém, hay quên mọi thứ, có vấn đề trong quan hệ xã hội, khó khăn trong công việc.
Trong cuộc sống: trầm cảm, lo âu, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ma túy. Trong quan hệ hôn nhân, ADHD có thể gây ra một số vấn đề liên quan như: ly hôn, kết hôn nhiều lần.
Làm sao để nhận biết nhỉ?
Nếu bạn nghĩ rằng bạn hoặc người mà bạn biết có ADHD ở tuổi trưởng thành, cần phải chẩn đoán sớm nhất có thể và được điều trị đúng để có cuộc sống bình thường càng sớm càng tốt nha!
Tuy nhiên, thực tế cho thấy chẩn đoán ADHD ở người trưởng thành không phải là chuyện dễ dàng đâu, vì các dấu hiệu và triệu chứng của ADHD như trầm cảm, lo lắng, tập trung kém, các vấn đề về mối quan hệ... có thể có những nguyên nhân đan xen và chi phối khác.
Không có xét nghiệm hoặc kiểm tra đơn lẻ nào có thể giúp chẩn đoán xác định ADHD ở người lớn cả.
Tuy nhiên, việc chẩn đoán ADHD ở tuổi trưởng thành sẽ đòi hỏi một cuộc kiểm tra sức khỏe hoàn chỉnh giúp loại trừ bất kỳ nguyên nhân nào có thể gây ra những dấu hiệu và triệu chứng nhất định mà một người đang trải qua.
Những thông tin về lịch sử gia đình, cá nhân, mối quan hệ và các bài kiểm tra tâm lý sẽ giúp đánh giá bất kỳ thông tin về các dấu hiệu nghi ngờ với công cụ thang đánh giá tầm soát ADHD.
Điều trị kết hợp - không thể chỉ dựa vào một thứ
Một khi chẩn đoán đúng được thực hiện, người lớn ADHD được điều trị bằng thuốc, giáo dục, tư vấn tâm lý và huấn luyện.
Các phương pháp điều trị thường được kết hợp với nhau, có thể giúp làm giảm nhiều dấu hiệu và triệu chứng của ADHD, nhưng khó có thể chữa khỏi hoàn toàn trên từng cá nhân cụ thể.
Thuốc: Các loại thuốc thường được sử dụng để điều trị ADHD ở người lớn bao gồm chất kích thích như amphetamine hoặc methylphenidate.
Những chất kích thích này hoạt động bằng cách điều chỉnh nồng độ các chất dẫn truyền thần kinh khác nhau trong não. Các thuốc khác thường được kê toa cho ADHD ở người lớn là một số thuốc chống trầm cảm. Ngoài ra, luôn chú ý đến bất kỳ phản ứng phụ nào có thể gặp khi sử dụng các loại thuốc để điều trị ADHD nhé.
Tư vấn tâm lý: Một khi được chẩn đoán bị ADHD ở tuổi trưởng thành, cần phải tư vấn tâm lý để một người có thể học các kỹ năng có thể giúp tự giải quyết các triệu chứng ADHD hàng ngày như: học cách quản lý sự tức giận tốt hơn; tìm hiểu cách quản lý thời gian tốt hơn, tổ chức tốt hơn mọi thứ; tìm hiểu cách để có mối quan hệ tốt đẹp hơn với gia đình, bạn bè, đồng nghiệp.
Các loại tư vấn tâm lý thông thường được sử dụng khi điều trị ADHD ở người lớn bao gồm:
Liệu pháp gia đình và tư vấn hôn nhân sẽ giúp một người được chẩn đoán bị ADHD ở tuổi trưởng thành cải thiện mối quan hệ của họ với gia đình và bạn tình, cũng như hướng dẫn những thành viên khác trong gia đình làm thế nào để đối phó với một người bị ADHD trong gia đình.
Liệu pháp hành vi nhận thức sẽ giúp người được chẩn đoán ADHD ở tuổi trưởng thành học các kỹ năng cụ thể cần thiết trong cuộc sống hàng ngày, cũng như để quản lý các dấu hiệu và triệu chứng nhất định của rối loạn ADHD có ảnh hưởng đến môi trường trường học, nơi làm việc và ở nhà.
Thay đổi lối sống và các biện pháp khắc phục
Quan trọng là phải nhận biết được các dấu hiệu của ADHD ở tuổi trưởng thành, từ đó có thể được các giải pháp can thiệp đúng cách.
Nguồn: soha.vn