Giữa đống content giải trí ngập tràn, có một hội những bạn trẻ đang làm điều cực kỳ cool: kể lại những câu chuyện văn hóa Việt Nam theo cách... ngồi tám với nhau trên mạng xã hội âm thanh!
Đó chính là dự án "Vắc xin văn hóa" - nơi các bạn trẻ cùng nhau "tiêm" kiến thức về dân tộc, xứ sở, nước non qua những buổi tụ họp mỗi thứ Hai hằng tuần trên OnMic. Không phải kiểu học thuộc lòng khô khan đâu nhé, mà là "ngồi kể nhau nghe" về các nhân vật lịch sử, truyện cổ tích, truyền thuyết dựng nước giữ nước... với phong cách siêu gần gúi và hài hước!
Từ những ngày giãn cách buồn tẻ đến hành trình lan tỏa văn hóa
Trương Mỹ Dung - cựu sinh viên ngành Ngữ văn Hán Nôm (trường ĐH KHXH&NV TP.HCM) và là trưởng dự án - kể lại: "Mùa dịch 2021, giãn cách ở nhà buồn lắm, mình khuây khỏa bằng cách chia sẻ về chữ nghĩa, âm dương ngũ hành... Rồi tình cờ nhắc đến ngành Hán Nôm, mong muốn mở lớp dạy online cho đỡ buồn thì bất ngờ có 5 bạn hưởng ứng luôn!"
Từ những buổi học đó, cả nhóm bàn nhau làm thêm hoạt động ngoại khóa - chia sẻ về những chủ đề văn hóa tâm đắc. Và thế là "Vắc xin văn hóa" ra đời, kéo dài đến tận bây giờ với mục đích truyền cảm hứng để mọi người tìm hiểu thêm về văn hóa Việt Nam.
Đội hình "all-star" đam mê sử Việt
Nhóm tụ họp những "mảnh ghép" cực chất: Trương Mỹ Dung (giáo viên dạy chữ Hán cổ), Uy Lê (diễn viên hài độc thoại), Dante Trần (cử nhân Sáng tác văn chương ĐH bang Arizona, Mỹ), Nguyễn Bảo Khánh (đồng sáng lập, Giám đốc điều hành OnMic), Vũ Dũng (Trợ lý trưởng nhãn hàng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương)...
Nếu bạn quan tâm đến sử học, chắc chắn sẽ từng nghe những tràng cười trong trẻo, những lời chia sẻ gần gũi trong show "Vắc xin văn hóa" rồi!
Từ Chuyện Hồ Hoàn Kiếm, Thần tiên trời Nam, Danh tướng Khai quốc thời Lê, Ngũ hổ tướng, Vụ án Lệ Chi Viên... cho đến bàn luận về Cội nguồn ẩm thực chay với khách mời Hồ Đắc Thiếu Anh, hay Triết lý âm dương ngũ hành trong ẩm thực và mâm cỗ Tết với nghệ nhân ẩm thực Lê Thị Thiết...
Kể sử kiểu "trẻ hóa" - vừa cười vừa hiểu
Lối kể chuyện "trẻ hóa", đậm chất hài hước nhưng vẫn giữ nguyên dân tộc tính trong mỗi câu chuyện sử ký, dã sử... Các bạn truyền tải theo cách dễ hiểu, dễ thấm siêu cấp!
Dante Trần giải thích: "Mỗi chủ đề là 'biển cả' thông tin luôn. Đầu tiên, nhóm tiếp cận theo hướng văn hóa dân gian, gần gũi và quen thuộc. Thứ hai, chọn chủ đề theo dòng lịch sử, từ thời Hồng Bàng rồi trải qua thời Bắc thuộc, đến các triều đại phong kiến Việt Nam...
Trước mỗi show, cả team cùng ngồi lại xắn tay áo tìm câu chuyện, bóc tách chi tiết thú vị trong sử sách, lựa chọn nhân vật tiêu biểu... để dàn dựng thành show chỉn chu. Đồng thời đầu tư thiết kế poster giới thiệu đẹp mắt để truyền tải thông điệp trọn vẹn đến người nghe."
Hơn 150 thính giả trung thành mỗi show
Sau hơn một năm hoạt động, "Vắc xin văn hóa" đã thực hiện hơn 50 chương trình chính thức lẫn ngẫu hứng. Dù đã trở lại guồng quay công việc, các thành viên vẫn dành thời gian tổ chức buổi chia sẻ online hàng tuần, kết nối cộng đồng yêu văn hóa, sử Việt.
"Mỗi chương trình có hơn 150 thính giả trung thành luôn theo dõi, phản hồi tích cực, có khen có chê. Nên thật lòng mà nói, dù bận đến mấy, chúng mình cũng không nỡ bỏ show...", Mỹ Dung tâm sự.
Phía sau những cuộc thảo luận văn hóa, lịch sử cởi mở, nhóm dành nhiều thời gian đọc, thẩm định thông tin để chọn lựa chi tiết thú vị gửi tới thính giả. Đồng thời không ngừng học hỏi, mạnh dạn đưa ra những tên tuổi lớn còn khuất lấp bởi những vết gấp của lịch sử...
"Sẽ thế nào nếu chuyện này xảy ra vào thời này?"
