Phải nói luôn là đỉnh Olympus trên Sao Hỏa chính là ngọn núi cao nhất trong số tám hành tinh của Hệ Mặt Trời mình đó! Nó cao gấp 2,4 lần đỉnh Everest nha, và muốn ngắm toàn cảnh ngọn núi này thì bạn phải... bay ra ngoài không gian mới được
Cụ thể hơn, đỉnh Olympus (Olympus Mons) trên Sao Hỏa cao hơn 21.171 mét so với mốc chuẩn của Sao Hỏa. Tức là gấp khoảng 2,4 lần độ cao của đỉnh Everest (bao gồm cả tuyết trên đỉnh nữa đó - 8.848 mét so với mực nước biển). Còn nếu tính từ chân núi lên đỉnh theo chiều thẳng đứng thì nó cao tới 21.900 mét luôn á! ️
Đỉnh Olympus là một ngọn núi lửa hình khiên trên Sao Hỏa. Núi lửa hình khiên nghĩa là gì? Nó là một ngọn núi lửa siêu rộng, bề mặt thoải mái, giống như một cái khiên ấy. Kiểu núi lửa này cũng có nhiều trên Trái Đất đấy, ví dụ như Đảo lớn Hawaii chính là một ngọn núi lửa hình khiên điển hình với diện tích 10.414 km vuông, cao khoảng 4.000 mét.
Có người bảo chiều cao của nó có thể không chính xác vì Sao Hỏa đâu có đại dương. Nhưng mà dù Sao Hỏa không có mực nước biển, thì mốc Sao Hỏa ở đây cũng có ý nghĩa tương đương với mực nước biển trên Trái Đất rồi. Hơn nữa, mốc này không phải là điểm thấp nhất trên bề mặt Sao Hỏa đâu nha! Ví dụ như vùng đồng bằng 1.000 km nằm ở phía tây bắc của Olympus Mons, nó thấp hơn mốc chuẩn của Sao Hỏa tới 5.000 mét.
Nếu tính từ đồng bằng này làm điểm tham chiếu thì chiều cao thẳng đứng của đỉnh Olympus sẽ lên tới 26 km luôn á!
Nếu hệ quy chiếu trắc địa (datum) của Sao Hỏa bằng với mực nước biển của Trái Đất, thì chiều cao của đỉnh Olympus gần gấp 2,4 lần đỉnh Everest! Miệng núi lửa của ngọn núi lửa hình khiên này bao gồm 6 hố sụp đổi chồng lên nhau, với chiều dài và chiều rộng là 80 x 60 km nha các bạn.
Nơi sâu nhất dưới mực nước biển của Trái Đất là rãnh Mariana, sâu tới 11.000 mét, nhưng nó không đại diện cho độ sâu trung bình của toàn bộ đại dương. Độ sâu trung bình của các đại dương trên Trái Đất là khoảng 3.700 mét, nếu lấy độ sâu này làm mốc trắc địa của Trái Đất thì độ cao tuyệt đối của đỉnh Everest sẽ là 12.548 mét. Từ đó có thể thấy nó vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh Olympus trên Sao Hỏa.
Olympus Mons nằm ở 18,65 độ vĩ Bắc và 226,2 độ kinh Đông trên Sao Hỏa. Chiều rộng của toàn bộ ngọn núi là khoảng 600 km, tức là khoảng cách đường thẳng nằm ngang trung bình từ chân núi đến đỉnh núi có thể đạt tới 300 km. Vì thế đỉnh Olympus hoàn toàn không thể nhìn thấy từ chân núi, và nó chỉ có thể được ngắm toàn bộ từ không gian thôi!
Cho đến nay, sự đồ sộ của đỉnh Olympus vẫn được coi là độc nhất vô nhị trong Hệ Mặt Trời, và chưa từng có hành tinh nào được tìm thấy có một ngọn núi khủng như vậy. Bởi vì kích thước khổng lồ của nó, chúng ta sẽ không thể nhìn thấy hình ảnh đầy đủ của nó từ bề mặt Sao Hỏa được.
