Theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân, trước đây ngoại ngữ là thứ tạo ra sự khác biệt giữa các bạn học sinh và được ưu tiên quan tâm đặc biệt. Nhưng giờ thì khác rồi, yêu cầu này đang được nâng lên thành một chuẩn năng lực thiết yếu luôn đó!
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế như hiện nay, ngoại ngữ sẽ không còn được coi chủ yếu là lợi thế để cộng điểm xét tuyển nữa, mà phải trở thành điều kiện cần để các bạn có thể tiếp cận những chương trình đào tạo chất lượng cao. Nói thẳng ra là không có ngoại ngữ thì khó mà học tốt được các chương trình xịn nha!
Từ "điểm cộng thêm" thành "yêu cầu bắt buộc" luôn
Phát biểu tại Diễn đàn hợp tác nhà trường - doanh nghiệp năm 2026, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân đã nhấn mạnh việc cần thay đổi cách nhìn về năng lực ngoại ngữ trong đào tạo và tuyển sinh đại học.
Ông kể lại một câu chuyện khá thực tế từ chuyến đưa đoàn thí sinh Việt Nam đi tham dự Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 vừa diễn ra tại Thượng Hải, Trung Quốc. Theo đó, có 3 nhóm năng lực được đề cao, trong đó đứng đầu là ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh. Nhưng mà plot twist là một thí sinh đi thi phải đi kèm với... một phiên dịch viên luôn!
Câu chuyện này cho thấy rõ khoảng cách giữa việc có kỹ năng nghề và có đủ năng lực để làm việc trong môi trường quốc tế. Một bạn có thể giỏi chuyên môn lắm, nhưng nếu không có ngoại ngữ thì vẫn bị giới hạn ngay từ khâu giao tiếp và thể hiện năng lực của mình ở sân chơi quốc tế rồi.
Từ thực tế đó, Thứ trưởng cho rằng cách tiếp cận với ngoại ngữ trong đào tạo và tuyển sinh cần phải thay đổi ngay. Trong các kỳ tuyển sinh sắp tới, việc thành thạo ngoại ngữ cần được xem là điều kiện tiên quyết, chứ không đơn giản chỉ là lợi thế để cộng thêm mấy điểm nữa đâu nhé!
"Việc thành thạo ngoại ngữ là điều kiện tiên quyết, không phải điểm ưu tiên, nhưng đấy là điểm tiên quyết. Không có ngoại ngữ thì sinh viên không thể theo học được những chương trình có chất lượng", Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh.
Ông cũng đặt ra một câu hỏi khá đáng suy ngẫm: Nếu một cử nhân tốt nghiệp loại giỏi nhưng không thành thạo ngoại ngữ, liệu có thể được đặc cách không cần năng lực này không? Theo Thứ trưởng, đây là câu hỏi cần được nhìn nhận nghiêm túc trong bối cảnh giáo dục ngày càng quốc tế hóa như bây giờ.
Và ngoại ngữ ở đây không chỉ riêng tiếng Anh đâu nha các bạn! Theo Thứ trưởng, tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Đức, tiếng Trung Quốc... cũng đều là những ngoại ngữ quan trọng, tùy theo yêu cầu của từng lĩnh vực đào tạo và thị trường lao động thôi.
Cùng với ngoại ngữ, Thứ trưởng Lê Quân còn đề cập 2 nhóm năng lực khác cần được chú trọng trong đào tạo nhân lực thời gian tới là năng lực số và năng lực thực hành. Theo ông, các bạn sinh viên không thể chỉ ngồi học lý thuyết suốt mấy năm rồi đến cuối khóa mới tiếp cận thực tế được. Ngay từ năm nhất, các bạn cần được tham gia các dự án, trải nghiệm, nghiên cứu và từng bước tiếp cận công việc thực tế luôn nha!
Từ drama điểm cộng IELTS đến giá trị thực sự của việc học ngoại ngữ
Phát biểu của Thứ trưởng diễn ra đúng lúc Bộ GD&ĐT vừa lấy ý kiến dự thảo sửa đổi quy định tuyển sinh đại học, trong đó đề xuất không cho các trường tự quy định điểm cộng đối với chứng chỉ, thành tích hoặc các tiêu chí bổ sung nữa, kể từ năm 2027.
Chứng chỉ ngoại ngữ, trong đó có IELTS, vì vậy dự kiến sẽ không còn được sử dụng để cộng thêm điểm ngoài thang đánh giá chính. Nhưng mà đừng hoang mang, bỏ điểm cộng không đồng nghĩa với bỏ IELTS hay không còn coi trọng ngoại ngữ nữa đâu nha!
Theo giải thích của Bộ GD&ĐT, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể được sử dụng để quy đổi, thay thế điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai; chứng minh yêu cầu ngoại ngữ đầu vào đối với chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ; hoặc được xem xét công nhận học phần, chuẩn đầu ra theo quy định. Vậy nên, điểm đáng chú ý nằm ở cách ghi nhận năng lực ngoại ngữ thôi!
Trước tâm lý hụt hẫng của một số phụ huynh và học sinh, TS Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, TP. HCM cho biết khi tiếp xúc và trao đổi với học sinh, ông nhận thấy những bạn đã có năng lực tiếng Anh nhất định đều nhận thức rằng học tiếng Anh không phải chỉ để lấy chứng chỉ hay được điểm cộng khi xét tuyển đâu. Học tiếng Anh là để phục vụ cho hành trình phía trước mà! Sau khi tốt nghiệp THPT, các bạn sẽ tiếp tục dùng tiếng Anh để học ở bậc cao đẳng, đại học, thậm chí sau này khi đi làm vẫn phải xài tiếng Anh trong công việc cơ mà.
ThS Đỗ Thị Ngọc Anh, IELTS 8.5, Quản lý học thuật tại hệ thống tiếng Anh tư duy DOL English, cho biết trong quá trình giảng dạy tại trung tâm, những ngày gần đây cũng có vài bạn nhắn tin hỏi: "Cô ơi, mục tiêu của con là học IELTS để được cộng điểm, giờ không được cộng điểm nữa thì con nghỉ học IELTS cô nhỉ?".
Theo ThS Đỗ Thị Ngọc Anh, khi học tại DOL, giáo viên luôn hướng dẫn các bạn học về mặt tư duy ngôn ngữ và phương pháp Linearthinking. Đây là học cách tư duy có thể áp dụng được cả các môn tự nhiên khác, là kỹ năng sống dùng được cả đời, không chỉ cho riêng một kỳ thi đâu nha!
Ông Đinh Đức Hiền, Giám đốc điều hành FPT School Bắc Giang, cũng nhấn mạnh rằng không cộng điểm IELTS không có nghĩa chứng chỉ này mất giá trị hay giảm vị thế của ngoại ngữ đâu. IELTS vẫn có thể phục vụ học đại học, các chương trình quốc tế, học bổng và cơ hội nghề nghiệp. "Điều cần thay đổi là mục tiêu học: học ngoại ngữ để sử dụng được, không chỉ để mua thêm lợi thế khi xét tuyển", ông Hiền nói.
Vậy nên các bạn đừng lo lắng quá nhé, học ngoại ngữ không bao giờ là thừa cả! Chỉ là từ giờ nó sẽ là "điều kiện cần" thay vì "điểm cộng thêm" thôi. Coi như là upgrade tầm quan trọng ấy mà!
Nguồn: svvn.tienphong.vn