Diễn viên hài độc thoại Uy Lê - thành viên đồng hành từ số đầu tiên - chia sẻ: "Khi tham gia dự án, mình thường đặt câu hỏi: 'Sẽ thế nào nếu câu chuyện này xảy ra vào thời này?'. Từ đó, mình và nhóm có những so sánh thú vị để khán thính giả soi chiếu với những điều đang xảy ra xung quanh. Văn hóa và lịch sử là đề tài khá nghiêm túc, nên tụi mình tìm cách khai thác phù hợp. Từ đó, mỗi chủ đề luôn có cách tiếp cận hài hước, truyền tải chân thật đến người nghe."
Ngoài phát trực tiếp, nhóm còn thực hiện dạng video, chia sẻ lại trên YouTube, Spotify... Mỹ Dung nói: "Điều khiến nhóm rất hào hứng là chúng mình đang làm dự án lan tỏa nét đẹp văn hóa dân gian, sức hút của những câu chuyện kể và kết nối để các bạn trẻ hiểu biết thêm về tiền nhân, dân tộc, xứ sở, nước non Việt Nam."
Tạo không gian "thật Việt Nam"
"Vắc xin văn hóa" không đơn thuần là tiếng nói riêng mà còn là câu hỏi lớn hơn: tại sao mình sinh ra và lớn lên tại Việt Nam nhưng lại không quan tâm đến dòng chảy văn hóa, hay rộng hơn là lịch sử nước nhà?
"Người Việt mình thích cười, ưa cười, hay cười, mình và nhóm mong muốn đem sự vui vẻ ấy lên các buổi trò chuyện, tự nhiên, gần gũi... Nhóm trộm nghĩ, những câu chuyện văn hóa của dân tộc ta, được lưu truyền qua hàng ngàn năm, đi theo bao biến thiên của dòng chảy lịch sử, thấm đẫm cốt cách và tâm tình của người Việt...
Mỗi câu chuyện sử Việt đã tự đậm đà dân tộc tính. Bọn mình lại là người Việt Nam, tiếp nhận và kể lại những câu chuyện đó theo cách nghĩ của thời đại đang sống. Người Việt Nam kể chuyện văn hóa Việt Nam với tinh thần tiếp nối, ắt sẽ tạo nên một không gian thật Việt Nam rồi!", Mỹ Dung chia sẻ.
Dự án đã đặt đúng cảm xúc để nói thay tiếng lòng của những người trẻ - "dân ta phải biết sử ta, cái gì không biết thì ta đi tìm". Thông qua mỗi show live, nhóm hy vọng mọi người có đủ sự quan tâm, yêu thích và được truyền cảm hứng dẫn dắt ở bước đầu. Để từ đây, mỗi người có thể tự tìm hiểu, nghiên cứu thêm về kiến thức văn hóa lịch sử hay chỉ đơn giản là thêm yêu tiếng Việt.
Phản hồi từ cộng đồng
"Các anh chị truyền đạt kiến thức văn hóa dân gian sao mà thật dễ hiểu, thật hài hước, có cả những dẫn chứng liên hệ vào thực tế hiện tại nữa..."; "Trước giờ, mình chưa từng ghét sử hay văn hóa, nhưng khi nghe 'Vắc xin văn hóa', mình chợt nhận ra bản thân thiếu hụt rất nhiều kiến thức về lịch sử và cần thời gian để đọc thêm sách vở để biết thêm các vị vua nhà Nguyễn, các truyện dã sử về những trận chiến giữ nước hào hùng của dân tộc..." - đó là những dòng bình luận từ các bạn thính giả khi nghe kể chuyện văn hóa.
Tại sao chọn mạng xã hội âm thanh? ️
Theo nhóm, việc tận dụng mạng xã hội âm thanh giúp đơn giản hóa khâu sản xuất: không cần thiết bị đắt tiền, địa điểm, ánh sáng... và những thứ không phải thế mạnh của nhóm như khả năng diễn xuất, ngoại hình...
"Có những hôm, tụi mình vừa nằm trên ghế lười vừa giao lưu, không khác gì tán gẫu với bạn bè về chủ đề văn hóa - lịch sử yêu thích. Tụi mình có thể cười, có lúc rớt nước mắt khi được kết nối trực tiếp với thính giả. Chính sự tương tác hai chiều mà 'Vắc xin văn hóa' có sức hút khác biệt với những podcast khác," Vũ Dũng bày tỏ.
Việc sử dụng giọng nói để kết nối mọi người với nhau, cũng là hình thức thú vị "vẽ hình ảnh" qua những câu chuyện. Và mỗi câu chuyện để kể cho thật cuốn hút thì người kể phải có góc nhìn và trải nghiệm riêng, mới truyền đạt hết được cho người nghe.
"Trong thời gian tới, tụi mình sẽ gặp mặt trực tiếp lẫn online để trao đổi về nội dung từng show. Từ đó, dự án cải thiện chất lượng nội dung, diễn giả và thính giả cùng ngồi lại thảo luận chuyện xưa để có thêm những góc nhìn mới mẻ, thời đại," Bảo Khánh và các thành viên nhóm tâm sự.
Một số poster đậm chất Việt gửi gắm đến cộng đồng yêu văn hóa, sử Việt:
Nguồn: svvn.tienphong.vn