Còn đỉnh Everest là đỉnh cao nhất của dãy Himalaya, độ cao trung bình của dãy Himalaya là 6.000 mét, được hình thành do sự va chạm và đùn đẩy của hai mảng lục địa lớn. Khác với đỉnh Olympus, sườn núi Everest dốc tè le, sườn phía Bắc có độ dốc trung bình lên tới 45 độ, nhiều nơi còn là vách đá dựng đứng nên leo trèo cực khó khăn
Đỉnh Olympus mặc dù có độ cao thẳng đứng khủng, nhưng nó lại không dốc đứng như đỉnh Everest, độ dốc của nó rất thoải. Vì thế có thể nói rằng nếu leo lên đỉnh Olympus, chúng ta sẽ gặp ít khó khăn hơn so với việc leo lên đỉnh Everest đấy!
Olympus Mons là một ngọn núi lửa và nó đã từng phun trào trong quá khứ, nhưng sau đó lõi của Sao Hỏa dần nguội đi, hiện tại nó chỉ là một ngọn núi lửa đã tắt. Và đây cũng được coi là ngọn núi lửa lớn nhất trong Hệ Mặt Trời với diện tích khoảng 300.000 km vuông luôn!
Olympus Mons là một núi lửa hình khiên và dạng núi lửa này cũng tồn tại trên Trái Đất. Mauna Loa (tiếng Hawaii: Mauna Kea) là một trong những núi lửa hình khiên lớn nhất trên Trái Đất. Ngoài ra, núi lửa Mauna Loa cũng là ngọn núi có độ cao chênh lệch từ chân núi đến đỉnh núi lớn nhất trên Trái Đất, tính từ chân núi ở độ cao 5.998 mét dưới mực nước biển Thái Bình Dương đến đỉnh thì ngọn núi ở độ cao 4.205 mét so với mực nước biển. Chênh lệch độ cao giữa chân núi và đỉnh núi là 10.203 mét.
Núi được cấu tạo chủ yếu bằng đá nên khả năng chịu áp lực của chúng là có hạn. Các nhà khoa học cho biết môi trường trọng lực của Trái Đất đã đặt ra giới hạn cho độ cao của những ngọn núi. Độ cao của núi trên Trái Đất sẽ không thể vượt quá 20.000 mét, thậm chí rất khó vượt qua 15.000 mét. Độ cao của đỉnh Everest từng vượt quá 10.000 mét, nhưng nó nhanh chóng bị hạ xuống.
Lý do trên Sao Hỏa có núi cao hơn Trái Đất là vì lực hấp dẫn của Sao Hỏa nhỏ hơn Trái Đất rất nhiều. Thể tích của hành tinh này cũng chỉ bằng 1/7 Trái Đất và khối lượng của nó cũng chỉ bằng 1/11 Trái Đất thôi.
Áp suất trên Sao Hỏa vốn dĩ rất thấp, chỉ bằng khoảng 0,75% áp suất khí quyển trên Trái Đất. Và khi lên đến đỉnh Olympus, áp suất tại đó chỉ bằng 8% so với mức cơ bản của Sao Hỏa. Trong khi đó trên đỉnh Everest, áp suất khí quyển là 33%. Vì thế có thể thấy rằng môi trường của đỉnh Olympus sẽ tồi tệ và khắc nghiệt hơn rất nhiều so với đỉnh Everest đó nha!
Khối lượng nhỏ và lực hấp dẫn nhỏ sẽ khiến cho giới hạn chiều cao của các ngọn núi lớn hơn. Trên thực tế, khối lượng của các hành tinh trong vũ trụ càng nhỏ thì hình dạng của chúng càng ít tròn và độ cao cực đại của các đỉnh trên bề mặt của chúng vượt xa độ cao của Trái Đất.
Xem thêm:
Nguồn: soha.vn